Από την Θράκη ρακοσυλλέκτες στην Αθήνα

«Αν ανακοίνωνα ότι γίνονται εγγραφές στο σωματείο ρακοσυλλεκτών, θα είχα περισσότερες από χίλιες αιτήσεις σε μία εβδομάδα», θα μας πει με αφοπλιστική ειλικρίνεια ο Φεριδούν Μεμίς γραμματέας του Σωματείου Ρακοσυλλεκτών «ο Ενόδιος Ερμής». Όσο μιλάμε το τηλέφωνό του χτυπάει για να τον ενημερώσουν ότι δύο νέες αιτήσεις κατατέθηκαν στο σωματείο για εγγραφή, η μία αφορά γυναίκα, πολύτεκνη, μητέρα έξι παιδιών. Θα πρέπει να επιλέξει ανάμεσα στις δύο αιτήσεις, αφού τα μέλη του σωματείου ανέρχονται περίπου στα 800 είναι πολιτική του να μην αυξάνει αναίτια τον αριθμό τους, εφόσον φυσικά δε συντρέχει σοβαρός λόγος. «Την γυναίκα δεν μπορώ να την κόψω» παραδέχεται. Ο γραμματέας του μεγαλύτερου σωματείου ρακοσυλλεκτών της πρωτεύουσας είναι από την Κομοτηνή, ενώ από τη Ροδόπη και τη Θράκη προέρχεται σχεδόν το 60% των μελών του. «Ουσιαστικά οι Θρακιώτες δημιούργησαν το σωματείο». 

Τα σκουπίδια ο θησαυρός μου, είναι το μήνυμα των ρακοσυλλεκτών. Έχουν ιδρύσει σωματείο και κάνουν παζάρι κάθε Κυριακή. Πολλοί συμπολίτες μας από την Θράκη συμπεριλαμβάνονται στα ιδρυτικά μέλη του Σωματείου Ρακοσυλλεκτών «Ο Ερμής». Το σωματείο ιδρύθηκε το 1992, όμως τα τελευταία χρόνια ένα τμήμα του αποσπάστηκε και το σωματείο μετασχηματίστηκε και δημιουργήθηκε «Ο Ενόδιος Ερμής» το οποίο αριθμεί 780 μέλη,. 

ΡΑΚΟΣΥΛΛΕΚΤΕΣ ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ

Κι ενώ θα περίμενε κανείς εν μέσω κρίσης ο αριθμός των ρακοσυλλεκτών να αυξάνεται αυτός μειώνεται, καθώς μειώνονται τα σκουπίδια. «Όσα περνάνε τα χρόνια της κρίσης, μειώνονται και τα σκουπίδια, άρα μειώνονται και οι πιθανότητες για τους ρακοσυλλέκτες να βρουν μέσα σε αυτά αντικείμενα αξίας που θα μπορούσαν να το πωλήσουν. Υπάρχουν μέρες που οι ρακοσυλλέκτες γυρνούν όλη την ημέρα, αλλά δεν βρίσκουν κάτι αξιόλογο», μας εξηγεί ο κ. Μεμίς. Πλέον οι Θρακιώτες ρακοσυλλέκτες για να επιβιώσουν μεταναστεύουν στη Γερμανία. Αυτό βέβαια δε σημαίνει ότι δεν υπάρχει ενδιαφέρον εγγραφής στο σωματείο, τονίζει ο γραμματέας του «αν έβγαζα τώρα μία ανακοίνωση ότι κάνω εγγραφές θα μπορούσα να γράψω χίλια άτομα σε μία εβδομάδα και η πλειοψηφία Έλληνες». 

Όταν πριν έξι χρόνια ο κ. Μεμίς μετακόμισε στην Αθήνα για λόγους βιοπορισμού, λιγότεροι Έλληνες πλαισίωναν το σωματείο. «Παλιά οι Έλληνες δίσταζαν να έρθουν, όμως το έχουν ξεπεράσει πλέον αυτό και λένε αντί να πεινάσω καλύτερα να πουλήσω κάτι για να ζήσω». Οι περισσότεροι ξεκινούν πουλώντας πράγματα από το σπίτι τους, στη συνέχεια από συγγενικά ή φιλικά σπίτια. Όταν όμως και αυτά τα τελειώσουν, τότε θα βγουν στους κάδους της πρωτεύουσας. Αυτή τη στιγμή υπάρχουν στο σωματείο επαγγελματίες που είχαν μαγαζιά, ιδιοκτήτες βιοτεχνίας. «Για να έρθει κάποιος στη δουλειά μας, πρέπει να έχει μεγάλη ανάγκη, δεν είναι εύκολο να πηγαίνεις στον κάδο, να ανοίγεις και να κοιτάς μέσα. Άλλοι το κάνουν χρόνια και το έχουν συνηθίσει, όμως άλλοι είχαν μαγαζιά, ανθρώπους στη δούλεψη τους, σκέψου ψυχολογικά πως είναι αυτοί οι άνθρωποι. Υπάρχουν στο σωματείο μας δεκάδες για να μην πω εκατοντάδες άνθρωποι που είχαν μαγαζιά», τονίζει ο γραμματέας. 

