«Η Ελλάδα δεν πρέπει να δώσει αφορμές για όξυνση, αλλά πρέπει να αντιμετωπίσει το θέμα ψύχραιμα. Να καθυστερήσει την απάντηση για το άσυλο των 8 στρατιωτικών κερδίζοντας χρόνο και διεθνοποιώντας το θέμα, αντλώντας υποστήριξη από την Ευρωπαϊκή Ένωση» Ρεπορτάζ Δήμος Μπακιρτζάκης
Φιλοξενήθηκε στο «Χ» με αφορμή την επικαιρότητα, την έκδοση του νέου του βιβλίου, αλλά κυρίως για να διατυπώσει την γνώμη του, ως γνώστης των τεκταινομένων στην Βαλκανική και την Τουρκία, ο Αναστάσιος Λαυρέντζος. Σχολιάζοντας την σύλληψη, κράτηση και υποβολή αιτήματος ασύλου των Τούρκων στρατιωτικών, που αναφέρονται ως πραξικοπηματίες, παρουσίασε τα γεγονότα με ώριμη σκέψη και αποδυναμωμένα από εντάσεις, λέγοντας πως η χώρα μας πρέπει να ενεργήσει ψύχραιμα και με διπλωματική τακτική.
«Οι οκτώ Τούρκοι φυγάδες, δεν είναι πρωταίτιοι του πραξικοπήματος, είναι χαμηλόβαθμοι, έχει σημασία και αυτό, και δε νομίζω ότι συμμετείχανε στην προσπάθεια του πραξικοπήματος όπως προσπαθούν να τους στοχοποιήσουν γιατί το ελικόπτερο με το οποίο έφτασαν ήταν μεταφορικό και για αυτό χωρούσε και οκτώ άτομα. Δεν ήταν αυτοί που επιτέθηκαν στο ξενοδοχείο όπου διέμενε ο Ερντογάν. Βλέπουμε όμως ότι προκύπτει ένα μεγάλο θέμα, το οποίο έχει νομική και διπλωματική διάσταση. Οι νομικοί έχουν αποφανθεί ότι ουσιαστικά δεν θα πρέπει να απελαθούν, αφού ακολουθηθούν όλες οι νόμιμες διαδικασίες και τον τελευταίο λόγο έχουν τα ελληνικά δικαστήρια. Υπάρχει όμως και η διπλωματική διάσταση και νομίζω ότι το συμφέρον της Ελλάδας για πολλούς λόγους είναι να ακολουθήσει μια πολιτική καθυστέρησης. Να κερδίσει χρόνο και κυρίως να διεθνοποιήσει το θέμα, φέρνοντάς το στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Προέχουν και οι ανθρωπιστικοί λόγοι που πρέπει να τους λάβουμε υπόψη μας για το απλό δεδομένο ότι οι άνθρωποι αυτοί κινδυνεύουν με θάνατο γυρνώντας στην Τουρκία. Θα πρέπει να αντλήσουμε κάποια υποστήριξη και από την Ευρωπαϊκή Ένωση και ενδεχομένως από τις ΗΠΑ.
Η Ελλάδα θα υποστεί κάποιες συνέπειες από όλα αυτά που συμβαίνουν στην Τουρκία;
-Όσον αφορά τις συνέπειες για την περιοχή εκτιμώ ότι για τουλάχιστον μια περίοδο, επειδή ο Ερντογάν θα είναι απασχολημένος να σταθεροποιηθεί και να διευρύνει την ισχύ του στο εσωτερικό, δεν θα προκαλέσει στις εξωτερικές του σχέσεις. Για ένα διάστημα θα τηρήσει ακόμα και την συμφωνία για το μεταναστευτικό και έχει κάθε λόγο να μην προκαλέσει γιατί ξέρει ότι οι ΗΠΑ κάποτε «την έχουν στημένη». Πρέπει να το ξεκαθαρίσουμε αυτό, δεν είναι αποδεκτός και δεν είναι αρεστός για πολλούς λόγους. Θεωρώ ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να δώσει αφορμές για όξυνση, αλλά πρέπει να αντιμετωπίσει το θέμα ψύχραιμα.
