ΑΜΘ: Διεκδικεί εναέρια μέσα προστασίας από το χαλάζι

Χιλιάδες στρέμματα καλλιεργήσιμης γης κατέστρεψε φέτος το χαλάζι σε όλη την έκταση της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και προβλέπεται να καταβληθούν αποζημιώσεις εκατομμυρίων ευρώ μόνο στο νομό μας από τον ΕΛΓΑ. Το θέμα συζητήθηκε με πρωτοβουλία του επικεφαλής του συνδυασμού «Γνώση και Συνεργασία» Βασίλη Τραϊφόρου,  στη συνεδρίαση του περιφερειακού συμβουλίου. 

Σε 120.000 στρέμματα με διάφορες καλλιέργειες, κυρίως βαμβακιού, και 100.000 κερασόδεντρα, εντοπίζονται οι ζημιές στην αγροτική παραγωγή λόγω των δυσμενών καιρικών συνθηκών στο νομό Ροδόπης. Τα στοιχεία αυτά δήλωσαν οι αγρότες από την 1η Ιανουαρίου 2014 μέχρι τον Οκτώβριο στις αναγγελίες ζημιών που έκανε, όποτε αυτό απαιτούνταν, ο ΕΛΓΑ στα κατά τόπους δημοτικά καταστήματα της περιοχής. Αναλυτικότερα στο νομό Ροδόπης από 1/1/2014 δηλώθηκαν καταστροφές σε 120.000 στρέμματα με καλλιέργειες κυρίως βαμβακιού, καπνού, αλλά και χωράφια με πασατέμπο, κολοκυθόσπορους και δενδρώδεις καλλιέργειες. Επίσης, δηλώθηκαν ζημίες σε περίπου 100.000 κερασόδεντρα, για τις καταστροφές που σημειώθηκαν από τις βροχοπτώσεις της άνοιξης και της αρχής του θέρους στους οικισμούς του Γιακά. Καταγεγραμμένη εικόνα των δηλωθέντων ζημιών στην αγροτική παραγωγή έχει ο ΕΛΓΑ και για τους όμορους νομούς Ξάνθης και Έβρου. Ειδικότερα στο νομό Ξάνθης δηλώθηκαν γύρω στα 42.000 στρέμματα. Όσον αφορά στο νομό Έβρου από 1/1/2014 δηλώθηκαν ζημίες σε  130.000 στρέμματα. 

Σε περιοχές όπως η Μακεδονία και η Θεσσαλία ο ΕΛΓΑ υλοποιεί το πρόγραμμα χαλαζικής προστασίας με εναέρια μέσα και αυτό ζήτησε να διεκδικήσει και η ΑΜΘ για τους αγρότες της περιοχής της, ο Βασίλης Τραϊφόρος. Το Εθνικό Πρόγραμμα Χαλαζικής Προστασίας (Ε.Π.Χ.Π.) είναι ένα επιχειρησιακό πρόγραμμα καταστολής του χαλαζιού με εναέρια μέσα. Σκοπός του προγράμματος είναι ο περιορισμός των ζημιών στις αγροτικές καλλιέργειες, καθώς το χαλάζι αποτελεί έναν από τους φυσικούς κινδύνους που καλύπτει ασφαλιστικά ο ΕΛΓΑ, ως ζημιογόνο αίτιο. To Ε.Π.Χ.Π. εφαρμόζεται από το Κέντρο Μετεωρολογικών Εφαρμογών (ΚΕ.Μ.Ε.) του ΕΛΓΑ , με έδρα το αεροδρόμιο «Μακεδονία» στη Θεσσαλονίκη.

Η μέθοδος που χρησιμοποιείται είναι η σπορά των καταιγιδοφόρων νεφών. Η σπορά των νεφών στο Ε.Π.Χ.Π. εκτελείται με την πυροδότηση φυσιγγίων ιωδιούχου αργύρου (ΑgI), από ειδικά εξοπλισμένα αεροσκάφη τύπου PIPER CEYENNE II. Ένας χαλαζόκοκκος γενικά δημιουργείται, όταν υγρό νερό σε εξαιρετικά χαμηλές θερμοκρασίες (- 40 °C) παγοποιείται γύρω από πυρήνες παγοποίησης. Με τη σπορά των νεφών, επιδιώκεται ο εμπλουτισμός μιας καταιγίδας με πολλούς τεχνητούς πυρήνες παγοποίησης. Όταν πολυάριθμοι τεχνητοί πυρήνες παγοποίησης εισάγονται μέσα σε μια καταιγίδα, ανταγωνίζονται με επιτυχία τους κατά πολύ λιγότερους φυσικούς πυρήνες, για το νερό της καταιγίδας που πρόκειται να παγοποιηθεί γύρω τους. Με αυτόν τον τρόπο δημιουργούνται μεν περισσότεροι αλλά, πολύ μικρότεροι χαλαζόκοκκοι και η ενδεχόμενη ζημία που προκαλούν κατά την πτώση τους στο έδαφος, αν βέβαια δεν προλάβουν να λιώσουν, είναι πολύ μικρότερη, από ό,τι αν δεν πραγματοποιούνταν σπορά. 