ΤΟ ΠΑΖΑΡΙ ΤΩΝ ΡΑΚΟΣΥΛΛΕΚΤΩΝ

Το σωματείο ρακοσυλλεκτών παρέχει στα μέλη του μία ομπρέλα προστασίας. Τους εφοδιάζει με την κάρτα μέλους, ώστε να αποφεύγουν τις περιπέτειες με την αστυνομία. Άλλωστε ο ρακοσυλλέκτης είναι ο εύκολος στόχος. Άνδρες, συνήθως, που ψάχνουν μέσα στους κάδους, θα προσαχθούν για εξακρίβωση στοιχείων και μόνο όταν επιδείξουν την κάρτα του σωματείου θα αφεθούν ελεύθεροι. Η δουλειά αυτή απαιτεί επίσης γρηγοράδα, πρέπει ο ρακοσυλλέκτης να προλάβει να βγει πριν το απορριμματοφόρο, αν δεν προλάβει τότε δε θα βρει κάτι να μαζέψει. Έξι μέρες την εβδομάδα οι ρακοσυλλέκτες, χωρισμένοι ανά περιοχή, αναζητούν στα σκουπίδια αντικείμενα που θα μπορούσαν να πουλήσουν. Την Κυριακή θα συναντηθούν όλοι στο παζάρι, σε χώρο που τους έχει διατεθεί από το Δήμο Αθηναίων στην Ιερά Οδό και Αγίας Άννης 20 για να πουλήσουν την πραμάτεια τους.  Ο Φεριδούν Μεμίς θα βρίσκεται εκεί για να ελέγχει τους πάγκους, ώστε τα αντικείμενα που πωλούνται να είναι μεταχειρισμένα και όχι καινούργια. «Όποιος θα βρεθεί να πουλάει καινούργια θα διωχτεί από το παζάρι, δε θέλουμε να κάνουμε ζημιά σε όσους έχουν μαγαζιά», λέει με έμφαση.

Παζάρια ρακοσυλλεκτών υπάρχουν σε κάθε μεγάλη πρωτεύουσα. Το καλύτερο, μας λέει ο γραμματέας του σωματείου, βρίσκεται στο Παρίσι και μάλιστα κάτω από τον Πύργο του Άιφελ. Ο ίδιος το έχει επισκεφτεί, όπως και το παζάρι στη Λυόν και στην Φρανκφούρτη. «Είναι πιο οργανωμένα από εμάς», λέει με παράπονο και το μυαλό του θα πάει στις προκαταλήψεις, στα στερεότυπα που δυστυχώς διαιωνίζονται στην χώρα μας και θέλουν «κατώτερους» ανθρώπους να γίνονται ρακοσυλλέκτες. «Αν είχαμε Πύργο του Άιφελ εμείς δε θα μπορούσαμε να πλησιάσουμε στα 100 μέτρα, όχι να κάνουμε το παζάρι μας εκεί».  Στην Αθήνα οι ρακοσυλλέκτες διεξάγουν τα τελευταία χρόνια εκθέσεις, αλλά είναι δύσκολο αυτή η έκθεση να μεταφερθεί εκτός της πρωτεύουσας. «Μπορώ να φέρω 100 πάγκους από την Αθήνα και να στήσουμε στην Κομοτηνή ένα παζάρι, σαν έκθεση. Ποιος θα αγοράσει; Θα βγεις να αγοράσεις εσύ μία μεταχειρισμένη μπλούζα; Στην Αθήνα υπάρχει το άγνωστο, ενώ στην Κομοτηνή όλοι γνωριζόμαστε, θα πει ο άλλος αγόρασες μεταχειρισμένη μπλούζα από το παζάρι». 

Οι ρακοσυλλέκτες από την Θράκη επιβιώνουν στην πρωτεύουσα κάνοντας τα σκουπίδια να ξαναζούν σε ένα άλλο σπίτι…