«Εργαστηριακή εργασία: Ποιός θα τα καταφέρει με τον εγκλεισμό;»

Το παρόν κείμενο θα μπορούσε να είναι και ένας προβληματισμός σε επιστολή προς φίλους, ωστόσο δεν είναι παρά μια προσπάθεια να μπούνε οι σκέψεις σε σειρά αυτές τις μέρες εγκλεισμού. Δεν θα γίνει πουθενά λόγος συνθηματικά με #, γιατί δεν ωφελεί κανέναν πιστεύω.

Ίσως να ήταν κάποιες σκέψεις από πλευράς νομικού περιεχομένου να γίνουν στο τέλος αυτής της υγειονομικής περιπέτειας. Ωστόσο, δυστυχώς, συνειδητοποιώ ότι όσο προχωράνε οι μέρες, το αισθητήριό μου μετά από τις παραδόσεις των δασκάλων μας στη Σχολή κατηγορεί τη συνείδηση για τα όσα δεν έχουν βγει να «ομολογηθούν». Και αυτό θα κάνω ως κριτική αφενός για προβληματισμό και ως βάση συζήτησης αφετέρου, για τα παρακάτω ζητήματα.

Ως προς τα μέτρα σχετικά με τη θρησκεία
Το πρώτο ήταν χρονικά και προγενέστερο με την Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου (ΠΝΠ) που απαγορεύθηκαν οι «ιεροπραξίες», κι έκτοτε η παρουσία ενός πιστού, οποιασδήποτε θρησκείας, σε έναν ναό δικαιολογείται μόνο για ατομική προσευχή. Στις ιεροπραξίες συμπεριλαμβάνονται και τα Μυστήρια της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Αυτό είχε ως σκοπό να αποφευχθεί ο συνωστισμός στους ναούς και η μετάδοση του ιού. Αναρωτιέμαι λοιπόν αν ένα από αυτά τα Μυστήρια, όπως είναι η Εξομολόγηση που γίνεται υποχρεωτικά μεταξύ δύο και μόνο ατόμων, του ιερέα και του πιστού (σε Καθολικό και Ορθόδοξο δόγμα), μπορεί να γίνει, εφόσον τηρούνται οι αποστάσεις ασφαλείας.

Κι αυτό γιατί περιοριστικά στην ΠΝΠ (η οποία ειρήσθω εν παρόδω δεν συνιστά νόμο ψηφισμένο του Κοινοβουλίου και δεν υπόκειται σε έλεγχο συνταγματικότητας), αναφέρονται μόνο «ιεροπραξίες» που έχουν τον χαρακτήρα της τελετής (κηδεία, γάμος, βάπτιση). Σίγουρα σε τέτοιες τελετές παρακολουθούν τουλάχιστον τρία άτομα. Δεν είναι λοιπόν αντιφατικό να επιτρέπονται παραπάνω των δύο ατόμων, ενώ με τον γενικό περιορισμό να επιτρέπεται σε άνω των δύο ατόμων η κάθε «ιεροπραξία»; Δεν είναι αυτός περιορισμός στη «λατρεία», όπως αυτή εννοείται στο χριστιανικό δόγμα;

Το δεύτερο, συνδεδεμένο με το πρώτο, είναι ως προς την Θεία Λειτουργία. Με την τελευταία ΠΝΠ λέγεται ότι Θεία Λειτουργία μπορεί να τελείται σε εκκλησίες που κάνουν μόνο τηλεοπτική και ραδιοφωνική μετάδοση. Αν γίνεται διαδικτυακή η μετάδοση υπάρχει μήπως κάποιος κίνδυνος να συμπροσβληθούν περισσότεροι από το μικρόβιο της νόσου; Επιπλέον, το αν υπάρχουν πρόσωπα των πιστών που ήρθαν κατ’ απαγόρευση των κεκλεισμένων θυρών να παρακολουθήσουν τη Θεία Λατρεία, αυτό θα διαφαίνεται και μέσω της διαδικτυακής εικόνας, συνεπώς ο κρατικός μηχανισμός θα μπορεί να επιτηρεί την «παρακοή».

