Ανακάλυψαν κρυμμένους θησαυρούς σε Θρυλόριο και Ξυλαγανή

Κάποιες έτυχε να ακούσουν, άλλες είχαν διαβάσει, πολύ λιγότερες όμως ήταν οι γυναίκες – μέλη του συλλόγου Γυναίκα και Δημιουργία, που είχαν δει από κοντά τους κρυμμένους θησαυρούς ιστορίας, λαογραφίας και παράδοσης Θρυλορίου και Ξυλαγανής. Δύο μουσεία άγνωστα σε πολλούς συμπολίτες μας άνοιξαν τις πόρτες τους για να ξεναγηθούν σε αυτά γυναίκες από την περιοχή μας, οι οποίες είχαν την ευκαιρία να ανακαλύψουν όλα εκείνα τα στοιχεία της τοπικής μας ιστορίας, ηθών και εθίμων, που υπάρχουν και συντηρούνται χάρη στην προσπάθεια ιδιωτών. 

Στο μουσείο καλαθοπλεκτικής στο Θρυλόριο ρόλο ξεναγού ανέλαβε ο Αντώνης Λιάπης. Πρόκειται για εθνογραφικό-τεχνολογικό μουσείο, μοναδικό για το θεματικό του αντικείμενο στην Ελλάδα και στην Ευρώπη. Τον αρχικό πυρήνα των εκθεμάτων αποτελούσαν καλάθια των Ρωμά, προερχόμενα από τα τρία εθνικά τμήματα της ευρείας Θράκης, δηλαδή, ελληνικό, βουλγαρικό και τουρκικό. Σταδιακά, η συλλογή επεκτάθηκε και εμπλουτίστηκε με εκθέματα και από άλλες χώρες της Χερσονήσου του Αίμου, ώστε, τελικά, να περιλαμβάνει καλάθια από πολλές χώρες του κόσμου (Αίγυπτο, Λίβανο, Αρμενία, Συρία, Αργεντινή, Ινδία κ.ά.), κατασκευασμένα και από μη Ρωμά πληθυσμούς. Σήμερα, τη συλλογή απαρτίζουν περισσότερα από 1.000 αντικείμενα (καλάθια, πανέρια, βέργες, σκούπες, ψάθες, εργαλεία, μινιατούρες κ.ά.), από τα οποία εκτίθενται περίπου τα 500. Ξεχωρίζουν το μικρότερο καλάθι του κόσμου, το θεραπευτικό καλάθι, το καλάθι κατά της βασκανίας, το καλάθι της τύχης. 

Στη Ξυλαγανή τα μέλη του συλλόγου Γυναίκα και Δημιουργία εντυπωσιάστηκαν τόσο από το κτίριο, όπου στεγάζεται το λαογραφικό μουσείο, αφού είναι παλιός μύλος, όσο και για τα τόσο όμορφα τοποθετημένα εκθέματα. Εκεί θα δει κανείς φορεσιές, το καφενείο, τον αλευρόμυλο, εκθέματα που αφορούν στον γεωργοκτηνοτροφικό βίο, τα παραδοσιακά επαγγέλματα, κατοικία & οικοτεχνία, το σχολείο, ντοκουμέντα & φωτογραφικό υλικό, το πανηγύρι και εκκλησιαστικά. Εκεί φυσικά ήταν για να τις ξεναγήσει η Σουλτάνα Πολιτσάκη Παπαδημητρίου, υπεύθυνη του μουσείου και πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Πολιτιστικού Ομίλου Ξυλαγανής, η ίδια η ψυχή του μουσείου. Τα μέλη του συλλόγου εντυπωσιάστηκαν από το παλιό παραδοσιακό καφενείο και θυμηθήκαν επαγγέλματα που δεν υπάρχουν πια. Είδαν το παλιό δωμάτιο με τις μεσάντρες γεμάτες με υπέροχα υφαντά και χειροποίητα κεντήματα, καθώς και μια παλιά αίθουσα διδασκαλίας. 

Ένα μικρό εισιτήριο που πλήρωσαν προκειμένου τα δύο μουσεία να συνεχίσουν να είναι ανοιχτά, έστω και κατόπιν συνεννόησης, ήταν το ελάχιστο αντίτιμο, για όσα ενδιαφέροντα έμαθαν οι γυναίκες από την ξενάγησή τους στα δύο μουσεία. Η περιήγηση του συλλόγου στο νομό μας κατέληξε στο γραφικό λιμάνι της Μαρώνειας και μακάρι η ενέργειά τους αυτή να βρει κι άλλους μιμητές συλλόγους, σχολεία και φορείς που οφείλουν να στηρίξουν τα μουσεία αυτά, στηρίζοντας έτσι την ίδια μας την ιστορία. 

Δήμητρα Συμεωνίδου