xρονοτοπία

Ναός του Μίθρα, 1700 χρόνων, ανακαλύφθηκε στο κάστρο Zerzevan στο Κουρδιστάν

Ίσως ο μοναδικός ναός του Μίθρα στα ανατολικά σύνορα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας!

Και υπόγειοι ναοί, και υπόγειο καταφύγιο… Ίσως αρχαίο καβείριο…

Η Τουρκία τον αναδεικνύει.

Τον αρχαίο ναό του Μίθρα στα πομακοχώρια της Ξάνθης, τον αφήνουμε να καταρρέει…

Το κάστρο Zerzevan βρίσκεται κατά μήκος της αρχαίας οδού στρατιωτικών εγκαταστάσεων επί βραχώδους λόφου, ύψους 124 μ., σε στρατηγική θέση, μεταξύ της Αμίδας και της Δάρας. Ο οικισμός έχει θέα σε ολόκληρην την κοιλάδα και αφού ελέγχει μια μεγάλη περιοχή, είναι «κλειδί» για έναν αρχαίο εμπορικό δρόμο! Το κάστρο είδε τις συγκρούσεις μεταξύ Ρωμαίων και Σασσανίων.
Ο πρώτος οικισμός ονομάσθηκε «Σαμάτσι». Δεν είναι βέβαιον πότε εκτίσθη. Οι ανασκαφές είναι κοντά στην αποκάλυψη της ηλικίας του. Αλλά τα τείχη του κάστρου επισκευάσθηκαν την εποχή του Αναστάσιου (491-518 μ.Χ.) και του Ιουστινιανού (527-565 μ.Χ.). Σήμερα, μόνον κάποια τμήματά τους έχουν ανακατασκευαστεί πλήρως.
Κατά την διάρκεια ανασκαφών στο Κάστρο Zerzevan στην συνοικία Demirolcek (13 χιλιόμετρα από το Τσινάρι του Ντιγιαρμπακίρ), έχει ανακαλυφθεί επίσης ένας υπόγειος ναός, της ρωμαϊκής εποχής (του 300 μ.Χ.) της θρησκείας του Μίθρα. Ο ναός κατεστάφη μετά την υιοθέτηση του χριστιανισμού στην περιοχή, τον 4ο αι.
Το κάστρο, το οποίο κάποτε χρησίμευε ως στρατιωτικός χώρος, εκτείνεται σε μια έκταση 55.200 τετρ. μ., περιτριγυρισμένη από τοίχους (ύψους 12-15 μ. και μήκους 1.200 μ.), ένα παρατηρητήριο και ένα κάστρο για την φρουρά 21 μ. Ο τεράστιος αυτός χώρος περιλαμβάνει επίσης (πλην του υπόγειου ναού του Μίθρα, που προανέφερα) έναν ναό, διοικητικά κτήρια, ερείπια αρχαίων σπιτιών, εγκαταστάσεις αποθήκευσης σιτηρών και όπλων, βραχοτάφους, κανάλια νερού, και υπόγειο καταφύγιο, χωρητικότητος 400 ατόμων, με οικίες και κρυφά περάσματα!
Ο επί κεφαλής των ανασκαφών, βοηθός καθηγητής Aytac Coskun, μέλος της Σχολής του Τμήματος Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Dicle, σημείωσε ότι πιστεύει ότι ο ναός είναι ο μοναδικός ναός του Μίθρα στα ανατολικά σύνορα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και είναι, επομένως, ζωτικής σημασίας. Προσέθεσε, επίσης, ότι η θρησκεία του Μίθρα ήταν θρησκεία μυστηρίου, ευρέως δημοφιλής στους Ρωμαίους στρατιώτες. «Οι οπαδοί αυτής της θρησκείας προέρχονταν από μια κλειστή κοινότητα, επειδή οι θρησκευτικές τους τελετές είναι απόλυτα μυστικές και δεν διέρρεαν πληροφορίες προς τους ξένους». Ο Μίθρας αντιπροσωπεύει τόσο τον θεό του ήλιου όσο και την «συναίνεση». Το ανατολικό τμήμα του ναού, ένα πολύ καλά κατασκευασμένο, υπάρχει επίσης μια δεξαμενή (καθαρμών;), ενώ πιστεύουμε ότι το νερό χρησιμοποιήθηκε πολύ ευρέως στις τελετές του Μίθρα. [σ.