«Ερρίκος Σλήμαν, Τροία & Τρωϊκός πόλεμος»

«Ερρίκος Σλήμαν, Τροία & Τρωϊκός πόλεμος» είναι το θέμα της ομιλίας που θα πραγματοποιήσει ο καθηγητής του τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας ΔΠΘ Μανόλης Μελάς το Σάββατο 17 Δεκεμβρίου στις 7 το απόγευμα στην Αλεξανδρούπολη στην αίθουσα συλλόγου κυριών και δεσποινίδων στην οδό 14ης Μαΐου 78.

Παρατίθεται μία περίληψη της ομιλίας 

Εφτά πόλεις ερίζουν για την καταγωγή του Ομήρου, του ποιητή της πολιορκίας και άλωσης της Τροίας. Και αρκετοί αρχαιολόγοι ερίζουν επίσης για την Ομηρική Τροία. Ερίζουν όχι μονάχα για την αλήθεια του Τρωικού πολέμου. αλλά και για το μέγεθος της πόλεως. Αν δηλαδή εκτός από την Ακρόπολη υπήρχε και κάτω πόλη εκτός των τειχών.  Ερίζουν ακόμη για την ταυτότητα της Τροίας. Για το που δηλαδή αυτή ανήκει πολιτισμικά και πολιτικά: Στον  ελληνικό χώρο ή σε αυτόν της Ανατολίας; 

Οι πρωταγωνιστές αυτών που ερίζουν

Σλήμαν: Ο Ερρίκος Σλήμαν, ένας καλλιεργημένος και οραματιστής Γερμανός μεγαλέμπορος, με την Ιλιάδα παραμάσχαλα, ξεκίνησε ανασκαφές το 1871 στο λόφο του Ισαρλίκ στη ΒΑ Τουρκία. Εδώ πιστευόταν ότι βρισκόταν η Ομηρική Τροία. Με τη βοήθεια του αρχιτέκτονα / αρχαιολόγου Ντέρπφελντ ανέσκαψε τις  οχυρωμένες πόλεις I-V που ανάγονται στην 3η π.Χ. χιλιετία. Πίστευε ότι η εντυπωσιακή Τροία ΙΙ (2500-2300 π.Χ.) ήταν η πολιορκηθείσα Ομηρική πόλη. Σ΄ αυτό το χαρακτηρισμό  συνετέλεσαν και τα πολυάριθμα και εντυπωσιακά κατάχρυσα ευρήματα, ονομασθέντα υπό του Σλήμαν «θησαυρός του Πριάμου». Η συνέχιση των ανασκαφών από τους διαδόχους του έδειξε ότι η υπόθεση αυτή υπήρξε λαθεμένη, αφού ο Ομηρικός Πρίαμος θα πρέπει να έζησε πάνω από 1000 χρόνια μετά (Τροία VI / VII). Ο θάνατoς του Σλήμαν το 1890 διέκοψε το έργο του. Συνεχιστές του Σλήμαν υπήρξαν οι Ντέρπφελντ, Μπλέγκεν, και Κόρφμαν. 

Μπλέγκεν: Ο Καρλ Μπλέγκεν, με το Πανεπιστήμιο του Σινσιννάτι των USA, ανέσκαψε από το 1932 ώς το 1938, οπότε τον σταμάτησε ο Πόλεμος. Ακολουθώντας τα χνάρια των Σλήμαν και Ντέρπφελντ, αναγνώρισε εννέα επάλληλες πόλεις και ταύτισε την έβδομη με την ομηρική Τροία. 

Κόρφμαν: Από το 1988 τις ανασκαφές διεξάγει ο Μάνφρεδ Κόρφμαν, Γερμανός αρχαιολόγος, με την άδεια και τις ευλογίες της τουρκικής κυβέρνησης. Η άποψή του είναι σαφώς προσανατολισμένη στο ότι η Η επιστημονική ομάδα του Κόρφμαν θεωρεί ότι η ομηρική Τροία ήταν η, κράτος υποτελές στο βασίλειο των Χετταίων, που αναφέρεται στις Χιττιτικές  ιερογλυφικές πηγές.  Οι ίδιοι έχτισαν επίσης ολόκληρη θεωρία περί υπάρξεως κάτω πόλεως έξω από τα τείχη της Τροίας. Πράγμα που δεν επιβεβαιώνεται επαρκώς από την αρχαιολογική έρευνα. Ως εκ τούτου, έχουν ακουστεί φωνές, όπως του Φρανκ Κολμπ, που αποκάλεσε τον. Ό,τι και να συμβαίνει πάντως, οι νέες προσεγγίσεις και ερμηνείες παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Η λύση του γρίφου, ωστόσο, δε φαίνεται στον ορίζοντα. Και πάντως, τα ομηρικά έπη συνεχίζουν να συγκινούν ακόμη.

Τι έγινε μετά: Έχουν όμως συγκινήσει τα έπη ολόκληρη την ανθρωπότητα διαχρονικώς, από την αρχαιότητα στο Μεσαίωνα και ίσαμε το νεότερο κόσμο. Τα έπη αποτελούσαν και αποτελούν άριστο λογοτεχνικό ανάγνωσμα και παιδευτικό μέσο, αλλά και μοντέλα ιστορικών προτύπων και ατομικής και κοινωνικής αρετής, που συχνά χρησιμοποιούνταν ως μέσα διαμόρφωσης ταυτοτήτων, εθνογένεσης και πολιτικής προπαγάνδας. Παράδειγμα η πανεθνική εγρήγορση των Ελλήνων στα Τρωικά (κατά Θουκυδίδη), και η αναγωγή της καταγωγής των Ρωμαίων στους Ρωμαίους (Αινείας, βλ. Αινειάδα Βιργιλίου).