ΣΕ ΕΝΕΣΤΩΤΑ ΧΡΟΝΟ

Η θυσία της Ιφιγένειας έχει πολλά πρόσωπα

18/04/12 - 12:00

Μοιραστείτε το

Αφιέρωμα στο τρίτο άγνωστο πρόσωπο της ιστορίας, μέσα από την σκιαγράφηση της εποχής των φοιτητικών τους χρόνων. Ιφιγένεια Λαγάνα (Μεσολόγγι 1915 - Αθήνα 23 Μαρτίου 2004), Γιάννης Μόραλης (Άρτα 23 Απριλίου 1916 - Αθήνα 20 Δεκεμβρίου 2009), Νίκος Νικολάου (Ύδρα 1909 - Αθήνα 27 Ιουλίου 1986). ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΧΡΗΣΤΟΣ Ν. ΘΕΟΦΙΛΗΣ

Στις 19 Αυγούστου του 1928 ο Βενιζέλος ορκίζεται πρωθυπουργός. Λίγο πριν ο Μπισκίνης και το 1929 o Αργυρός  με θολές διαδικασίες επιλέγονται καθηγητές.  Ο Ζαχαρίας Παπαντωνίου προσκαλεί τον Γαλάνη να αναλάβει την Έδρα της Χαρακτικής - ο Γαλάνης δεν δέχεται. Μπροστά στα γεγονότα ψηφίζεται νόμος κατά τον οποίον μόνο ο υπουργός μπορεί με διάταγμα να διορίζει διευθυντή και καθηγητές στη Σχολή. Ο Παρθένης διορίζεται και το 1930 το Σχολείο των Καλών Τεχνών αναβαθμίζεται σε Ανωτάτη Σχολή των Καλών Τεχνών με διευθυντή τον γλύπτη Δημητριάδη που το 1931 επιστατεί στην  ανέγερση του ελληνικού περιπτέρου στην μπιενάλε της Βενετίας σε σχέδια του αρχιτέκτονα Γ. Παπανδρέου.

Η Ιφιγένεια Λαγάνα εισάγεται το 1931 στην ΑΣΚΤ πρώτα στο εργαστήριο του Παρθένη και με προτροπή του συντρόφου της Νίκου Νικολάου (1929 έτος εισαγωγείς) μαζί με τον Μόραλη (1931 έτ. εισ.) εγγράφονται στο εργαστήριο  ζωγραφικής του  Αργυρού και το 1932 στο εργαστήριο χαρακτικής του νεοδιορισμένου Κεφαληνού. Ο Νικολάου  παρουσιάζει τα πρώτα του έργα στην έκθεση των μαθητών της Σχολής και επιλέγει να επιμηκύνει τις σπουδές του. Μοιράζεται το εργαστήριο που παραχωρεί η σχολή με την  Ιφιγένεια και τον Μόραλη, αποφοιτούν και οι τρεις το 1936. Το 1933 πρωτοστατούν στις αντιδράσεις αποδοκιμασίας κατά του τεχνοκριτικού Παπαντωνίου όταν προσήλθε στη σχολή για να διδάξει ιστορία τέχνης, αιτία η  δημοσιεύση επικριτικού άρθρου για τον Αργυρό. Δεν συμμετέχουν οι μαθητές  του Παρθένη.. 
1933 η μπιενάλε της Βενετίας  οργανώνει στην Αθήνα έκθεση την οποία συνοδεύει ο Μαρινέττι. 1934 Βενετία και η Ελλάδα στην πρώτη επίσημη συμμετοχή με 65 καλλιτέχνες. Εκλέκτορες οι Μπενάκης, Καλογερόπουλος, Αργυρός. 
1934. Απέναντι στον σύνδεσμο ελλήνων καλλιτεχνών και την  Ομάδα «Τέχνη» (συνδέονταν με το Κόμμα των Φιλελευθέρων ίδρυση το 1917, από τους Ν. Λύτρα, Μαλέα, Τριανταφυλλίδη, Παρθένη) ιδρύεται η «Ένωσις Ελεύθεροι Καλλιτέχναι». Το 1935, στην πρώτη τους έκθεση προσκαλούν τιμητικά τους Χαλεπά, Γαλάνη, ο Νικολάου λαμβάνει μέρος στην έκθεση του Παρνασσού παρέα με τον Μόραλη και την Ιφιγένεια Λαγάνα που από τότε συμμετέχει σε όλες τις εκθέσεις της ομάδας.

ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ ΛΑΓΑΝΑ κραγιόνια και παστέλ σε χαρτί (28x22)