«Στην καινούρια σύμβαση που έχει κάνει ο ΕΛΓΑ, ενώ θα μπορούσε να εντάξει την ΑΜΘ δεν την συμπεριέλαβε, δεν ξέρω για ποιους λόγους. Έχουν γίνει και σχετικές επερωτήσεις στη βουλή. Υπάρχει από την καινούρια ΚΑΠ μία σχετική νομοθεσία, η οποία προβλέπει ότι η περιφέρεια μπορεί, αν υπογράψει με ομάδες παραγωγών, να υλοποιήσει αυτό το πρόγραμμα. Θεωρώ ότι είναι σημαντικό ιδιαίτερα για κάποιες περιοχές διότι στη δεκαετία 2000-2010 ο ΕΛΓΑ πλήρωσε για αποζημιώσεις περίπου 60 εκατ. ευρώ», είπε ο κ. Τραϊφόρος. «Βρίσκομαι σε συζήτηση με ομάδες παραγωγών για το θέμα», είπε ο περιφερειάρχης Γιώργος Παυλίδης και πρόσθεσε ότι βρίσκεται σε επαφή με ομάδες παραγωγών προκειμένου η περιοχή μας να διεκδικήσει αντιχαλαζική προστασία με σύγχρονα μέσα. «Ήδη βρίσκομαι σε συζήτηση με ορισμένους ειδικούς από την περιοχή της Χρυσούπολης, δεν προλάβαμε όμως μέσα σε αυτό το διάστημα να βρούμε το βηματισμό μας», εξήγησε ο κ. Παυλίδης. Είπε ακόμα ότι «είναι στις προθέσεις μας να το προχωρήσουμε, εάν διακρίνουμε όφελος, γιατί υπάρχουν ερωτηματικά γιατί μία σύμβαση για αντιχαλαζική προστασία με εναέρια μέσα, προϋποθέτει να έχουμε και την ανάλογη υποδομή στα αεροδρόμια». 

Για την υλοποίηση του προγράμματος στο αεροδρόμιο «Μακεδονία» της Θεσσαλονίκης είναι εγκατεστημένο το ραντάρ καιρού WSR-74S του ΕΛΓΑ. Ένα ίδιου τύπου ραντάρ είναι εγκατεστημένο στο αεροδρόμιο της Λάρισας. 

Το κάθε ραντάρ παρακολουθεί την καιρική εξέλιξη στην ευρύτερη γεωγραφική περιοχή, στην οποία ανήκουν οι περιοχές εφαρμογής του προγράμματος. «Σε επαφή που είχαμε κάνει μία συνάντηση με την εταιρία η οποία έχει σύμβαση με τον ΕΛΓΑ και διαχειρίζεται το έργο, μας είπε ότι το ραντάρ  που υπάρχει στη Θεσσαλονίκη, φτάνει μέχρι και το Νέστο επομένως θα μπορούσε να καλύψει, χωρίς επιπρόσθετο κόστος, τις περιοχές Καβάλας και Δράμας. Ο ΕΛΓΑ βέβαια υποστηρίζει ότι επειδή δίνει αντιχαλαζική προστασία με τα δίχτυα στην περιοχή μας, δεν μπορεί να δώσει και αυτό το πρόγραμμα. Θα πρέπει οι αγρότες μας να παραιτηθούν από τα αντιχαλαζικά δίχτυα και να πάνε στην εναέρια προστασία». Τα παραπάνω έκανε γνωστά ο αντιπεριφερειάρχης Πρωτογενούς Τομέα Σωτήρης Παπαδόπουλος. Η Περιφέρεια θα επιχειρήσει να αξιοποιήσει τη νέα ΚΑΠ και μέσω ομάδων παραγωγών να υλοποιηθεί το πρόγραμμα της εναέριας αντιχαλαζικής προστασίας. 

Στη Δράμα και την Καβάλα μέσω του υπάρχοντος ραντάρ στη Θεσσαλονίκη. Για τη Θράκη θα πρέπει να εγκατασταθεί νέο ή να παραχωρηθεί αυτό της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας.