Αποφυλακίσεις και μερική αποσυμφόρηση για τις φυλακές Κομοτηνής

Από 25 έως 30 είναι τα άτομα που θα αποφυλακιστούν από το κατάστημα κράτησης Κομοτηνής, σύμφωνα με το πρόσφατα ψηφισθέν νομοσχέδιο «Μεταρρυθμίσεις ποινικών διατάξεων, κατάργηση των καταστημάτων κράτησης Γ’ τύπου και άλλες διατάξεις». Αυτό έκανε γνωστό ο πρόεδρος των σωφρονιστικών υπαλλήλων Αντώνης Παπαδόπουλος. Πότε θα αποφυλακιστούν; Αμέσως μόλις δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης ο νόμος, δηλαδή πολύ σύντομα. 

Το νομοσχέδιο ψηφίστηκε εν μέσω αντιδράσεων, εντός και εκτός βουλής, την περασμένη Δευτέρα και καταργεί τα «καταστήματα κράτησης Γ? τύπου», καθώς θεωρείται απολύτως επαρκής η αντιμετώπιση του συνόλου των κρατουμένων από το προϋφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο, ενώ η δημιουργία αυτού του τύπου φυλακών δημιούργησε αντί να λύσει προβλήματα. Σημειώνεται ότι ήδη με τη διάταξη του άρθρου 11 του Σωφρονιστικού Κώδικα υπάρχουν ρητές και σαφείς προβλέψεις για την αντιμετώπιση των κρατουμένων που δημιουργούν σοβαρά προβλήματα στην κοινή διαβίωση και στην εν γένει εύρυθμη λειτουργία του σωφρονιστικού καταστήματος. Περιλαμβάνει μια σειρά από ρυθμίσεις για τους ανηλίκους με στόχο τον περιορισμό στο ελάχιστο των στερητικών της ελευθερίας ποινών και την ενίσχυση των μέτρων διαπαιδαγώγησης και αρωγής. Η διάρκεια του περιορισμού σε ειδικό κατάστημα κράτησης νέων μειώνεται και επιδιώκεται ο εγκλεισμός να επιβάλλεται μόνο σε απολύτως εξαιρετικές περιπτώσεις για αδικήματα που απειλούνται με ισόβια κάθειρξη. Παράλληλα αυξάνεται το κατώτατο όριο έναρξης της ποινικής ευθύνης και ενισχύονται οι δυνατότητες που δίνει ο νόμος για την επιβολή αναμορφωτικών μέτρων εκπαιδευτικού και διαπαιδαγωγικού χαρακτήρα σε όλα τα στάδια της ποινικής διαδικασίας.

Ακόμα καθορίζει ευνοϊκότερες προϋποθέσεις για την υπό όρο απόλυση κρατουμένων, έτσι ώστε να υπάρξει η απολύτως αναγκαία και άμεση αποσυμφόρηση των καταστημάτων κράτησης. Είναι σήμερα γνωστό ότι οι συνθήκες υπέρμετρου συνωστισμού που επικρατούν στα καταστήματα κράτησης της χώρας προκαλούν αβίωτες συνθήκες εγκλεισμού που δεν συνάδουν με τις αρχές του κράτους δικαίου. Προβλέπεται ειδικότερα η απόλυση υπό όρο με τη συμπλήρωση του ενός δέκατου για ποινές έως τρία έτη, του ενός πέμπτου για ποινές έως πέντε έτη, των δύο πέμπτων για ποινές έως δέκα έτη καθώς και η μείωση του ελάχιστου χρόνου έκτισης για ποινές άνω των δέκα ετών. Επίσης μειώνεται το ελάχιστο όριο που απαιτείται για την απόλυση υπό όρο των κρατουμένων με ποινή ισόβιας κάθειρξης. Σε κάθε περίπτωση λαμβάνεται η αναγκαία ειδικοπροληπτική μέριμνα για την επιβολή και τήρηση όρων και προϋποθέσεων κατά τη διάρκεια της απόλυσης. Τα σχεδόν 30 άτομα που «απολύονται» από τις φυλακές Κομοτηνής εμπίπτουν στις παραπάνω διατάξεις και αποφυλακίζονται. Ειδικότερα σύμφωνα με τον κ. Παπαδόπουλο πρόκειται για έγκλειστους οι οποίοι έχουν εκτίσει «τις ποινές φυλάκισης που ορίζει ο νόμος. Η απόφαση όταν δημοσιευτεί στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης και έρθουν οι σχετικές αποφάσεις στο κατάστημα κράτησης της Κομοτηνής, τότε θα αποφυλακιστούν οι κρατούμενοι», δήλωσε. Οι δικαστικές φυλακές Κομοτηνής  είναι χωρητικότητας 96 ατόμων, ενώ κατά καιρούς ο αριθμός των κρατουμένων φθάνει και τα 350 άτομα. Αυτό σημαίνει ότι ο αριθμός των κρατουμένων είναι τετραπλάσιος της δυναμικότητας της φυλακής, παρέχοντας ουσιαστικά στους κρατούμενος μόλις κάτι περισσότερο από 1 τετραγωνικό μέτρο. Την ίδια ώρα μόνο 32 σωφρονιστικοί υπάλληλοι υπηρετούν μοιρασμένοι σε βάρδιες. Τα κελιά έχουν διαστάσεις 3-4 τ.μ., κι όμως φιλοξενούν από 4 έως και 6 άτομα. 

