200 πιστοί στα εγκαίνια παρεκκλησίου στην ορεινή Ροδόπη

Την ακολουθία των εγκαινίων στο παρεκκλήσιο του Οσίου Πέτρου του Αθωνίτη στην Κερασιά του Παπικίου Όρους τέλεσε το πρωί του Σαββάτου ο μητροπολίτης Μαρωνείας και Κομοτηνής κ. Παντελεήμονας. Παρουσία περίπου 200 πιστών που παρακολούθησαν με συγκίνηση την πεντάωρη τελετή, ο μητροπολίτης μετέφερε την αργυρή λειψανοθήκη, η οποία περιείχε τμήμα των ιερών λειψάνων από την ιερά μονή του Οσίου Σάββα, τα οποία εναπόθεσε στο «Φυτό» της Αγίας Τράπεζας. Στη συνέχεια τέλεσε την ακολουθία των εγκαινίων και αμέσως μετά τη θεία λειτουργία κατά τη διάρκεια της οποίας ερμήνευσε την αξία των εγκαινίων του κάθε ναού και εξήγησε στους πιστούς το κάθε στάδιο της τελετής. 

Εγκαίνια είναι η τελετή με την οποία καθιερώνεται και καθαγιάζεται ένας ναός και από απλό κτίσμα μεταβάλλεται σε οίκο λατρείας και προσευχής και η τράπεζά του σε ιερό θυσιαστήριο και αγία τράπεζα. Άλλωστε η ίδια η λέξη «εγκαίνια» φανερώνει πως ένα πράγμα από παλαιό γίνεται καινούργιο και από μη ιερό, άγιο. Η καινούργια αυτή διάσταση όσον αφορά στο ναό είναι ολοκάθαρη σε όλες τις ευχές και τα τροπάρια της ακολουθίας. Χωρίς εγκαίνια δεν είναι δυνατή η τέλεση κανενός μυστηρίου παρά μόνο με τη χρήση του αντιμηνσίου, λινού δηλαδή υφάσματος, που μπορεί να αντικαταστήσει την αγία Τράπεζα μέχρι να γίνουν κανονικά τα εγκαίνια, αφού σε αυτό υπάρχουν τμήματα λειψάνων αγίων.  Η αγία Τράπεζα συμβολίζει τον ζωοδόχο τάφο του Κυρίου, μέσα από τον οποίο πήγασε η αληθινή ζωή του κόσμου. Κατά τον εγκαινιασμό, ο επίσκοπος τοποθετεί λείψανα αγίων σε κρύπτη της αγίας Τραπέζης.  Το Παπίκιο Όρος υπήρξε, σύμφωνα με ιστορικές καταγραφές, ένα από τα σημαντικότερα μοναστικά κέντρα της βυζαντινής περιόδου. 

