Αναταραχή και ανασφάλεια στις ΔΕΥΑ της χώρας

Η διατήρηση της στενής επαφής και συνεργασίας με το υπουργείο Εσωτερικών και η μείωση του ενεργειακού κόστους, αποτελούν οι δύο μάχες που πρέπει να δώσει η Ένωση Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης Αποχέτευσης(ΕΔΕΥΑ). Αυτό τόνισε στην τοποθέτηση του, ο πρόεδρος του φορέα και δήμαρχος Ρεθύμνου Κρήτης Γιώργος Μαρινάκης από την Κομοτηνή.  Ως γνωστόν στην πόλη μας συνεδρίασε χθες το μεσημέρι η Ένωση με την παρουσία αυτοδιοικητικών, μελών της ΕΔΕΥΑ. Δήμαρχοι από όλη την Ελλάδα έδωσαν το παρόν, μεταφέροντας την αγωνία τους για το μέλλον των δημοτικών επιχειρήσεων που απασχολούν σήμερα σχεδόν 5.000 εργαζόμενους και έχουν σε εξέλιξη έργα άνω του 1.5 δις ευρώ. Σημειώνεται ότι η Ένωση Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης - Αποχέτευσης αποτελεί το όργανο της κοινής εκπροσώπησης των ΔΕΥΑ και έχει γενικό σκοπό την ανάπτυξη της συνεργασίας μεταξύ των ΔΕΥΑ και το συντονισμό των ενεργειών τους, με κύριο στόχο την υποβοήθηση σε όλες τις φάσεις του έργου τους, για την κατοχύρωση και την αναβάθμιση του ρόλου του ως κοινωνικών φορέων. H ΕΔΕΥΑ ιδρύθηκε το 1989 και λειτουργεί από το 1990. Έχει έδρα της τη Λάρισα και διοικείται από 13μελές διοικητικό συμβούλιο, που εκλέγεται κάθε τέσσερα χρόνια από τη γενική συνέλευση των μελών της και απαρτίζεται από εκπροσώπους των ΔΕΥΑ, προέδρους ή μέλη των διοικητικών τους Συμβουλίων. 

«Στις ΔΕΥΑ γενικότερα υπάρχει μία αναταραχή και ανασφάλεια, γιατί κάθε φορά που έχουμε μία αναπροσαρμογή των δημοσιονομικών, επαπειλούμενη είναι πάντα η τοπική αυτοδιοίκηση και τα νομικά της πρόσωπα», είπε ο κ. Μαρινάκης δίνοντας το στίγμα της κατάστασης που βιώνουν σήμερα οι δημοτικές επιχειρήσεις. Ο πρόεδρος της Ένωσης τόνισε την ανάγκη περαιτέρω ανάπτυξης της συνεργασίας με το υπουργείο Εσωτερικών το οποίο όπως είπε, προστάτεψε τις ΔΕΥΑ, απέναντι στην «αδηφαγία» του υπουργείου Διοικητικής Μεταρρύθμισης αλλά και του Οικονομικών. Γι’ αυτό όπως τόνισε, πρόσφατα η ΕΔΕΥΑ συναντήθηκε με τη νέα ηγεσία του υπουργείου Εσωτερικών, ενώ  αναφέρθηκε στα προβλήματα που προκαλούνται εξαιτίας των συχνών αλλαγών στις ηγεσίες των υπουργείων. 

«Του κ. Ντινόπουλου του πήρε κάνα δύο λεπτά, να καταλάβει τι εκπροσωπώ», είπε χαρακτηριστικά ο κ. Μαρινάκης σχολιάζοντας με καυστικό τρόπο τι πραγματικά συμβαίνει στα υπουργεία. Το ευχάριστο είναι ότι ο νέος υπουργός Εσωτερικών κατάλαβε τι τελικά είναι η ΕΔΕΥΑ και πως οι υφυπουργοί του είναι γνώστες και του ρόλου αλλά και των προβλημάτων του φορέα. «Έχουμε κάνει πολύ δουλειά και καταφέραμε να πείσουμε τουλάχιστον την απερχόμενη διοίκηση του υπουργείου Εσωτερικών και ελπίζουμε να το κάνουμε και με τη νέα, ότι οι ΔΕΥΑ είναι σύστημα, το οποίο πρέπει να το διατηρήσουμε με κάθε θυσία. Άλλωστε οι δημοτικές αυτές επιχειρήσεις δημιουργήθηκαν και εξελίχθηκαν από το 1980 και μετά, γιατί δε μπορούσαν οι δήμοι να ανταποκριθούν στη διαχείριση βασικών πραγμάτων που είχαν σχέση με τα νερά, την αποχέτευση, το περιβάλλον, τώρα πια και με την άρδευση. Με τη συρρίκνωση και την υποστελέχωση που έχουν οι δήμοι αλλά και το βαρύ σύστημα διαχείρισης τους, δεν μπορούν να διαχειριστούν θέματα κατεπείγοντα τα οποία ούτε να τα προγραμματίσεις μπορείς αλλά ούτε και να τα προβλέψεις. Γι΄αυτό το λόγο δημιουργήθηκαν οι ΔΕΥΑ και νομίζω ότι εάν γίνουν βελτιώσεις και,  έχουμε καταθέσει τις απόψεις μας στην ηγεσία του υπουργείου Εσωτερικών,  θα μπορούσαμε να έχουμε πραγματικά ένα σύγχρονο εργαλείο που να υπηρετεί την κοινωνία», ανέφερε. 

