Αγάπησα και πρόσφερα στην περιοχή λέει ο συνταξιούχος πλέον έφορος Αρχαιοτήτων Δημήτρης Μάτσας

Μία ολόκληρη ζωή, 34 χρόνια, υπηρέτησε στη ΙΘ΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων που εδρεύει στην Κομοτηνή, ο Δημήτρης Μάτσας. Από την περασμένη Δευτέρα είναι πλέον συνταξιούχος συμπληρώνοντας συνολικά 35 χρόνια υπηρεσίας στο υπουργείο Πολιτισμό. Θα παραμείνει στη Θράκη και δεσμεύτηκε πως θα είναι επιστημονικά ενεργός στην περιοχή την οποία αγάπησε και θα εξακολουθεί να αγαπά.

Η «φυγή» του συνέπεσε χρονικά με τις αλλαγές που επέρχονται στις υπηρεσίες του υπουργείου Πολιτισμού όσον αφορά στη Ροδόπη. Ειδικότερα όπως έγινε γνωστό Εφορεία Αρχαιοτήτων Ροδόπης, με έδρα την Κομοτηνή και χωρική αρμοδιότητα την περιφερειακή ενότητα Ροδόπης θα δημιουργηθεί από τις 28 Οκτωβρίου 2014, σύμφωνα με το Προεδρικό Διάταγμα του Νέου Οργανισμού του υπουργείου Πολιτισμού (ΥΠΠΟΑ), το οποίο δημοσιεύτηκε σε ΦΕΚ στις 28 Αυγούστου. Με το νέο αυτό Οργανισμό, καταργούνται οι Εφορείες Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων,  όπως και οι Εφορείες Βυζαντινών Αρχαιοτήτων και δημιουργούνται Εφορείες Αρχαιοτήτων, συγχωνεύοντας τη διοίκησή τους. Αυτό για την περιοχή μας σημαίνει ότι η ΙΘ΄ΕΠΚΑ, που είχε ως χωρική αρμοδιότητα τις ΠΕ Ροδόπης και Έβρου και η 15η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, που είχε αρμοδιότητα σε Ξάνθη, Ροδόπη και Έβρο, καταργούνται και το προσωπικό τους διαμοιράζεται στις νεοδημιουργηθείσες Εφορείες Αρχαιοτήτων Ροδόπης, Ξάνθης και Έβρου. Τις αλλαγές αυτές σχολίασε ο Δημήτρης Μάτσας κάνοντας παράλληλα τον απολογισμό του στη διάρκεια συνέντευξης που έδωσε στο ράδιο ΧΡΟΝΟΣ 87.5 FM. 

-Αν και δεν κατάγομαι από την Θράκη, καθώς η καταγωγή μου είναι από την Πάρο, έμεινα στην περιοχή, γιατί την αγάπησα, γιατί με ενδιέφερε η δουλειά και οι συνθήκες δουλειάς εδώ. Νομίζω ότι κάτι πρόσφερα και εγώ στην περιοχή, όπως και οι άλλοι συνάδελφοι, οι απελθόντες και οι παρόντες και η έρευνα είναι κάτι το οποίο δεν σταματά ποτέ. Πάντοτε μας περιμένουν νέες εκπλήξεις, όπως και τα καινούργια ευρήματα στην Αμφίπολη, τα οποία είναι όντως εντυπωσιακά. 

-Υπάρχουν οι σκαπανείς που ανοίγουν το δρόμο για τους νεότερους, οι νεότεροι με τη σειρά τους δημιουργούν καλύτερες προϋποθέσεις για τους μεταγενέστερους.  Έτσι συνεχίζεται αυτή η αέναη διαδικασία της αρχαιολογικής έρευνας σε μια περιοχή, η οποία καθυστέρησε σχετικά με την υπόλοιπη Νότια Ελλάδα να ερευνηθεί αρχαιολογικά.