Ή μήπως πρέπει να αξιοποιηθεί όλο το προσληφθέν προσωπικό της αστυνομίας για να στέκεται έξω από τους ναούς που φαίνονται στα ολίγα τηλεοπτικά κανάλια για να επιτηρούν την τάξη; Και αν μη τι άλλο να γίνουν κάπου χρήσιμες οι προσλήψεις από προσωπικό ασφαλείας, αφού δεν μπορούν να πάνε σε γιατρούς (sic). Άλλα περισσότερα για το θέμα αυτό δεν θα γραφούν παρακάτω, έχει γίνει ήδη μνεία σε επιστολή του Μητροπολίτη Μεσογαίας και Λαυρεωτικής, κ. Νικολάου, των προβλημάτων αυτών και σε επιστολή του προς τη Υπουργό Παιδείας.

Ως προς τη χρονική διάρκεια του εγκλεισμού
Ένα τρίτο θέμα, που ίσως θα μπορούσε και πρώτο να βρίσκεται στη λίστα, είναι ότι τα μέτρα του εγκλεισμού αναφέρθηκε κατ’ αρχήν πως έχουν και κάποιο χρονικό όριο. Μόλις φτάνει να εξαντλείται, μια νέα ανακοίνωση βγαίνει για παράταση του εγκλεισμού μας με διθυραμβικά συνθήματα περί ατομικής ευθύνης (χωρίς να κατηγορώ βέβαια εδώ και την ατομική και τη συλλογική ευθύνη).

Στα μαθήματα της Σωφρονιστικής στη Σχολή μας, ένας δάσκαλος μας έλεγε ότι για κάποιον που πρόκειται να καταδικαστεί σε φυλάκιση να μην προτείνουμε ποτέ στο δικαστήριο αντί της φυλάκισης να πάει σε ψυχιατρείο (εκτός αν πράγματι έχει ανάγκη την φροντίδα ψυχιάτρου). Όσο άσχημες κι αν είναι οι συνθήκες στις ελληνικές φυλακές που υφίστανται οι κρατούμενοι, αυτό θα έχει μια συγκεκριμένη ημερομηνία λήξης, την οποία ο καταδικασθείς θα γνωρίζει εκ των προτέρων. Ωστόσο, στο ψυχιατρείο άπαξ και κλειστεί κανείς, δεν γνωρίζει πότε θα βγει.

Ας μου επιτραπεί ο παραλληλισμός με τη δική μας περίπτωση. Είχαμε μια ορισμένη ημερομηνία για λήξη του εγκλεισμού, η οποία συνεχώς παρατείνεται βδομάδα με τη βδομάδα. Γνωρίζαμε το πότε θα εξέλθουμε. Έχουμε φτάσει όμως στο σημείο, όχι δυστυχώς να αναρωτιόμαστε για το πότε θα βγούμε, αλλά να δεχόμαστε το «όσο κρατήσει». Αυτό το επ’ αόριστον όμως ψυχικά μόνο βλάπτει πλέον. Και ιδίως από τότε που υπάρχει απαγόρευση κυκλοφορίας, επί ποινή προστίμου. Ίσως αυτόν τον εγκλεισμό μόνο όσοι έχουν ανάγκη να έπρεπε σε τόσο μεγάλο βαθμό να υποστούν, ήτοι οι ευπαθείς σε υγεία ομάδες πληθυσμού. Στο τελευταίο όμως, κρατώ μια επιφύλαξη.

Τέλος, όσοι ψυχολογικά καταφέρουν να διατηρήσουν ηθικόν ακμαιότατον από τον όλο πειραματισμό, αθλούνται, τρώνε καλά και δεν κάμπτονται από τους τέσσερις τοίχους, εμφανίσουν επιτυχώς τα χαρακτηριστικά του επιθυμητού «υπερανθρώπου», τώρα θα αγοράζουν μαγιώ με έκπτωση και δωρεάν μεταφορικά. Αυτοί είναι και οι πιο αισιόδοξοι της παρέας. Ωστόσο και για αυτούς κρατώ μια επιφύλαξη για το πόσοι θα είναι.

Ως προς τις ειδικές άδειες μετακίνησής μας
Τέταρτον, δίχως επιφύλαξη εδώ, το θέμα με την ειδική άδεια που απαιτείται να έχουμε για τη Μετακίνησή μας. Υποδείχθηκαν κάποιοι αριθμοί ως νούμερα για να αποστέλλονται σε έναν πενταψήφιο αριθμό. Επίσης, και κάποιες γραπτές αιτήσεις εναλλακτικά αντί του SMS ως φόρμες από το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη. Όσοι δεν μπορούν να στείλουν SMS, μπορούν γραπτώς με εκτύπωση μιας δήλωσης.

