Διασυνοριακότητα, ΔΠΘ και μεταποίηση η συνταγή για την ανάπτυξη της Ροδόπης

Η εκμετάλλευση της διασυνοριακότητας με προτεραιότητα τη δημιουργία ενός ελκυστικού τουριστικού προϊόντος. Η διασύνδεση της τοπικής οικονομίας με το ΔΠΘ.  Η σύνδεση του πρωτογενούς τομέα με την μεταποίηση. Σε αυτούς τους τρεις κεντρικούς άξονες συνοψίζονται οι ευκαιρίες και οι προτεραιότητες που πρέπει να δοθούν για να μιλάμε για ανάπτυξη στο νομό Ροδόπης. Αυτό προέκυψε από τη μελέτη που διενεργήθηκε στο πλαίσιο δράσεων υποστήριξης του Ινστιτούτου Μικρών Επιχειρήσεων της Γενικής Συνομοσπονδίας Επαγγελματιών Βιοτεχνών Εμπόρων Ελλάδας (ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ), προς της Ομοσπονδία Επαγγελματοβιοτεχνών Ροδόπης. Τα αποτελέσματα της μελέτης παρουσιάστηκαν στη διάρκεια εκδήλωσης που πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 21 Νοεμβρίου στα γραφεία της Ομοσπονδίας Επαγγελματοβιοτεχνών Ροδόπης, παρουσία του προέδρου και του αντιπροέδρου της ΓΣΕΒΕΕ. 

Τα αποτελέσματα της μελέτης ανακοίνωσε ο Κώστας Δαμιανός,  επιστημονικός συνεργάτης της Ομοσπονδίας στο έργο του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ.  Όπως έκανε γνωστό ο ομιλητής, κύριο μέλημα του έργου αυτού ήταν και είναι η αποτύπωση του εσωτερικού και του εξωτερικού περιβάλλοντος της Ομοσπονδίας, έτσι ώστε να δημιουργηθούν οι προοπτικές βελτίωσης της λειτουργίας της, αλλά και της εξωστρέφειάς της. Στην μελέτη αποτυπώνονται τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του νομού Ροδόπης, τα οποία είναι επίκαιρα στην παρούσα χρονική στιγμή. Η συνύπαρξη διαφορετικών κοινοτήτων είναι ο πλούτος της. Η ανεκτικότητα και ο σεβασμός στο διαφορετικό είναι παραδείγματα που ωφελούν κάθε κοινωνία.  Στη Ροδόπη πρωταρχικό ρόλο έχει ο τριτογενής τομέας των υπηρεσιών, λόγω της τοπικής ιδιαιτερότητας ότι η περιοχή μας αποτελεί διοικητικό κέντρο της Περιφέρειας ΑΜ-Θ καθώς και πανεπιστημιακό κέντρο και έδρα του Εφετείου Θράκης και Ανατολικής Μακεδονίας. 

Αναλυτικά η διαμόρφωση του ΑΕΠ στη Ροδόπη είναι η εξής:  Η γεωγραφική της θέση αποτελεί ένα σημαντικό στοιχείο, ιδιαίτερα μετά τη δημιουργία του κάθετου άξονα Νυμφαίας – Μακάζα, στα σύνορα με την Βουλγαρία. Σήμερα, ο κάτοικος της Ροδόπης μπορεί πλέον σε πολύ μικρό χρόνο να βρεθεί σε μια γειτονική χώρα της Ε.Ε. Επίσης σημαντικό ρόλο στον τρόπο ζωής των κατοίκων της Ροδόπης εδώ και χρόνια, παίζει η πανεπιστημιακή και φοιτητική κοινότητα και η οργανωμένη βιομηχανική ζώνη η οποία όμως αιμορραγεί καθημερινά.  Μελλοντικά, ο διακρατικός αγωγός φυσικού αερίου ΤΑΠ αναμένεται να συμβάλει στην οικονομική ανάπτυξη της περιοχής με τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και την απασχόληση επαγγελματιών. Η Ροδόπη θα έχει με αυτόν τον τρόπο την ευκαιρία να ενταχθεί στον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη. Από την άλλη, οι αδυναμίες που έχουν εντοπιστεί είναι οι εξής:

Έλλειψη προστασίας συνόρων σε σχέση με την αντιμετώπιση του παρεμπορίου.  Αδυναμία αντιμετώπισης του υψηλού ποσοστού ανεργίας και ενίσχυσης ποσοστού του τοπικού ΑΕΠ. Έντονη αποβιομηχάνιση της περιοχής και ιδιαίτερα της ΒΙΠΕ Κομοτηνής την τελευταία δεκαετία. Αδυναμία προσέλκυσης νέων επενδυτών και εφαρμογής μέτρων στήριξης ανάπτυξης της τοπικής αγοράς και απασχόλησης. Μη καταβολή της επιδότησης του 12% στο κόστος εργασίας για τις επιχειρήσεις της Θράκης. Το συγκεκριμένο μέτρο στο παρελθόν αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα κίνητρα ανάπτυξης της περιοχής. 

Οι ευκαιρίες και οι προτεραιότητες που πρέπει να δοθούν για να μιλάμε για ανάπτυξη στο νομό Ροδόπης μπορούν να συνοψιστούν σε τρεις κεντρικούς άξονες:

1. Η εκμετάλλευση της διασυνοριακότητας της περιοχής με προτεραιότητα την δημιουργία ενός ελκυστικού τουριστικού προϊόντος. Η δημιουργία του κάθετου άξονα Κομοτηνής ? Βουλγαρίας σε συνδυασμό με την οικονομική άνθηση της μεσαίας τάξης σε Βουλγαρία και Τουρκία αναδεικνύουν τις θετικές  προοπτικές ανάδειξης του τόπου μας σε τουριστικό προορισμό με πολλαπλά οφέλη. Η Ροδόπη έχασε στο παρελθόν πολλές ευκαιρίες να αναδείξει  α) τις περιοχές με ιδιαίτερο φυσικό κάλος β) τον γαστρονομικό της πλούτο γ) το πολιτιστικό της απόθεμα και την διαθρησκευτικότητά της.

2. Η διασύνδεση της τοπικής οικονομίας με το ΔΠΘ.  Η δημιουργία του ερευνητικού κέντρου Καραθεοδωρή είναι μια πρώτης τάξης ευκαιρία για τη διασύνδεση της τοπικής οικονομίας με το πανεπιστήμιο.  Το ερευνητικό κέντρο θα έχει έδρα την Κομοτηνή. Πρόκειται για ένα σχέδιο το οποίο είναι ευθυγραμμισμένο απόλυτα με το ευρωπαϊκό χώρο έρευνας και καινοτομίας.  Η ίδρυσή του θα συμβάλει στην περαιτέρω πρόοδο της τεχνολογίας της ενίσχυσης του ανθρώπινου δυναμικού και στην ανάπτυξη και δημιουργία ενός ανταγωνιστικού συστήματος έρευνας και καινοτομίας στη Θράκη. 

3. Σύνδεση του πρωτογενούς τομέα με την μεταποίηση.  Η Ροδόπη δεν έπαψε ποτέ να έχει ένα δυναμικό πρωτογενή τομέα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η παραγωγή βαμβακιού, ενός βιομηχανικού προϊόντος που συνδέθηκε διαχρονικά με την ίδρυση και λειτουργία μονάδων εκκοκκιστηρίων στην περιοχή.  Ο κορεσμός της παραγωγής του βαμβακιού είναι πλέον εμφανής και οι αγρότες της περιοχής προσανατολίζονται σταδιακά σε πιο δυναμικές καλλιέργειες.  Είναι η κατάλληλη η στιγμή να δημιουργηθεί ένας δίαυλος επικοινωνίας μεταξύ επιχειρηματιών και αγροτών με σκοπό την δημιουργία προϊόντων προστιθεμένης αξίας. Η συμβολαιακή γεωργία αποτελεί ευκαιρία για την ανάπτυξη βιοτεχνιών και βιομηχανιών οι οποίες θα αναδείξουν τα τοπικά προϊόντα της περιοχής, ενισχύοντας ταυτόχρονα το αγροτικό εισόδημα.  Παράλληλα, η πληρότητα των υποδομών που υπάρχουν στην περιοχή, όπως είναι για παράδειγμα ο κάθετος άξονας με τη Βουλγαρία,  η πλήρως οργανωμένη ΒΙΠΕ η οποία πλέον συνδέεται και με την Εγνατία Οδό, δημιουργούν προϋποθέσεις σωστής διακίνησης των τελικών προϊόντων. 