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΟΥ ΟΦΘΑΛΜΟΥ-αυτοπροσωπογραφία
Το 1935 ο Ημερήσιος Κήρυξ δρομολογείται στην πολεμική κατά Παρθένη  γράφοντας … «Με αμηχανία μέχρι σήμερα οι έλληνες ιστορικοί τέχνης έχουν αντιμετωπίσει το γεγονός ότι απ’ το εργαστήριο του Παρθένη στη Σχολή έφυγαν προς άλλες κατευθύνσεις μαθητές σαν τον Ι. Μόραλη, τον Ι. Τσαρούχη, τον Ν. Εγγονόπουλο, τον Ν. Νικολάου» ?  Ο Παρθένης σε απόγνωση στέλνει  επιστολή προς τη Διεύθυνση της Σχολής που καταδεικνύει την πολεμική  των καθηγητών συμπεριλαμβανομένου και του Δημητριάδη. Τρεις φορές του αφαίρεσαν τον εργαστηριακό του χώρο στη Σχολή.
4 Αυγούστου 1936 ο Μεταξάς καταργεί τον κοινοβουλευτισμό. Στη Μπιενάλε Βενετίας  τα έργα των επίγονων της σχολής του Μονάχου. Ο Δημητριάδης εκλέγεται τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών και το 1937 αποσπά το Εθνικό Αριστείο Γραμμάτων και Τεχνών. 
1937 «Διεθνή Έκθεση των Παρισίων» με αντιπροσώπους του ελληνικού μοντερνισμού μεταξύ των οποίων  Απάρτης, Γαλάνης, Θεοδωρόπουλος, Παρθένης, Τόμπρος. Ο Παρθένης  αποσπά το χρυσό βραβείο 
1937 οργανώνεται  η «Εταιρεία Ελλήνων καλλιτεχνών » με πρόεδρο τον Δημητριάδη. Σκοποί της εταιρείας «η καλλιέργεια του καλλιτεχνικού αισθήματος παρά τω κοινώ?.» ως απάντηση ιδρύεται η «Ομάδα Ελλήνων Ακαδημαϊκών ζωγράφων» και δημοσιοποιούν το μανιφέστο «της Ακαδημαϊκής Τέχνης από τας νέας τάσεις, αίτινες κατόρθωσαν να κλονίσουν την πίστην του κοινού εις την καλλιτεχνίαν ?». Τα Ιδρυτικά μέλη ζητούν απ τον Μεταξά την υποστήριξή του. Ο Μεταξάς αρνείται  γιατί αποβλέπει στην ενσωμάτωση των φιλελευθέρων. 17 Αυγούστου 1937 ο φιλελεύθερος Πρεβελάκης διορίζεται Δ/ντής Β? τάξεως στην Δ/νση Καλών τεχνών του Υπουργείου Παιδείας στον τομέα των εικαστικών τεχνών ακολουθεί νεωτεριστικές τάσεις. 
1937 υποτροφία της Ακαδημίας Αθηνών για την Ρώμη στον Μόραλη, την μοιράζεται με τον Νικολάου (έχουν κάνει συμφωνία) κάθονται 6 μήνες  και φεύγουν για το Παρίσι όπου ήδη είναι εκεί ο Χρήστος Καπράλος.
1938 Ο Παπαντωνίου ακαδημαϊκός στην έδρα της Λογοτεχνίας. 1938 οι εκλέκτορες Παπαντωνίου, Δημητριάδης, Μπενάκης, Πρεβελάκης, Πάγκαλος στέλνουν στην Μπιενάλε της Βενετίας  τους Θεοδωρόπουλο, Παρθένη, Τόμπρο. Η κυβέρνηση της Ιταλίας αγοράζει πίνακα του Παρθένη.  Ιούνιος 1938  ο Πρεβελάκης παραλαμβάνει το παράσημο του ταξιάρχη του Ιταλικού στέμματος για την επιτυχή διοργάνωση του Ελληνικού περίπτερου με έργα του Παρθένη στην  έκθεση της Βενετίας. 15 Σεπτεμβρίου 1938 πεθαίνει ο Γιαννούλης Χαλεπάς.
1938 ο Νικολάου επιστρέφει από το Παρίσι για να παντρευτεί, μετά από πολυετή σχέση, την πρώτη του γυναίκα την Ιφιγένεια. Ο Μόραλης την 1 Ιανουαρίου 1988 στην εκπομπή «ΜΟΝΟΓΡΑΜΜΑ» (1ο Αρχείο ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ),  ψελλίζει το όνομα της, λέγοντας: «?Νοικιάσαμε ένα εργαστήριο που δυστυχώς δεν το ευχαριστήθηκε ο Νικολάου  ήρθε και παντρεύτηκε  με την Λαγανά την Ιφιγένεια?»  
Η Ιφιγένεια; Ως Ιφιγένεια η κορυφαία της παρέας των τριών έως το τέλος. Η Ιφιγένεια με έργο μικρών διαστάσεων αλλά ποτέ συμβιβασμένο στην λαγνεία του μέσου, των μεγαλοστομιών και των -ισμων. 
Η Ιφιγένεια του άκρατα προσωπικού εικαστικού λόγου με τις ξυλομπογιές, τα παστέλ και τις ακουαρελίτσες στο χέρι. 
Η Ιφιγένεια; ?κλειδωμένη σ? εαυτό πόνο, χαρτάκι νοτισμένο έτοιμο στην εναπόθεση πολύχρωμων στροβίλων και όλα να  εντείνονται στις στιγμές της μελαγχολικής της διαύγειας ?.η Ιφιγένεια κάτοικος τότε Αγίου Μελετίου & Σταυροπούλου 2 Ταχ. Κωδ.: 11252 Αθήνα και τώρα; δεν ξέρω που να της αφήσω το κείμενο αυτό?.δεν μου απομένει άλλο από να το ταχυδρομήσω.
Η παρέα της Αίγινας και το έργο των Μόραλη, Νικολάου έχουν τακτοποιηθεί, άτολμα ιστορικά και δεν έχουν αξιολογηθεί ως έπρεπε?.
Με πικρία σας γράφω ότι την παρέα αυτή δεν την άκουσα ποτέ έστω και σε περισσεύματα ψυχής να μιλά για την Ιφιγένεια παρά μόνο για τα βιογραφικά της ανδραγαθήματα και ο ένας για τον άλλον?και συμπεριλαμβάνω σε αυτό και τον Χρήστο Καπράλο έως τον τέταρτο της παρέας των φοιτητικών τους χρόνων.

Ακολουθήστε το xronos.gr στο Google News

Ροή Ειδήσεων

xronos
xronos.gr

ΑΡ. ΜΗΤ: 232265

mit-logo