Θέλω να πιστεύω πως όσοι δεν έχουν κάποιον εκτυπωτή, μπορούν, για να απολαμβάνουν ίσα του δικαιώματος της μετακίνησης για τις δικαιολογίες που δίνονται, να κάνουν την έγγραφη αυτή δήλωση και χειρόγραφα. Αλλιώς για να έχουμε το δικαίωμα πρέπει όσοι δεν έχουμε κανένα από τα δύο μέσα τεχνολογίας, να παλέψουμε με την υποχρέωση να βρούμε κάποιο από αυτά προκειμένου να βιοποριστούμε (!).

Και σαν να μην έφτανε η προετοιμασία μας για να βγούμε εξοπλισμένοι από το σπίτι με τα απαραίτητα δικαιολογητικά, γάντια, μάσκα, μπέρτα, καπέλο, αντισηπτικό (για όσους φυσικά τα πρόλαβαν πριν τα κατεβάσουν από τα ράφια!), τώρα θα υπάρχει και ο χρονικός περιορισμός, η αντίστροφη μέτρηση που σκέφτονται να επιβάλλουν με το που σταλεί το μήνυμα από το κινητό για τη μετακίνηση. Κι αυτό για να μπορεί να ελεγχθεί ο χρόνος στο ηλεκτρονικό σύστημα και να μην μπορούν αλόγιστα με χρήση ενός SMS οι πολίτες να στερούν 150€ από το κράτος (sic).

Ως προς τα νέα μέτρα σχετικά με τη μετακίνηση
Εδώ έρχεται το πέμπτο μεγάλο ζήτημα και ο προβληματισμός αυτός εύχομαι να έρχεται μόνο προληπτικά κι εκεί να μείνει, με τα μέτρα που σκέφτονται να φέρουν μέσα στις επόμενες ημέρες, να μην υπάρξουν σε ΠΝΠ ως λέγεται. Αφορά ο ακόλουθος προβληματισμός τις νομικές πτυχές του θέματος, ανοιχτός προς διάλογο. Θα ήταν καλό να αναμείνουμε βέβαια χάριν της αποτελεσματικότητας των μέτρων προτού τα κρίνουμε, ωστόσο «εξασφαλιστικά» σε τέτοιες επείγουσες καταστάσεις χρειάζεται να γίνεται εκ των προτέρων κριτική για να μην φτάσουμε στο σημείο που θα απαγορεύεται και η μετακίνηση των ιδεών.

Κι έστω συνταγματικό, λοιπόν, (αν και προσωπικά διατυπώνω αμφιβολίες) να στέλνεις SMS για να ενημερώνεις μια μηχανή πότε βγήκες από το σπίτι (αφού πλην των μεγάλων αστικών κέντρων, Αθήνας και Θεσσαλονίκης δεν υπάρχουν έλεγχοι αν κάποιος κυκλοφορεί με τα απαραίτητα «δικαιολογητικά» μαζί του). Κι έστω ότι ήταν αναλογικό το να βγαίνεις κάνοντας κάποια δήλωση, χωρίς να σου περιορίζεται υπέρμετρα η ελευθερία μετακίνησης.

Τώρα αφού επιτρέψαμε να γίνει η «παραχώρηση» και ηλεκτρονικά, πλην της εγγραφής δήλωσης, είναι επόμενο να έρθουν από την κερκόπορτα και μύρια όσα μπορεί να έχει η ηλεκτρονική επιτήρηση. Και ειλικρινά για δύο πράγματα πρέπει να αναρωτιέται κανείς, και δη όταν υπάρχει και το νομικό αισθητήριο αυτό να γίνεται σε μεγαλύτερο βαθμό:

Πρώτον, έχουμε καταλάβει ότι με το χρονόμετρο για να βγούμε από τον εγκλεισμό μας μάς μετατρέπει όπως τους εγκλεισμένους σε σωφρονιστικά καταστήματα (κοινώς «φυλακές») σε προαυλιζόμενους; Όπως οι προαυλιζόμενοι φυλακισμένοι αν παραμείνουν πέραν του χρονικού ορίου στο προαύλιο της φυλακής, αυτό θα θεωρείται «στάση» (από το «επανάσταση / αντίσταση») στον κανονισμό της φυλακής με πειθαρχικές συνέπειες, έτσι κι εμείς το επιτρέπουμε αυτό με πειθαρχική ποινή τα 150€.