«Παρουσιάζουμε τις προτάσεις μας για την ανάπτυξη, αν και η λέξη αυτή έχει χάσει κάθε νόημα τα τελευταία χρόνια», είπε ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Επαγγελματοβιοτεχνών Ροδόπης Ανέστης Βαφειάδης. Παρόλα αυτά βλέποντας ότι πανελλαδικά χάνουμε το στοίχημα της ανάπτυξης, ίσως μπορέσουμε να το πετύχουμε τοπικά με στοχευμένες δράσεις και προτάσεις, τις οποίες έχουμε κάνει εδώ και καιρό». Αναφερόμενος ειδικότερα στον άξονα της διασυνοριακότητας, ο Ανέστης Βαφειάδης τόνισε πως η Ροδόπη μπορεί να εξασφαλίσει εισόδημα από τον τουρισμό, εάν κάνει τις σωστές κινήσεις. «Ο κάθετος άξονας μπορεί να είναι χρυσοφόρα πηγή για τον τουρισμό μας και από την άποψη της ανάπτυξης των επιχειρήσεων. Έχουμε σε μία απόσταση 4-8 ωρών τρεις πρωτεύουσες βαλκανικών χωρών, Βελιγράδι, Βουκουρέστι, Σόφια. Πρέπει να το κατανοήσουμε, να ξεφύγουμε από την εσωστρέφεια και να ανοιχτούμε στις αγορές». Ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας προχώρησε ένα βήμα παραπάνω τονίζοντας  ότι η περιοχή μας θα μπορούσε να αξιοποιήσει τη γεωγραφική της θέση επιδιώκοντας, εκτός της οδικής σύνδεσης και την σιδηροδρομική διασύνδεση της με βαλκανικές χώρες. «Φανταστείτε ένας σιδηρόδρομος να ξεκινάει από την Κομοτηνή, να φτάνει μέχρι το Βουκουρέστι, με κατάληξη στο λιμάνι της Καβάλας ή της Αλεξανδρούπολης. Τι ανάπτυξη θα μπορούσε να φέρει στην Περιφέρεια!» 

Και ενώ αναλύονται οι ευκαιρίες και οι προτεραιότητες που πρέπει να δοθούν για να μιλάμε για ανάπτυξη στο νομό Ροδόπης, η τοπική πραγματικότητα κάθε άλλο από προοπτικές δημιουργεί. «Εμείς ζητάμε τη μείωση των ενοικίων εδώ και καιρό. Υπάρχουν μαγαζιά με δυσθεώρητα ενοίκια», είπε χαρακτηριστικά ο Ανέστης Βαφειάδης αναφερόμενος στην περίπτωση καταστήματος κοντά στα γραφεία της Ομοσπονδίας, το οποίο μεταφέρθηκε σε άλλο επαγγελματικό χώρο, καθώς το μηνιαίο μίσθωμα του ήταν 2.500 ευρώ.  

Τα τσουχτερά ενοίκια επαγγελματικών χώρων που προκαλούν ασφυξία σε επιχειρήσεις, είναι η μία όψη του νομίσματος.  Η δεύτερη έχει να κάνει με την κρίση που έχει ισοπεδώσει τα πάντα.  Γι΄ αυτό ο πρόεδρος της ΓΣΕΒΕΕ Γιώργος Καββαθάς ζήτησε αλλαγή πολιτικής, δικαιότερο φορολογικό σύστημα και στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Μόνο έτσι θα σταματήσουν τα λουκέτα και θα ξεκινήσει η ανάπτυξη στη χώρα μας, ανέφερε.  «Τα προβλήματα των επαγγελματιών, των βιοτεχνών και των εμπόρων είναι τεράστια, μετά τον Απρίλιο του 2015 η αγορά αρχίζει να δημιουργεί έντονα προβλήματα. Οι μετρήσεις που κάνει το Ινστιτούτο της ΓΣΕΒΕΕ δείχνουν ότι όλοι οι δείκτες, επέστρεψαν στο επίπεδο του 2012, που ήταν η αρνητικότερη χρονιά στα χρόνια των μνημονίων, έρχονται τα capital controls και η τραπεζική αργία, τα προβλήματα μεγιστοποιούνται». 

Η έρευνα του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕ για τον Ιούλιο του 2015 προβλέπει 65.000 νέα λουκέτα στο 2ο εξάμηνο του τρέχοντος έτους. Απώλεια  138.000 θέσεων εργασίας, εκ των οποίων οι 55.000 μισθωτής απασχόλησης και ταυτόχρονα οι εφαρμοστικοί νόμοι που είναι το αποτέλεσμα της πέμπτης αξιολόγησης και του τρίτου μνημονίου, έρχονται να καταστρέψουν ό,τι έχει απομείνει από τον παραγωγικό ιστό της χώρας. «Ζητάμε να αλλάξει η πολιτική. Το μείγμα πολιτικής που ακολουθείται τα τελευταία 5 χρόνια μεγαλώνει την ύφεση, δεν ευνοεί την ανάπτυξη, καταστρέφει ό,τι υπήρχε στη χώρα, ιδιαίτερα μικρές επιχειρήσεις». Αυτά είπε ο κ. Καββαθάς σημειώνοντας ότι στην Ελλάδα  έχουμε χάσει 250.000 επιχειρήσεις και 800.000 θέσεις εργασίας τα τελευταία χρόνια. 

Παρόλα αυτά οι μικρές επιχειρήσεις παραμένουν ο βασικός εργοδότης στη χώρα καθώς σήμερα απασχολούν περισσότερους από 1.700.000 εργαζόμενους, σε αντίθεση με τις μεγάλες επιχειρήσεις που απασχολούν 250.000. «Είναι χρήσιμες και στην περίοδο αυτή, όλες οι μεγάλες επιχειρήσεις, δεν περισσεύει καμία. Τα 2,5 εκατ. εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα στηρίζουν 2,5 εκατομμύρια οικογένειες και όταν έχεις φτάσει στο επίπεδο ανθρωπιστικής κρίσης με 3,5 εκατομμύρια στα όρια της φτώχειας, θα πρέπει να διαφυλάξεις ως κόρη οφθαλμού και τη μικρότερη επιχείρηση.  Θέλει αλλαγή πολιτικής, σταθερό φορολογικό σύστημα, δεν πρόκειται κανείς να επενδύσει, με φορολογία 29%, 100% προκαταβολή φόρου, 23% ΦΠΑ, πειραματίζονται στο κεφάλι του κασίδη. από την Κομοτηνή καλώ την κυβέρνηση και τα πολιτικά κόμματα, να κάτσουν στο ίδιο τραπέζι μαζί με τους παραγωγικούς, κοινωνικούς φορείς της χώρας και να καθορίσουν ένα παραγωγικό σχέδιο ανάπτυξης που θα βγάζει τη χώρα από το αδιέξοδο γιατί τα προβλήματα μέρα με την ημέρα μεγιστοποιούνται», τόνισε ο πρόεδρος της ΓΣΕΒΕΕ.

Να σημειωθεί ότι την πολύ ενδιαφέρουσα ημερίδα παρακολούθησαν, μεταξύ άλλων, ο μητροπολίτης Μαρωνείας και Κομοτηνής κ. Παντελεήμων, ο αντιπεριφερειάρχης Ροδόπης Χρήστος Μέτιος, οι πρόεδροι των δύο Επιμελητηρίων της Ροδόπης Αργύρης Αργυρόπουλος και Νίκος Αγγελίδης, η πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Ροδόπης Κική Κωνσταντινίδου καθώς και επαγγελματίες και ιδιοκτήτες επιχειρήσεων.