Ανάμεσα στις προτάσεις που συζητήθηκαν και στην χθεσινή συνεδρίαση του οργάνου ήταν η αλλαγή τιμολογίου της ΔΕΗ για τις εγκαταστάσεις των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης Αποχέτευσης. Εξάλλου τη μεγάλη και άδικη επιβάρυνση που δέχονται οι ΔΕΥΑ όλης της χώρας στα λειτουργικά τους έξοδα, εξαιτίας του υψηλού τιμολογίου της ΔΕΗ, που ισχύει γι? αυτές, επανάφερε πριν από μερικούς μήνες η Ένωση με υπόμνημα προς τον υπουργό Περιβάλλοντος. Η Ένωση συγκεκριμένα, ζήτησε την αλλαγή του τιμολογίου ηλεκτρικής ενέργειας για μεν τις υδρογεωτρήσεις και τα αντλιοστάσια ύδρευσης από γενικής χρήσης σε τιμολόγιο αποστράγγισης – άρδευσης αγροτικής χρήσης για τη χαμηλή τάση και βιομηχανικό για την μέση τάση, για δε τους βιολογικούς καθαρισμούς, αντλιοστάσια αποχέτευσης και αφαλάτωσης από τιμολόγιο γενικής χρήσης σε τιμολόγιο βιομηχανικής χρήσης. Το ίδιο τονίστηκε και στην συνάντηση της Κομοτηνής. Είναι ενδεικτικό ότι σύμφωνα με επίσημα στοιχεία του υπουργείου Εσωτερικών, οι οφειλές των ΔΕΥΑ προς τη ΔΕΗ ανέρχονται στο ποσό των 41 εκατομμυρίων ευρώ.  Μάλιστα, τον τελευταίο καιρό κάποιες επιχειρήσεις έχουν περιέλθει σε αδυναμία ανταπόκρισης στις υποχρεώσεις τους προς τη ΔΕΗ με ορατό τον κίνδυνο διακοπής του ρεύματος, εξέλιξη που θα έχει ως συνέπεια εγκαταστάσεις ζωτικής σημασίας για το κοινωνικό σύνολο, όπως οι εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων, να σταματήσουν να λειτουργούν. 

«Είναι μία μάχη που θα δώσουμε σε όλα τα επίπεδα για να διεκδικήσουμε το βιομηχανικό τιμολόγιο ή το εξατομικευμένο ανά επιχείρηση τιμολόγιο», σημείωσε σχετικά ο κ. Μαρινάκης. 

Όσον αφορά στην περιοχή μας, ο λογαριασμός που πληρώνει η Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης Αποχέτευσης Κομοτηνής προς της ΔΕΗ ανέρχεται στο ποσό του ενός εκατομμυρίου ευρώ τον χρόνο. Σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΔΕΥΑ Κομοτηνής, Δημήτρη Καρασταύρου, το 2011 η ΔΕΥΑΚ πλήρωνε στη ΔΕΗ 500.000 ευρώ τον χρόνο, ενώ τα τελευταία δύο χρόνια, λόγω αυξήσεων στα τιμολόγια της, το ποσό αυτό διπλασιάστηκε φτάνοντας το 1 εκ. ευρώ τον χρόνο. Όταν ανέλαβε τη διοίκηση ο κ. Καρασταύρου η ΔΕΥΑΚ όφειλε στη ΔΕΗ 250.000 ευρώ. Το ίδιο ποσό οφείλει και σήμερα η Δημοτική Επιχείρηση παρά τις αυξήσεις που έχει δεχθεί. Εκτός από το ζήτημα των τιμολογίων της ΔΕΗ ο κ. Καρασταύρου έθεσε και θέμα αλλαγής του θεσμικού πλαισίου λειτουργίας των ΔΕΥΑ προκειμένου να επιτραπεί στις επιχειρήσεις η συμπαραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Η ανάγκη προέκυψε στη δική μας περίπτωση από την τηλεθέρμανση που σχεδιάζει να δημιουργήσει στην Κομοτηνή η ΔΕΥΑ. Με αυτό το σύστημα η ΔΕΥΑΚ θα είναι σε θέση να παράγει ηλεκτρική ενέργεια την οποία αργότερα θα μπορεί να πουλά στην επιχείρηση ηλεκτρισμού. Με την ίδια λογική ο κ. Καρασταύρου ζήτησε επίσης την αλλαγή του θεσμικού πλαισίου που θα επιτρέπει στις ΔΕΥΑ, να διεκδικούν την κατασκευή έργων άρδευσης, κάτι που σήμερα δεν είναι σε θέση να κάνουν. 