Δεύτερον, και ο λόγος που κρατούσα αμφιβολίες για αντισυνταγματικότητα ή μη στην άδεια για μετακίνηση ήταν ότι εφόσον προβλέφθηκε ο έγγραφος τύπος, μπορούν όλοι οι πολίτες, που είτε έχουν συσκευή κινητού τηλεφώνου είτε όχι, να μετακινηθούν εκτός σπιτιού για όσες αιτίες αναφέρονται περιοριστικά στη δήλωση για μετακίνηση τους. Πόσοι και πόσοι όμως στην Ελλάδα του 2020 συμπολίτες μας είναι «τεχνολογικά αναλφάβητοι»; Πόσα άτομα μεγάλης ηλικίας που δεν ξέρουν καν τα στοιχειώδη γράμματα μπορούν να συντάξουν γραπτώς μια δήλωση και να κυκλοφορήσουν νόμιμα για να πάνε λ.χ. στο φαρμακείο για τα φάρμακά τους; (Φυσικά μην θεωρούμε ως δεδομένο ότι όλοι έχουν κάποιον «τρίτο», γιο / κόρη / γείτονα/ οικιακή βοηθό στο σπίτι να τους φροντίζει και για τις εξωτερικές δουλειές!).

Και τώρα να απαιτείται από την Κυβέρνηση με μια ανέλεγκτη ΠΝΠ, να συντάσσουν όλοι γραπτό μήνυμα στο κινητό με SMS και αυτό να ισχύει για περιορισμένο χρόνο; Μήπως για αυτούς τους όλους που αναφέρουμε κάνουμε μια διάκριση για όσους δεν έχουν κινητή συσκευή ή δεν ξέρουν να τη χειρίζονται; Μήπως εξαιρούνται όλοι αυτοί οι άνθρωποι και θεωρούνται λιγότερο «ίσοι» από τους έχοντες δυνατότητα να λάβουν άδεια μετακίνησης; Και τελικά, η αρχή της ισότητας (άρθρο 4 παρ. 1 του Συντ.) θα μπορεί κι αυτή να παραβιαστεί στο όνομα του Κοροναϊού που τον κάναμε Κορώνα στο κεφάλι μας;;;

Συμπερασματικά
Συμπερασματικά, πιστεύω ότι αυτή είναι μια ώρα που οι νομικοί, όπως π.χ. οι Δικηγορικοί Σύλλογοι, χρειάζεται να μιλήσουν για την κατάσταση που επικρατεί και να καταδικάσουν τους περιορισμούς που ολοένα και επιβάλλονται. Πέραν της υποβάθμισης που υφίστανται στο επίδομα των 800€, χρειάζεται και να ακουστούν επιστημονικά, γιατί ως τέτοιοι αναγνωρίζονται.

Επιπλέον, σαν έκκληση, εύχομαι όλοι οι ναοί, πόλεων και χωριών, να λειτουργήσουν για τους πιστούς, ιδίως τώρα στο Άγιο Πάσχα, ακόμα και κεκλεισμένων των θυρών. Γιατί μπορεί στις μεγάλες Μητροπόλεις των Αθηνών να υπάρχει η τηλεοπτική μετάδοση, στα χωριά όμως του Έβρου μόνο ο αέρας μεταφέρει τα λόγια του ιερέα με τη μεγαφωνική του ναού.

Περαιτέρω, όλοι όσοι χρησιμοποιούν τον τρόπο για λήψη άδειας μετακίνησης το SMS να ξανασκεφτούν προτού στείλουν το επόμενο και να σκεφτούν γιατί πρέπει να λογοδοτήσουν σε ένα κεντρικό μηχάνημα για την έξοδό τους από το σπίτι, από τη στιγμή που μπορούν απλά να κυκλοφορούν με μια απλή έγγραφη δήλωση, έντυπη ή χειρόγραφη. Αφήνω τη σκέψη να μην αφήσουμε τα κινητά τηλέφωνα να είναι πιο κινούμενα από τους ανθρώπους.

Υ.Γ. Και για όσους δήθεν επικαλούνται ότι «η κατάσταση έχει φτάσει στο απροχώρητο με τον κόσμο να κυκλοφορεί στις παραλίες και τα πάρκα», η απάντηση είναι ότι αν θέλουν ας κλείσουν οι Αρχές και τις παραλίες και τα πάρκα. Κανένας σκοπός δεν μπορεί να αγιάζει τα μέσα που χρησιμοποιούνται. Κι αν θέλουν ας φτιάξουν άλλα για μοναχικές μετακινήσεις (?!). Όχι όμως τόσο μοναχικές ώστε να φτάσουμε στην κατάσταση του Υπουργού Οικονομικών της Έσσης στη Γερμανία!