-Αυτό ήταν θέμα αρχικά χρηματοδότησης, γενικά στελέχωσης και δημιουργίας των θεσμικών προϋποθέσεων οι οποίες επιτρέπουν σε μία Εφορεία Αρχαιοτήτων να κάνει τη δουλειά της. Και το σημαντικότερο στοιχείο το οποίο είναι η επαρκής στελέχωση, όχι μόνο σε επιστημονικό προσωπικό, αλλά και σε τεχνικό προσωπικό, που αποτελεί τον κορμό της αρχαιολογικής δουλειάς σε ένα τόπο. Χωρίς το απαραίτητο προσωπικό, που είναι οι συντηρητές, οι διοικητικοί, οι ειδικευμένοι τεχνίτες, οι ειδικευμένοι εργάτες, οι σχεδιαστές, οι μηχανικοί, δεν μπορεί να προχωρήσει η δουλειά, η οποία είναι συλλογική και δεν είναι πλέον δουλειά ενός ανθρώπου. 

-Φοβάμαι ότι θα δημιουργήσει προβλήματα, τουλάχιστον όσο καιρό δεν θα συνοδεύεται από την απαιτούμενη στελέχωση των δημιουργούμενων εφορειών αρχαιοτήτων.  Για να λειτουργήσει μια εφορεία αρχαιοτήτων, χρειάζεται μια επαρκή στελέχωση, η οποία αυτή την εποχή δεν υπάρχει. Και δεν υπάρχει επίσης και η ικανοποιητική χρηματοδότηση, αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ζούμε στην Ελλάδα με τις οικονομικές συνθήκες τις παρούσες, στην Ελλάδα του μνημονίου.  Θα μπορούσαμε επιγραμματικά να ορίσουμε και μέσα σε αυτό το πλαίσιο θα πρέπει να κοιτάξουμε το μέλλον και, να δούμε τι μπορούμε να κάνουμε καλύτερα.

-Στην Κομοτηνή αυτή τη στιγμή υπηρετούν 5 αρχαιολόγοι για δύο περιφερειακές ενότητες, Ροδόπης και Έβρου. Έχουμε δύο μόνιμους συντηρητές, τρεις λογιστές, έναν αριθμό φυλάκων που είναι κατανεμημένος σε διάφορους χώρους και στο μουσείο της Κομοτηνής και το προσωπικό αυτό θα πρέπει να κατανεμηθεί στις δυο υπό δημιουργία εφορείες. Αυτό θα πάρει κάποιο χρόνο. Τώρα κατασκευάζεται το νέο μουσείο Αλεξανδρούπολης, φαντάζομαι ότι η Εφορεία Αρχαιοτήτων Έβρου θα στεγαστεί εκεί ή, αν υπάρξει η δυνατότητα, σε κάποιο άλλο κτίριο που θα βρεθεί.

-Σημαίνει ότι το προσωπικό θα μοιραστεί στις δυο υπό ίδρυση εφορείες. Η 15η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, η οποία καλύπτει αρχαιολογικά όλη την Θράκη επίσης θα διασπαστεί σε τρία κομμάτια. Στις περιφερειακές ενότητες Ξάνθης, Ροδόπης και Έβρου και είναι επίσης γνωστό ότι και αυτή η εφορεία είναι σήμερα υποστελεχωμένη και μάλιστα στεγάζεται σε ένα παλιό κτίριο. Ένα κτίριο το οποίο διέθετε η 12η εφορεία Βυζαντινών αρχαιοτήτων που εδρεύει στην Καβάλα, στην οποία ανήκε τότε η Θράκη. Η 15η στεγάζεται σε ένα κτίριο αποθήκη που είχε και χρησιμοποιούσε η 12η παλαιότερα.

-Η Ροδόπη αποδυναμώνεται, όπως αποδυναμωμένος θα είναι και ο Έβρος, αν δεν προβλεφθούν και δεν στελεχωθούν οι υπηρεσίες αυτές με κατάλληλο προσωπικό αλλά βλέπουμε επίσης ότι τώρα για κάθε συνταξιοδότηση, όπως η δική μου, αυτομάτως καταργείται και η οργανική μου θέση. 

-Θα με αναπληρώνει η Χρύσα Καραδήμα, η οποία θα λειτουργεί ως προϊσταμένη μέχρι τις νέες εξελίξεις, την εφαρμογή του νέου οργανισμού του υπουργείου Πολιτισμού. Για νέες προσλήψεις δεν έχουμε κάποιο νέο και σε αυτό το θέμα υπάρχει και η θέση του συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων, ο οποίος δεν ενημερώθηκε όσο έπρεπε γι΄ αυτές τις νέες αλλαγές και δε λήφθηκε οπωσδήποτε υπόψη η άποψή του.