Το επιχειρηματικό ρίσκο και οι ευκαιρίες στα Βαλκάνια

Ποιο είναι το γεωπολιτικό πλαίσιο των Βαλκανίων και τελικά ποιες είναι οι ευκαιρίες αλλά  και τα ρίσκα που  κρύβει αυτή η γωνιά της γης  όπου βρίσκεται και η Ελλάδα; Απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα έλαβαν όσοι παρακολούθησαν το διεθνές συνέδριο Restart Balkans που πραγματοποιήθηκε στην Κομοτηνή.  Τη διοργάνωση είχε η  Μη Κυβερνητική Οργάνωση (ΜΚΟ) Youth Business Network. Ο οργανισμός για την προώθηση της νεανικής επιχειρηματικότητας και καινοτομίας διοργάνωσε το Σάββατο 5 Δεκεμβρίου στο κτίριο της πρώην νομαρχίας Ροδόπης το Restart Balkans 3, εκδήλωση η οποία έχει γίνει θεσμός πλέον για την τοπική ακαδημαϊκή κοινότητα, εξετάζοντας θεματικές για την επιχειρηματικότητα στα Βαλκάνια, τις διεθνείς σχέσεις, το real estate, τον ορυκτό πλούτο αλλά και τον τουρισμό.

Τα Βαλκάνια είναι σταυροδρόμι πολιτισμών και ένας γεωγραφικά περιορισμένος χώρος όπου είναι συγκεντρωμένες πολλές εθνότητες,  συνυπάρχουν, αλλά το παρελθόν  τους είναι εξαιρετικά βίαιο. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο οι νέες γενιές σχεδιάζουν το μέλλον τους, εξετάζοντας τις ευκαιρίες για την επανεκκίνηση της οικονομίας των Βαλκανίων. Υπάρχουν όμως ρίσκα, τόνισε κατά την ομιλία του ο διεθνολόγος και δημοσιογράφος Νίκος Αρβανίτης. «Τα Βαλκάνια δεν έχουν ταυτότητα και ταυτόχρονα βρίσκονται μονίμως στο πεδίο ανταγωνισμού των μεγάλων δυνάμεων». Αυτό είναι το πρώτο πρόβλημα των Βαλκανίων. Το δεύτερο είναι ότι αυτή τη στιγμή στη Βαλκανική Χερσόνησο παιχνίδια επιρροής προσπαθούν να παίξουν οι Αμερικάνοι, οι Ρώσοι, οι Κινέζοι και οι Ευρωπαίοι με πρωτεργάτες τους Γερμανούς. Το τρίτο μεγάλο πρόβλημα στα Βαλκάνια είναι οι εθνικισμοί. «Έχεις να κάνεις με αδρανείς εθνικισμούς όπως ο σερβικός και ο ελληνικός, έχεις να κάνεις με πολύ επιθετικούς εθνικισμούς όπως ο τούρκικος και ο αλβανικός και έχεις να κάνεις με κάποιους ξεχασμένους όπως είναι ο μαυροβουνιακός. Θα πρέπει να εντάξουμε και τον σκοπιανό εθνικισμό, ο οποίος γίνεται καθαρά για λόγους εσωτερικής κατανάλωσης. 

Το μεγάλο πρόβλημα είναι το φαινόμενο του οικουμενικού ισλαμισμού που δεν ξέρει κανείς από πού ξεκίνησε. Ξέρουμε ότι χρονικά ξεκίνησε αμέσως μετά τους βομβαρδισμούς στη Σερβία και την κρίση στη Βοσνία, που σημαίνει ότι κάποιος προσπαθεί τους μουσουλμάνους στην περιοχή, είτε είναι αραβικής, είτε τουρκικής, είτε ντόπιας βαλκανικής επιρροής, να τους εντάξει σε έναν άλλο μηχανισμό, αυτός ο μηχανισμός συνδέεται άμεσα με αυτό που λέμε Τζιχάτ σήμερα», εξήγησε ο Νίκος Αρβανίτης. Αυτή η κατάσταση όπως είναι φυσικό επηρεάζει άμεσα τις επιχειρηματικές σχέσεις και σύμφωνα με τον Νίκο Αρβανίτη «είναι μεγάλο ρίσκο και θα πρέπει να επισημάνουμε ότι όλη αυτή η επιχείρηση που γίνεται μέσω ροών μεταναστευτικών, έχει να κάνει με την αλλοίωση όλων των σκηνικών που ξέραμε μέχρι τώρα για τα Βαλκάνια, στα οικονομικά. Ανοίγουν νέοι δρόμοι, νέοι διάδρομοι στους οποίους προσπαθούν οι Ευρωπαίοι κυρίως οι Γερμανοί, όπως το προσδιόρισαν στις 21 Απριλίου του 2015, να ελέγξουν όλα τα σιδηροδρομικά, οδικά, ναυτιλιακά δίκτυα στην περιοχή. Πάνω σε αυτούς έρχονται οι Κινέζοι, προσπαθούν να πάρουν ένα κομμάτι από αυτούς τους νέους δρόμους. Από εκεί και πέρα οι Ρώσοι που έχουν μεγάλα έργα κυρίως ενεργειακή φύσεως και οι Αμερικάνοι οι οποίοι ελέγχουν την περιοχή στρατιωτικά,  μέσω του ΝΑΤΟ, με τα μεγάλα προτεκτοράτα του Κοσσυφοπεδίου και της Βοσνίας. Βεβαίως το μεγάλο ερώτημα είναι τι θα γίνει με την Ελλάδα, η οποία ενώ ήταν ο πρωτεργάτης και το άρμα της Ευρώπης για την οικονομική και όχι μόνο ανόρθωση των Βαλκανίων, αυτή τη στιγμή μία χρεοκοπημένη Ελλάδα δεν μπορεί να κάνει τίποτα και αυτή η Ελλάδα μάλλον σε κάποια σημεία της, θα είναι χώρα υπό κατάληψη». 