Η έλλειψη προσωπικού αποτελεί επίσης πληγή για τις δημοτικές επιχειρήσεις. Σήμερα στις ΔΕΥΑ υπηρετούν περίπου 5.000, αν και οι ανάγκες είναι πολύ μεγαλύτερες. Το μεγαλύτερο πρόβλημα φαίνεται πως το αντιμετωπίζουν νησιά, όπου λιγοστοί εργαζόμενοι καλούνται να εξυπηρετήσουν εκατοντάδες χιλιάδες τουρίστες που βουλιάζουν τα νησιά επί μήνες.  Στο μεγάλο ζήτημα της έλλειψης προσωπικού αναφέρθηκε ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εργαζομένων στις ΔΕΥΑ(ΠΟΕ-ΔΕΥΑ) Παύλος Δραγκόλας. Οι 5.000 εργαζόμενοι προσφέρουν τις υπηρεσίες τους σε 130 ΔΕΥΑ σε όλη την χώρα. Με περίπου 1.500 άτομα επιπλέον προσωπικό θα μπορούσαν να καλυφθούν οι «τρύπες» στις υποστελεχωμένες δημοτικές επιχειρήσεις, ανέφερε σχετικά. «Αυτή τη στιγμή το μεγάλο ζήτημα που προκύπτει είναι οι απολύσεις στον στενό και ευρύτερο δημόσιο τομέα», είπε ο κ. Δραγκόλας και πρόσθεσε ότι «κάνουμε προσπάθεια να μη μας αγγίξουν και φυσικά να μην αγγίξουν κανέναν εργαζόμενο». «Οι ΔΕΥΑ ήδη συμπλήρωσαν 30 χρόνια λειτουργίας και άρχισαν πλέον πάρα πολύ συνάδελφοι να συνταξιοδοτούνται. Την ίδια ώρα το αντικείμενο επεκτάθηκε, έχουμε πάει σε πολλούς δήμους με τις συγχωνεύσεις. Στην ουσία διπλασιάστηκε ο γεωγραφικός χώρος, ενώ το προσωπικό μειώθηκε. Μπορεί να φανταστεί κανείς τι μπορεί να γίνει εάν γίνουν απολύσεις;» αναρωτήθηκε. 

Ακόμη στο πλαίσιο της συνάντησης έγινε ενημέρωση για το επιχειρησιακό πρόγραμμα: Υποδομές Μεταφορών Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξης(ΕΠ.Υ.Μ.ΠΕΡ.Α.Α.). Όπως έγινε γνωστό η χρηματοδοτική προτεραιότητα για το περιβάλλον διατυπώνεται ως: «βασική επιδίωξη για την προστασία του περιβάλλοντος. Είναι η μετάβαση σε μία οικονομία φιλικής στο περιβάλλον με αποδοτική χρήση των πόρων και χαμηλά επίπεδα εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, παράλληλα με την προστασία του φυσικού, πολιτιστικού και δομημένου περιβάλλοντος και των φυσικών πόρων». Οι βασικές προτεραιότητες αφορούν σε 4 στρατηγικούς στόχους του ΕΣΠΑ 2014-2020: Ικανοποίηση των απαιτήσεων του κεκτημένου της Ένωσης στους τομείς των αποβλήτων και των υδάτων. Προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, πρόληψη και διαχείριση κινδύνων. Διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος και βιοποικιλότητας. Βιώσιμη αστική ανάπτυξη-αστική αναζωογόνηση.  Στο πλαίσιο του ΕΠ.Υ.Μ.ΠΕΡ.Α.Α. θα επιδιωχθεί η κάλυψη των υποχρεώσεων της χώρας έναντι του ευρωπαϊκού κεκτημένου, κύρια στους τομείς στερεών αποβλήτων, στην κάλυψη των υποχρεώσεων της χώρας για επικαιροποίηση των σχεδίων διαχείρισης λεκανών απορροής των υδατικών διαμερισμάτων κτλ. 

Όλγα Τσιούλφα