Ο ρόλος του πατέρα στην ανάπτυξη του παιδιού θεωρείται τόσο θεμελιώδης όσο και της μητέρας στη ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού.
Παλαιότερα κυριαρχούσε το μοντέλο το οποίο επιδίωκε από τη μητέρα να αναλαμβάνει τη διαπαιδαγώγηση, τη φροντίδα και την ανατροφή των παιδιών, ενώ ο πατέρας είχε δεύτερο ρόλο στη σχέση του παιδιού με τη μητέρα. Υπήρχε μεν στο σπίτι, αλλά περισσότερο σαν έννοια ή άλλες φορές σαν τιμωρός που έβαζε τάξη εκεί που η μητέρα αδυνατούσε. Δεν συμμετείχε ενεργά και σε καθημερινή βάση στις ασχολίες των παιδιών και στις αγωνίες τους και ήταν ταυτισμένος με την εικόνα του κουβαλητή, ήταν δηλαδή υπεύθυνος για την εισροή των υλικών αγαθών στην οικογενειακή εστία. Το σκηνικό αυτό βέβαια άλλαξε και αλλάζει όσο περνούν τα χρόνια. Σήμερα η επιστήμη της ψυχολογίας τονίζει την σπουδαιότητα της αλληλεπίδρασης πατέρα-παιδιού και την επιρροή της στην προσωπικότητα του παιδιού.
Θα ξεκινήσω από τον υποστηρικτικό ρόλο του πατέρα απέναντι στη σύζυγο του και μητέρα, ιδιαίτερα κατά την περίοδο που έρχεται το βρέφος στο σπίτι και που και οι δυο καλούνται να προσαρμοστούν στο ρόλο του γονιού.
Παράλληλα, θα αναφερθώ στον εξισσοροπιστικό ρόλο του πατέρα στη σχέση που δημιουργείται από την στιγμή της γέννησης ανάμεσα στη μητέρα και στο παιδί. Ο ρόλος του στην προσχολική ηλικία είναι καθοριστικός για τη συναισθηματική εξέλιξη του παιδιού διότι το βοηθά να λύσει το οιδιπόδειο, σύμφωνα με τη Φροϋδική θεωρία, ενώ η απουσία του αφήνει το παιδί σε μια σχέση προσκόλλησης με τη μητέρα του.
Ο πατέρας προσφέρει ασφάλεια και προστασία και θεωρείται από το παιδί σύμβολο δύναμης και εξουσίας. Αυτή η εξουσία που συμβολίζει είναι απαραίτητη για την κοινωνικοποίηση, την αυτονομία και τη ψυχική οργάνωση του παιδιού.
Πολύ σημαντικός είναι ο ρόλος του πατέρα και όσον αφορά στη διαμόρφωση της ταυτότητας του φύλου του παιδιού, είτε αυτό είναι αγόρι είτε είναι κορίτσι.
Η απουσία του πατέρα από τη ζωή του αγοριού παρεμποδίζει την ταυτοποίηση μαζί του, διαδικασία η οποία είναι απαραίτητη για την ολοκλήρωσή της ταυτότητας του. Τα αγόρια συχνά για να μπορέσουν να διαχειριστούν τα συναισθήματα της απώλειας τους μπορεί να στρέψουν την επιθετικότητα τους προς τους άλλους και να αναπτύξουν αντικοινωνική είτε παραβατική συμπεριφορά. Επίσης συχνά διακατέχονται από ανασφάλεια και ανωριμότητα, έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση και εμπιστοσύνη στον εαυτό, έχουν δυσκολίες στις σχέσεις τους με τους συνομήλικους τους και μπορεί να αναζητήσουν πατρικά υποκατάστατα τα οποία συχνά παίρνουν λανθασμένη μορφή.
Στα κορίτσια η έλλειψη του πατέρα δημιουργεί διαστρεβλωμένη εικόνα για το αντρικό πρότυπο με αποτέλεσμα να δυσκολεύονται στις σχέσεις τους με το άλλο φύλο. Τα κορίτσια σε αντίθεση με τα αγόρια στρέφουν την επιθετικότητα τους προς τον εαυτό τους, παρουσιάζουν χαμηλή αυτοεκτίμηση, νιώθουν φόβο εγκατάλειψης και απόρριψης από το αντίθετο φύλο και αισθάνονται ενοχές όταν η σχέση τους δεν εξελίσσεται σωστά παρόλο που μπορεί να μην ευθύνονται εκείνες.
Ένας πατέρας με ενεργό ρόλο μέσα στο σπίτι, μπορεί ακόμα να βοηθήσει να αποφορτίζονται οι σχέσεις παιδιού – μητέρας όταν αυτές φτάνουν σε αδιέξοδο.
Ακόμη, έχει φανεί από έρευνες ότι τα παιδιά που βοηθούνται από τους πατεράδες τους στην επίλυση των καθημερινών προβλημάτων τους, αποδίδουν καλύτερα στο σχολείο ενώ τα καταφέρνουν καλύτερα και στις κοινωνικές τους σχέσεις.
Συμπερασματικά μπορούμε να πούμε ότι η ενεργή συμμετοχή του πατέρα από την αρχή κιόλας της ζωής του και ιδιαίτερα στα ευαίσθητα πρώτα 6 χρόνια της ζωής του παιδιού, συμβάλλει σημαντικά στη διαμόρφωση των κοινωνικών σχέσεων του με άλλους ενήλικες, στην απόκτηση εμπειριών σημαντικών και για το παιδί αλλά και για τον ίδιο τον πατέρα, αλλά και σε ένα πιο ισορροπημένο οικογενειακό περιβάλλον με μια μαμά απαλλαγμένη από την εξολοκλήρου φροντίδα των παιδιών, πιο ήρεμη και επομένως και πιο αποδοτική στη σχέση της με το παιδί της.
Ακολουθήστε το xronos.gr στο Google News