Οι Αμερικανοί δεν ξεχνούν κάποια πράγματα. Μου έκαναν εντύπωση, την ημέρα του πραξικοπήματος οι δηλώσεις που έκανε ο πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στον ΟΗΕ ο οποίος είπε ότι «δεν θα με στεναχωρούσε αν έπεφτε ο Ερντογάν, δεν τον θεωρώ φίλο των ΗΠΑ»... Δεν ξεχνούν ότι το 2003 δεν τους άφησε να περάσουν δυνάμεις για το Ιράκ και κυρίως επειδή είναι μεγάλη δύναμη έχει ανάγκη από μια χώρα ισχυρή μεν που θα προωθεί τα συμφέροντά της, αλλά όχι ανταγωνιστική της κυριαρχίας της στην περιοχή. Υπό αυτή την έννοια νομίζω ότι η Τουρκία έχει ανοίξει ένα πολύ επικίνδυνο κεφάλαιο, δηλαδή ο Ερντογάν είναι ένας μεγάλος πολιτικός ηγέτης - αυτό οφείλει κανείς να το σεβαστεί για τις ικανότητές του - αλλά νομίζω ότι ανοίγει πολύ πρόωρα ένα κεφάλαιο για την Τουρκία το οποίο οι μεγάλες δυνάμεις το βλέπουν και θα αντιδράσουν ανάλογα.
Ζητήματα για την Θράκη βλέπετε να ανοίγονται, με τα παζάρια για τους 8;
-Για την ώρα βλέπουμε κάποιες κινήσεις αντιπερισπασμού. Για την Θράκη δεν μπορούμε να εφησυχάζουμε και δεν πρέπει κάθε φορά να αντιμετωπίζουμε τα θέματα με μια διάθεση ότι δεν είναι κάτι σημαντικό. Η Τουρκία σταθερά, παρά τις όποιες συνθήκες, προωθεί μια συγκεκριμένη ατζέντα για την περιοχή σας, αλλά δεν νομίζω ότι θα πρέπει να πανικοβαλλόμαστε με κάθε τι που γίνεται.
Η Ελλάδα βρίσκεται σε μια εξαιρετικά δυσμενή κατάσταση και είναι καιρός να ασχοληθούμε σοβαρά με τα θέματα της χώρας. Να πάψουμε να κινούμαστε πάντα στα πλαίσια της μικροπολιτικής σκοπιμότητας, αφήνοντας τα θέματα ουσίας, όταν γύρω μας έχουμε μια περιοχή που βρίσκεται σε κατάσταση έκρηξης! Δεν θα αποκλείσω όσο και αν φαίνεται υπερβολικό αυτό που λέω ότι «η Τουρκία πιθανώς να βρεθεί σε έναν εμφύλιο πόλεμο», δεν είναι μια πιθανότητα που μπορεί να αποκλειστεί αυτή.
«Οι οκτώ Τούρκοι φυγάδες, δεν είναι πρωταίτιοι του πραξικοπήματος, είναι χαμηλόβαθμοι, έχει σημασία και αυτό, και δε νομίζω ότι συμμετείχανε στην προσπάθεια του πραξικοπήματος όπως προσπαθούν να τους στοχοποιήσουν γιατί το ελικόπτερο με το οποίο έφτασαν ήταν μεταφορικό και για αυτό χωρούσε και οκτώ άτομα. Δεν ήταν αυτοί που επιτέθηκαν στο ξενοδοχείο όπου διέμενε ο Ερντογάν. Βλέπουμε όμως ότι προκύπτει ένα μεγάλο θέμα, το οποίο έχει νομική και διπλωματική διάσταση. Οι νομικοί έχουν αποφανθεί ότι ουσιαστικά δεν θα πρέπει να απελαθούν, αφού ακολουθηθούν όλες οι νόμιμες διαδικασίες και τον τελευταίο λόγο έχουν τα ελληνικά δικαστήρια. Υπάρχει όμως και η διπλωματική διάσταση και νομίζω ότι το συμφέρον της Ελλάδας για πολλούς λόγους είναι να ακολουθήσει μια πολιτική καθυστέρησης. Να κερδίσει χρόνο και κυρίως να διεθνοποιήσει το θέμα, φέρνοντάς το στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Προέχουν και οι ανθρωπιστικοί λόγοι που πρέπει να τους λάβουμε υπόψη μας για το απλό δεδομένο ότι οι άνθρωποι αυτοί κινδυνεύουν με θάνατο γυρνώντας στην Τουρκία. Θα πρέπει να αντλήσουμε κάποια υποστήριξη και από την Ευρωπαϊκή Ένωση και ενδεχομένως από τις ΗΠΑ.
