Αποκαλύπτεται μέρα με την ημέρα και μαζί του αποκαλύπτει μυστικά της Κομοτηνής

Την τελευταία του φάση διανύει το έργο της συντήρησης και ανάδειξης του Βυζαντινού Τείχους της Κομοτηνής, ένα έργο ορόσημο, που αναμένεται να αλλάξει τα δεδομένα του ιστορικού κέντρου της πόλης μας. Κρυμμένο στην αφάνεια, κακοσυντηρημένο και μη επισκέψιμο, το Τείχος πλέον αποκαλύπτεται μέρα με την ημέρα του και μαζί του αποκαλύπτει μυστικά της ιστορίας της πόλης μας. Η εκδήλωση που έγινε το απόγευμα του Σαββάτου 26 Σεπτεμβρίου στο Εκκλησιαστικό Μουσείο Κομοτηνής (Ιμαρέτ), στο πλαίσιο του φεστιβάλ Via Egnatia, έδωσε την ευκαιρία να γίνει μία ενδιαφέρουσα συζήτηση για την αξιοποίηση του πυρήνα του ιστορικού κέντρου της Κομοτηνής (Βυζαντινό τείχος, ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου, Εσκί Τζαμί, Ιμαρέτ) και της ευρύτερης περιοχής. 

Από το 2011 ξεκίνησε το έργο στο Βυζαντινό Τείχος, εντάχθηκε στο ΕΣΠΑ, από όπου και χρηματοδοτείται και τον ερχόμενο Δεκέμβριο αναμένεται να παραδοθεί ολοκληρωμένο, χάρη στις προσπάθειες όλων των ανθρώπων που εργάζονται σε αυτό, με υπεύθυνους τον αρχαιολόγο Νίκο Τριβυζαδάκη και τον αρχιτέκτονα Γιώργο Ευφραιμίδη. Για ένα σημαντικό έργο έκανε λόγο η Χρύσα Καραδήμα προϊστάμενη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ροδόπης, πραγματοποιώντας σχετική ομιλία στην εκδήλωση στο Εκκλησιαστικό Μουσείο της πόλης μας. Έκανε λόγο για ένα μνημείο πολιτιστικής κληρονομίας, όχι μόνο της πόλης, αλλά της Θράκης ευρύτερα. Μέσω της συντήρησης και της ανάδειξης του, τόνισε, θα προβληθεί ο χαρακτήρα της Κομοτηνής. 

Σύμφωνα με τα ιστορικά δεδομένα, μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα το Τείχος σωζόταν σε εξαιρετική κατάσταση. Όμως ο διοικητής της πόλης, μετά την απελευθέρωση, θεώρησε ότι θα πρέπει να γίνει μία διάνοιξη οδού, οπότε καθαιρέθηκε ένα μεγάλο τμήμα από την βόρεια και την ανατολική πλευρά. Οι τελευταίες εργασίες καθαρισμού στο Βυζαντινό Τείχος, πριν την ένταξη του έργου στο ΕΣΠΑ, χρονολογούνται τη δεκαετία του 1970. Τότε είχαν γίνει εργασίες στην οδό Φρουρίου και από τον τότε προϊστάμενο της Εφορείας Αρχαιοτήτων Διαμαντή Τριαντάφυλλο, είχαν εντοπιστεί τμήματα της βόρειας πλευράς του Τείχους. Το 1991 από την 15η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων Καβάλας γίνονται εργασίες στερέωσης και καθαρισμού στη δυτική πλευρά και στο τμήμα του Τείχους, που βρίσκεται μέσα στην αυλή του 1ου δημοτικού σχολείου Κομοτηνής. Τότε είχε εντοπιστεί μία πύλη του Τείχους. Να σημειωθεί ότι η στάθμη του βυζαντινού Τείχους πάει έως και δύο μέτρα κάτω από σημερινό έδαφος. 

Με το έργο που ξεκίνησε το 2011, εκτός από τις εργασίες καθαρισμού στο Τείχος εκτελέστηκαν εκτεταμένες ανακτήσεις στα τμήματα της οχύρωσης που είχαν αποσαρθρωθεί. Έγινε χρήση των ίδιων υλικών, δηλαδή ποταμίσιες κροκάλες, πλίνθοι, ζώνες με πλίνθους και κονίαμα. Παράλληλα ερευνήθηκαν κάποια τμήματα που δεν είχαν αποκαλυφθεί, όπως οι Πύργοι στην ανατολική πλευρά. Επιπλέον, ελευθερώθηκαν τμήματα του Τείχους, όσο ήταν δυνατόν, σε χώρους που είναι απαλλοτριωμένοι είτε υπό απαλλοτρίωση, από νεότερα κτίσματα, σκουπίδια και άλλα εμπόδια. Στην τελευταία, τρέχουσα, φάση, γίνονται εργασίες ανάδειξης στο εσωτερικό της νότιας πλευράς της οχύρωσης, όπου δημιουργείται μία ράμπα πρόσβασης ατόμων με αναπηρία και πεζών. Έχει συντηρηθεί ένας τετράγωνος πύργος της οχύρωσης, οπότε θα γίνει και μία κλίμακα ανόδου. Θα υπάρχει εποπτικό υλικό τόσο στον εξωτερικό χώρο, όσο και εντός του πύργου, προς πληροφόρηση του κοινού.  Απαραίτητες, βέβαια, είναι και ορισμένες εργασίες στον χώρο μπροστά στο Βυζαντινό Τείχος, που σήμερα χρησιμοποιείται ως παρκινγκ. Είναι χρήσιμο ο χώρος να απελευθερωθεί από οχήματα και να καλλωπιστεί, με δένδρα και φυτά, με ευθύνη του Δήμου Κομοτηνής. 

Πάντως τμήματα του Τείχους συνεχίζουν να βρίσκονται μέσα σε ιδιωτικές, μη απαλλοτριωθείσες εκτάσεις της οδού Σωκράτους, πίσω από τον πεζόδρομο της Βενιζέλου και κάτω από σημερινά κτίσματα όπως το πρώην REX.