σ.: Μια προσεκτικότερη μελέτη ίσως αποδείξει ότι αρχαιότερα ήταν καβείριο ιερό]. Περίπου 40 άτομα παρακολουθούσαν τις τελετές που πραγματοποιούταν εδώ», δήλωσε ο κ. Coskun. Με την άφιξη του χριστιανισμού, η θρησκεία του Μίθρα έχασε την σημασία της. Ο Coskun σημείωσε ότι ο ναός έχει πλάτος 35 τετρ. μ. και φθάνει σε ύψος τα 2,5 μ. Πρόσθεσε ότι επειδή αυτοί οι ναοί εκτίζονταν υπόγεια, συνήθως δεν είναι μεγάλες κατασκευές. «Οι ανασκαφές στο κάστρο είναι σημαντικές για να ρίξουν φως στην αρχαία ρωμαϊκή περιοχή και θα έχουν τεράστιο αντίκτυπο στην ιστορία και τον τουρισμό στην περιοχή», ανέφερε ο κ. Coskun. Πρόσθεσε, τέλος, ότι τα ερείπια έχουν συντηρηθεί καθώς δεν είχαν μεγάλες ζημιές και το κάστρο είχε μια δική του πόλη, τόσο κάτω, όσο και πάνω από το έδαφος!
Ο επαρχιακός διοικητής του Cınar, Ismail Sanlı, ο οποίος επισκέφθηκε την περιοχή της ανασκαφής, είπε ότι οι πόλεις Ντιγιαρμπακίρ και Μαρντίν είναι ορατές από το κάστρο Zerzevan! Σύμφωνα με τον κ. Sanli, η ανατολική πλευρά της επαρχίας ενισχύθηκε με φυσικές γραμμές άμυνας και αυτή η περιοχή κατακτήθηκε από στρατούς που επεδίωκαν να φθάσουν στο Ντιγιαρμπακίρ. Όσον αφορά στην ιστορία του κάστρου, που είναι σχεδόν τόσο παλαιά, όσο και η ίδια η πόλις του Ντιγιαρμπακίρ, ο κ. Sanli, εδήλωσε ότι έμεινε ενθουσιασμένος με την ανακάλυψη μεγάλων ιστορικών αντικειμένων, προσθέτοντας ότι κάθε χρόνο, καθώς ανακαλύπτονται νέα αντικείμενα, η ιστορία της περιοχής γίνεται πιο διαφανής. «Φιλοξενούμε πολλές ανασκαφές, που θα προσθέσουν αξία στον τουρισμό και θα ενισχύσουν μακροπρόθεσμα την οικονομία της χώρας», εδήλωσε ο κ. Sanli, προσθέτοντας ότι το κάστρο το επισκέπτονται πολλοί τουρίστες, ειδικά τα Σαββατοκύριακα. Ετόνισε επίσης ότι ενώ συνεχίζονται οι «τρομοκρατικές ενέργειες», όπως τις χαρακτήρισε, έχουν κατορθώσει αποτελεσματικά να προστατεύσουν την ακεραιότητα των συνεχιζόμενων ανασκαφών στο πεδίο των «τρομοκρατικών επιχειρήσεων», με την βοήθεια των δυνάμεων ασφαλείας. «Βλέπουμε τις συνέπειες του τερματισμού των “τρομοκρατικών ενεργειών” και βλέπουμε πώς οι εντόπιοι γίνονται πιο ειρηνικοί. Καθώς η “τρομοκρατία” υποχωρεί, η επιτυχία μας στην καταπολέμηση της “τρομοκρατίας” γίνεται ισχυρότερη. Θα έχουμε περισσότερες πιθανότητες να βελτιώσουμε τον τουρισμό, την περιοχή και την Τουρκία ως χώρα. Οι άνθρωποι θα δουν αύξηση της απασχόλησης και θα βρουν εδώ την ειρήνη, ενώ θα έχουν περισσότερες ευκαιρίες να ταξιδεύουν με ασφάλεια», εδήλωσε ο κ. Sanli.
Ο διευθυντής Πολιτισμού και Τουρισμού της πόλης, κ. Cemil Alp εδήλωσε ότι από τις ανασκαφές πήρε τεράστιες πληροφορίες, σχετικά με την ιστορία της περιοχής και πιστεύει ότι θα υπάρξει μια σημαντική εξέλιξη στον τουρισμό με την έκθεση των αντικειμένων που βρέθηκαν.
Οι ανασκαφές διεξάγονται από το 2014, με την συνεργασία του υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας, του Μουσείου του Ντιγιαρμπακίρ, του κυβερνήτη του Ντιγιαρμπακίρ, της κυβέρνησης του Cınar και του Πανεπιστημίου Dicle.