Έτσι τουλάχιστον προβάλλεται στους κατά καιρούς τουριστικούς οδηγούς της Περιφέρειας Αν. Μακεδονίας και Θράκης, όπου παρατίθενται αρκετές φιλολογικές μαρτυρίες, όπως του Ζωναρά, του Νικήτα Χωνιάτη, του Κίνναμου και του Θεοφάνη, μητροπολίτη Περιθεωρίου  να μιλούν για τη μοναστική αυτή πολιτεία, το Ιερό Όρος της Ροδόπης, και να υπαινίσσονται για αρκετά μεγάλο αριθμό μονών, σεμνείων και φροντιστηρίων. Aπό γεωγραφική άποψη το Παπίκιο τοποθετείται, όχι στο όρος της Ρίλας, αλλά στους πρόποδες της Ροδόπης, ανάμεσα από τους οικισμούς Πολύανθος, Σώστης, Μίσχος, Ληνός, Ασώματοι, Θάμνα και Ριζώματα. Την ασφαλή γεωγραφική του θέση επιβεβαίωσαν οι συστηματικές ανασκαφικές εργασίες(1983) της 12ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων Καβάλας, οι οποίες έφεραν στο φως σημαντικό αριθμό ναών και μοναστικών συγκροτημάτων καθώς και αξιόλογα ευρήματα που φωτίζουν την ιστορία του μοναχισμού και της τέχνης στη Θράκη και με τον τρόπο αυτό επιβεβαίωσαν τις μαρτυρίες των κειμένων. Με τη μοναστική αυτή κοινότητα έχουν συνδεθεί σημαντικές προσωπικότητες της Ορθοδοξίας, όπως ο άγιος Γρηγόριος Παλαμάς, ο οποίος πηγαίνοντας, τον 14ο αιώνα, στο Άγιον Όρος, παρέμεινε το χειμώνα του 1316/17 στο Παπίκιο, όπου διεξήγαγε θεολογικό διάλογο με ομάδες αιρετικών (Μαρκιανιστών ή Μασαλιανών), πιθανότατα Βογομίλων. Ακόμη είναι γνωστό ότι ο άγιος Μάξιμος Καυσοκαλυβίτης, σύμφωνα με το βιογράφο του Θεοφάνη, πριν εγκατασταθεί στο Άγιον Όρος πέρασε από το Παπίκιο.

 

Η μονή του Άγιου Μάξιμου Καυσοκαλυβίτη πολύ κοντά στον οικισμό Σώστη ήταν η μοναδική που στις μέρες μας ανακαινίσθηκε και κατέστη επισκέψιμη για το κοινό στο Παπίκιο Όρος. Αυτό τουλάχιστον ίσχυε μέχρι τον Ιούνιο του 2012,  οπότε στον οικισμό της ορεινής Κερασιάς έγιναν τα θυρανοίξια ενός παρεκκλησίου αφιερωμένου στον Όσιο Πέτρο τον Αθωνίτη, από τους πρώτους ασκητές που κατοίκησαν στο Άγιο Όρος τον 9ον αιώνα μ.Χ.. Η πρωτοβουλία του δικηγόρου Σωτήρη Πουπουζή βρήκε πρόσφορο έδαφος στα μέλη του φυσιολατρικού εξωραϊστικού συλλόγου Κερασιάς, αλλά και σε απλούς ιδιώτες που προσέφεραν για την κατασκευή του.

Δύο χρόνια μετά ο μητροπολίτης τέλεσε τα εγκαίνια του ναού, όπως άλλωστε επιθυμούσε και ο Σωτήρης Πουπουζής. Είναι πλέον μόνιμος κάτοικος της περιοχής, μετά τη συνταξιοδότηση του. «Αυτό το εκκλησάκι άρχισε να χτίζεται με δική μου πρωτοβουλία και τη βοήθεια διαφόρων ανθρώπων το 2009. Κατασκευάστηκε με πέτρα από την περιοχή και ξύλα παλιά. Είναι ένα πολύ γραφικό εκκλησάκι περίπου 50 τμ. το οποίο αφιερώθηκε ως παρεκκλήσι στον μητροπολιτικό ναό της Κομοτηνής», ανέφερε.

Τα εγκαίνια τελέστηκαν στις 14 Ιουνίου, δύο ημέρες μετά τη γιορτή την γιορτή του Οσίου Πέτρου του Αθωνίτη. Το παρεκκλήσι που σχεδιάστηκε από τον αρχιτέκτονα μηχανικό Φώτη Ζαρίτα και κατασκευάστηκε από τον αποβιώσαντα εργολάβο Νεοκλή Λεχούδη, ανεγέρθηκε μόλις λίγα μέτρα από τα ερείπια βυζαντινού ναού που είχε αποκαλυφθεί στον οικισμό κατά τη διάρκεια ανασκαφικών εργασιών. Αξίζει να σημειωθεί τέλος πως προς τιμήν του μητροπολίτη και της ακολουθίας ο Σωτήρης Πουπουζής παρέθεσε ένα μικρό γεύμα στο σπίτι του. 

Όλγα Τσιούλφα