Η Ελλάδα θα υποστεί κάποιες συνέπειες από όλα αυτά που συμβαίνουν στην Τουρκία;
-Όσον αφορά τις συνέπειες για την περιοχή εκτιμώ ότι για τουλάχιστον μια περίοδο, επειδή ο Ερντογάν θα είναι απασχολημένος να σταθεροποιηθεί και να διευρύνει την ισχύ του στο εσωτερικό, δεν θα προκαλέσει στις εξωτερικές του σχέσεις. Για ένα διάστημα θα τηρήσει ακόμα και την συμφωνία για το μεταναστευτικό και έχει κάθε λόγο να μην προκαλέσει γιατί ξέρει ότι οι ΗΠΑ κάποτε «την έχουν στημένη». Πρέπει να το ξεκαθαρίσουμε αυτό, δεν είναι αποδεκτός και δεν είναι αρεστός για πολλούς λόγους. Θεωρώ ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να δώσει αφορμές για όξυνση, αλλά πρέπει να αντιμετωπίσει το θέμα ψύχραιμα.
Οι Αμερικανοί δεν ξεχνούν κάποια πράγματα. Μου έκαναν εντύπωση, την ημέρα του πραξικοπήματος οι δηλώσεις που έκανε ο πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στον ΟΗΕ ο οποίος είπε ότι «δεν θα με στεναχωρούσε αν έπεφτε ο Ερντογάν, δεν τον θεωρώ φίλο των ΗΠΑ»... Δεν ξεχνούν ότι το 2003 δεν τους άφησε να περάσουν δυνάμεις για το Ιράκ και κυρίως επειδή είναι μεγάλη δύναμη έχει ανάγκη από μια χώρα ισχυρή μεν που θα προωθεί τα συμφέροντά της, αλλά όχι ανταγωνιστική της κυριαρχίας της στην περιοχή. Υπό αυτή την έννοια νομίζω ότι η Τουρκία έχει ανοίξει ένα πολύ επικίνδυνο κεφάλαιο, δηλαδή ο Ερντογάν είναι ένας μεγάλος πολιτικός ηγέτης - αυτό οφείλει κανείς να το σεβαστεί για τις ικανότητές του - αλλά νομίζω ότι ανοίγει πολύ πρόωρα ένα κεφάλαιο για την Τουρκία το οποίο οι μεγάλες δυνάμεις το βλέπουν και θα αντιδράσουν ανάλογα.
Ζητήματα για την Θράκη βλέπετε να ανοίγονται, με τα παζάρια για τους 8;
-Για την ώρα βλέπουμε κάποιες κινήσεις αντιπερισπασμού. Για την Θράκη δεν μπορούμε να εφησυχάζουμε και δεν πρέπει κάθε φορά να αντιμετωπίζουμε τα θέματα με μια διάθεση ότι δεν είναι κάτι σημαντικό. Η Τουρκία σταθερά, παρά τις όποιες συνθήκες, προωθεί μια συγκεκριμένη ατζέντα για την περιοχή σας, αλλά δεν νομίζω ότι θα πρέπει να πανικοβαλλόμαστε με κάθε τι που γίνεται.
Η Ελλάδα βρίσκεται σε μια εξαιρετικά δυσμενή κατάσταση και είναι καιρός να ασχοληθούμε σοβαρά με τα θέματα της χώρας. Να πάψουμε να κινούμαστε πάντα στα πλαίσια της μικροπολιτικής σκοπιμότητας, αφήνοντας τα θέματα ουσίας, όταν γύρω μας έχουμε μια περιοχή που βρίσκεται σε κατάσταση έκρηξης! Δεν θα αποκλείσω όσο και αν φαίνεται υπερβολικό αυτό που λέω ότι «η Τουρκία πιθανώς να βρεθεί σε έναν εμφύλιο πόλεμο», δεν είναι μια πιθανότητα που μπορεί να αποκλειστεί αυτή.
Ακολουθήστε το xronos.gr στο Google News