ΠΗΓΕΣ: Πρακτορείο Anadolu (AA), εφημ. Daily Sabah, 3.5.2017.
<http://cinar.gov.tr/meshur/zerzevan-kalesi> http://cinar.gov.tr/meshur/zerzevan-kalesi
<http://arkeolojihaber.net/tag/zerzevan-kalesi/> http://arkeolojihaber.net/tag/zerzevan-kalesi/
<http://arkeofili.com/zerzevan-kalesinde-gizemli-roma-tarikati-tapinagi-bulunmus-olabilir/> http://arkeofili.com/zerzevan-kalesinde-gizemli-roma-tarikati-tapinagi-bulunmus-olabilir/
<http://www.aljazeera.com.tr/al-jazeera-ozel/zerzevanda-roma-tarikati-izi> http://www.aljazeera.com.tr/al-jazeera-ozel/zerzevanda-roma-tarikati-izi
<http://www.atlasdergisi.com/gundem/zerzevan-kalesi.html> http://www.atlasdergisi.com/gundem/zerzevan-kalesi.html
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: https <https://www.youtube.com/watch?v=FaIQSMgvWNw> ://www.youtube.com/watch?v=FaIQSMgvWNw

Νεολιθικό ειδώλιο του 8500 π.Χ. βρέθηκε στην Catalhoyuk
Αρχαιολογικές ανασκαφές στον νεολιθικό οικισμό της Catalhoyuk στην κεντρική Ανατολία έχουν φέρει στο φως ένα καλά διατηρημένο γυναικείο ειδώλιο.

«Το αγαλματίδιο, διαστάσεων 17 εκατοστών μήκους και βάρους ενός κιλού (!), θεωρείται μοναδικό, λόγω κυρίως της εξαιρετικής καταστάσεως της διατηρήσεως και λεπτής χειροτεχνίας του. Χρονολογείται περίπου μεταξύ 8500-8000 π.Χ.», αναφέρει σε μια δήλωσή του το υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας.

Το ειδώλιο, το οποίο είναι κατασκευασμένο από μάρμαρο θεωρείται ότι είχε και τελετουργική λειτουργία. Ανακαλύφθηκε από διεθνή ομάδα αρχαιολόγων, οι οποίοι εργάζονται στον αρχαιολογικό χώρο με επί κεφαλής τον ανθρωπολόγο καθηγητή Ian Hodder, του Πανεπιστημίου του Στάνφορντ των ΗΠΑ.

Ο νεολιθικός οικισμός της Catalhoyuk θεωρείται σήμερα ένα από τα πρώτα αστικά κέντρα του κόσμου, που χρονολογείται από το 9000 π.Χ. Συμπεριελήφθη δε στον κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO το 2012.

«Ο νεολιθικός οικισμός της Catalhoyuk έχει αποτελέσει αντικείμενο έρευνας για περισσότερο από 50 χρόνια. Οι ερευνητές από όλο τον κόσμο έχουν ταξιδέψει στην περιοχή κατά τον τελευταίο μισό αιώνα για να μελετήσουν το απέραντο τοπίο με κτήρια, τους αξιοσημείωτους τρόπους ζωής, και πολλά εκλεκτά έργα τέχνης και τα αγγεία... Από το 1993, το ερευνητικό έργο στον νεολιθικό οικισμό της Catalhoyuk έχει αναλάβει μια διεθνής ομάδα ειδικών, πρωτοπορεί σε νέα αρχαιολογικά δεδομένα. Ταυτόχρονα, σκοπεύει να βοηθήσει τις αντιλήψεις μας για την ανθρώπινη ζωή σε εκείνο το απώτατο παρελθόν», σύμφωνα με την επίσημη ιστοσελίδα.

Πηγή: Πρακτορείο Anadolu, 13.9.2016.

Όπως φαίνεται από τις εικόνες που εδόθησαν στην δημοσιότητα αμέσως, πρόκειται για μια κλασική μορφή «θεάς γονιμότητος», δηλαδή μιας παχουλής γυναίκας με μακριά στήθη, τα οποία κρατά με τα ακροδάκτυλά της. Τέτοια ειδώλια είναι γνωστά, σε άλλες περιοχές, από το 40.000 π.Χ. Άρα ένας κοινός τύπος ειδωλίου «θεάς», εξαπλωμένος σε μια ευρύτερη περιοχή, από Ευρώπη έως Ανατολία, την οποία τότε διαφέντευαν οι Θράκες.