Ο μεγαλύτερος δε θάλαμος είναι 30 τ.μ. και φιλοξενεί 32-35 άτομα. «Αν εξαιρέσουμε τις διατάξεις για την κατάργηση των φυλακών τύπου Γ΄ και εκείνες που αποφυλακίζει τρομοκράτες, όποια άλλη διάταξη ελαφρύνει τις φυλακές είναι προς τη σωστή κατεύθυνση», σχολίασε ο κ. Παπαδόπουλος και πρόσθεσε «οι κρατούμενοι είναι ενθουσιασμένοι με τις διατάξεις αυτές,  τις βλέπουν πολύ θετικά».  

Ο αριθμός των κρατουμένων θα μειωθεί, αλλά η μείωση αυτή θεωρείται ασπιρίνη μπροστά στα τεράστια προβλήματα που υπάρχουν σήμερα, σε όλες τις φυλακές της χώρας. Πραγματική αποσυμφόρηση εκτιμάται πως θα επιτευχθεί, τουλάχιστον για το κατάστημα της Κομοτηνής, όταν λειτουργήσουν οι φυλακές Νικηφόρου Δράμας που βρίσκονται σε φάση ανέγερσης. Σύμφωνα με τις τελευταίες εξελίξεις στο θέμα αυτό, ο υπουργός Δικαιοσύνης Νικόλαος Παρασκευόπουλος απαντώντας στην ερώτηση, στις αρχές Απριλίου, αναφορικά με το ζήτημα της ολοκλήρωσης των εργασιών κατασκευής των φυλακών Νικηφόρου, πληροφόρησε ότι έχει ολοκληρωθεί το 90% των προβλεπομένων εργασιών στο κτιριακό συγκρότημα και στον περιβάλλοντα χώρο, περιλαμβανομένων των περιφραγμάτων και των σκοπιών. Οι δε εργασίες κατασκευής του οδικού δικτύου ήδη εκτελούνται, ενώ εκκρεμούν οι εργασίες για τα δίκτυα υδροδότησης  με αναμενόμενη ολοκλήρωση τον Ιούλιο τρέχοντος έτους, εφόσον εξασφαλιστούν οι απαιτούμενες πιστώσεις, οι οποίες δυστυχώς μέχρι σήμερα δεν έχουν εξασφαλιστεί. 

Αναφορικά με την εργολαβία του βιολογικού καθαρισμού, οι εργασίες εκτελούνται κανονικά με χρόνο περάτωσης τον τρέχον μήνα. Να σημειωθεί πως θεωρήθηκε αναγκαίο να αυξηθεί η δυναμικότητα στις φυλακές Νικηφόρου Δράμας, από 280 σε 400 κρατούμενους. Τροποποιήθηκαν όλες οι μελέτες και ο αριθμός των δίκλινων κελιών από 140 που προβλέπονταν στην αρχική μελέτη, αυξήθηκε σε 200. Οι τροποποιήσεις οδήγησαν στην ανάγκη δημιουργίας νέου κτιρίου για την επιμόρφωση και την επαγγελματική κατάρτιση των κρατουμένων. «Για να λειτουργήσουν αυτές οι φυλακές χρειάζονται δυναμικό», είπε ο κ. Παπαδόπουλος. Ο ίδιος τόνισε πως όταν λειτουργήσουν οι νέες φυλακές, δεν αποκλείεται εκτός από τους κρατούμενους, να μεταφερθούν και σωφρονιστικοί, εάν δεν γίνουν οι απαιτούμενες προσλήψεις.