Ρουμανία και Βουλγαρία στα βόρεια και Τουρκία στα ανατολικά. Οι τρεις αυτές χώρες μεταφράζονται σε μία αγορά 100 εκατομμύριων ανθρώπων και αυτή είναι η άλλη όψη των Βαλκανίων, την οποία περιέγραψε στην ομιλία του ο επιχειρηματίας, διευθύνων σύμβουλος των Θρακικών Εκκοκκιστηρίων Σταμάτης Κουρούδης. Εξάλλου η επιχείρηση που διευθύνει ο ίδιος έχει εμπορικές σχέσεις με βαλκανικές χώρες τα τελευταία 25 χρόνια. «Στο βαμβάκι ο μεγαλύτερος πελάτης της Ελλάδας είναι η Τουρκία. Θα πρέπει την Περιφέρεια μας να μην την βλέπουν όπως παλιά, μία κλειστή Περιφέρεια, που θα μπορούσε να επιβιώσει από κρατικές ενισχύσεις, κάτι που δε θα μπορούσε να γίνει άλλωστε τώρα, αλλά ίσα-ίσα τώρα που λέμε ότι μόνο στις εξαγωγές μπορεί να στηριχθεί η ανάπτυξη μας, να λέμε ότι είμαστε σε μία περιοχή που έχουμε μία αγορά τεράστια. Γι’ αυτό θα πρέπει να κάνουμε τα πάντα για να αναπτυχθούμε, για να μπορέσουμε να μπούμε σε αυτές τις αγορές. Ήδη τα χρόνια της κρίσης έχουμε κάνει κάποια βήματα αλλά πρέπει να ενταθούν», τόνισε ο κ. Κουρούδης. 

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΝΤΙΛΑΜΒΑΝΕΤΑΙ ΤΟΝ ΠΛΑΝΗΤΗ ΣΑΝ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΧΩΡΙΟ 

Να διδαχθούν από τα λάθη της προηγούμενης γενιάς πάνω στην επιχειρηματικότητα, ζήτησε από τους νέους ο Ευγένιος Καλαϊτζόπουλος: οικονομολόγος, σύμβουλος επιχειρήσεων και πρόεδρος της «Accounting & Finance EE». «Είχαμε μία νοοτροπία τα τελευταία 30 χρόνια, την εσωστρέφεια. Που πουλούσαμε: στον Έλληνα. Η επιχειρηματικότητα όμως αντιλαμβάνεται τον πλανήτη σαν ένα παγκόσμιο χωριό, δεν είναι δυνατόν ο Δραμινός, ο Κομοτηναίος και ο Ξανθιώτης να πουλάει στην Αθήνα, έχοντας γεωγραφική απόσταση πολύ μεγαλύτερη από το να πουλάει Βουλγαρία ή Ρουμανία. Άρα λοιπόν πρέπει να καταλάβουν οι νέοι επιχειρηματίες, τα νέα στελέχη ότι η επιχειρηματικότητα αντιλαμβάνεται τον πλανήτη σαν ένα κοινό χωριό». 

Πολλοί κάθετοι άξονες αλλά και η μεγάλη ευρωπαϊκή οικογένεια μας συνδέουν με την Βουλγαρία. Τι είναι αυτό που μας χωρίζει: σταθερό φορολογικό σύστημα, λιγότερη γραφειοκρατία, πολιτικές που προσελκύουν επενδύσεις. «Η Βουλγαρία στην  επιχειρηματικότητα της έχει κάνει άλματα, τα οποία τείνουν να υποσκελίσουν και τη χώρα μας και ο σκοπός είναι να βρούμε τους τρόπους και τις λύσεις, ώστε να μπορέσουμε και εμείς να ανταπεξέλθομε στο νέο καθεστώς που δημιουργείται τόσο στα Βαλκάνια, όσο και στην Ευρώπη σχετικά με την επιχειρηματικότητα». Αυτά τόνισε ο Χρήστος Καζαντζής καθηγητής Δημοσίου Ευρωπαϊκού Δικαίου Πανεπιστημίων Σόφιας & Φιλιππούπολης, και πρόεδρος του Ελληνοβουλγαρικού Εμπορικού & Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Βορείου Ελλάδος. Θέση του Επιμελητηρίου είναι ότι θα πρέπει να δημιουργηθούν ελεύθερες οικονομικές ζώνες. 

«Εισακουστήκαμε από τη νέα κυβέρνηση, προβλέπεται στο νέο νομοσχέδιο να εφαρμοστούν. Αυτό σημαίνει δηλαδή ότι στα βόρεια σύνορα μας θα δημιουργηθούν ειδικές ζώνες επιχειρηματικότητας, με ειδικό φορολογικό καθεστώς προκειμένου να προσελκύσουνε επιχειρηματίες και επενδύσεις και να μειώσουν το μεγάλο ποσοστό ανεργίας από το οποίο πλήττεται η Θράκη», είπε ο Χρήστος Καζαντζής. 

Τις εργασίες του συνεδρίου παρακολούθησαν περισσότερα από 150 άτομα. Πάντως σε αντίθεση με πέρσι, στο φετινό συνέδριο η παρουσία των Χρυσωρυχείων Θράκης ήταν πιο διακριτική, καθώς η εταιρία κατέλαβε μόνο μία μικρή θέση στην αφίσα, ανάμεσα στους υπόλοιπους χορηγούς.