Γράφει ο Φαίδων Ζάμπογλου
Τις μέρες αυτές γίνεται αναδρομή στα Μ.Μ.Ε. στα γεγονότα του Απρίλη και της Μ. Εβδομάδας του 1941.
Ενεργό πρόσωπο της εποχής εκείνης υπήρξε ο υποστράτηγος Γεώργιος Τσολάκογλου. Μετά την απελευθέρωση δικάστηκε διότι έκανε συνθηκολόγηση με τους Γερμανούς παραβαίνοντας την διαταγή του βασιλιά Γεωργίου Β’ για συνέχιση του πολέμου μέχρις εσχάτων. Χαρακτηρίσθηκε δοσίλογος διότι έκανε κατοχική κυβέρνηση και με νομοθέτημα χάρισε ολόκληρη την Ελλάδα ενιαία με τα καθορισμένα σύνορά της στους Γερμανούς!
Πέρασαν από τότε 70 χρόνια. Η ρετσινιά στο όνομα του Γεωργίου Τσολάκογλου δεν έσβησε. Είναι έργο ιστορικών η αναζήτηση της ιστορικής αλήθειας χωρίς καθοδήγηση από το περιβάλλον κανενός βασιλιά. Η ερασιτεχνική έρευνα που έκανα είναι ανώτερη από τις δυνατότητές μου. Τα γεγονότα που περιγράφω τα διασταύρωσα και στις γενικές γραμμές τα θεωρώ αληθινά. Τα συμπεράσματά μου είναι προσωπική μου υπόθεση. Κάθε αναγνώστης ας έχει τα δικά του. Θεώρησα σκόπιμο να ψάξω πρώτα στο παρελθόν του Γεωργίου Τσολάκογλου για να εξακριβώσω τον πατριωτισμό και την αγάπη του για την Ελλάδα και τους Έλληνες. Το βιογραφικό του διάβασα στο internet explorer. Το βιβλίο με τα απομνημονεύματά του δεν μπόρεσα να το αποκτήσω. Είναι κι αυτό στο internet.
Αναφέρω δύο χαρακτηριστικά ιστορικά γεγονότα από την ζωή του.
Στη Μικρά Ασία διοικητής της 4ης Μεραρχίας.
Η 4η Μεραρχία κράτησε την θέση της ενώ το μέτωπο κατέρρευσε. Για να μη βρεθεί κυκλωμένη η μεραρχία διέταξε τακτική υποχώρηση. Με παραπειστικά τεχνάσματα ελιγμούς και προσποίηση ότι θα παραδώσει την μεραρχία στους Τούρκους, οδήγησε άθικτη την μεραρχία με όλο τον οπλισμό της στη Μυτιλήνη και από εκεί στον Έβρο, όπου απετέλεσε την ψυχή της στρατιάς του Έβρου. Φραγμός στα σχέδια των Τούρκων για τη Δυτική Θράκη και διαπραγματευτικό ατού στις διαπραγματεύσεις για ειρήνη στα χαρτιά του Ελευθερίου Βενιζέλου. Όταν επιθεώρησαν οι στρατηγοί την στρατιά του Έβρου απόρησαν με την τάξη, την πειθαρχία και το ακμαίο ηθικό των στρατιωτών της 4ης Μεραρχίας. Η εξήγηση τους δόθηκε όταν άκουσαν τον μέραρχο Τσολάκογλου να φωνάζει τους υφισταμένους όχι με τον βαθμό τους, αλλά καθ? έναν με το όνομά του και να αποκαλεί «παιδιά μου» τους στρατιώτες του. Είπαν οι στρατηγοί: «Αν είχαμε κι άλλους τέτοιους μέραρχους δεν θα γινόταν η κατάρρευση του μετώπου».
Στο μέτωπο Βόρειας Ηπείρου διοικητής του Γ? σώματος στρατού. Διατάσσεται να επιτεθεί και να καταλάβει επειγόντως την Κορυτσά. Περίπολος αναφέρει μεγάλη οχύρωση και ότι το ομαλόν του εδάφους θα επιτρέψει στους Ιταλούς να αντεπιτεθούν με άρματα μάχης. Δεν εκτελεί την επίθεση. Προωθεί μονάδες στα πλαϊνά ορεινά και μετά πλευροκοπεί την Κορυτσά. Η Κορυτσά έπεσε σε τρεις μέρες. 1.000 Ιταλοί αιχμάλωτοι. Λάφυρα, πολεμικό υλικό και τρόφιμα αξίας 4.000.000 δρχ. τα περισσότερα μακαρόνια. Ζητήθηκαν ευθύνες και εξηγήσεις για την καθυστέρηση των τριών ημερών και την άρνησή του να επιτεθεί αμέσως όπως διατάχθηκε. Απάντηση τηλεγραφική του Τσολάκογλου: «Τις τρεις αυτές μέρες δεν τις ανταλλάσσω με την ζωή ενός στρατιώτη μου». Απορώ πώς ο άνθρωπος αυτός ο έξυπνος και λογικός πατριώτης μεταβλήθηκε έξαφνα σε προδότη και δοσίλογο;
Τον Απρίλη του 1941 τα οχυρά έπεσαν μετά από ηρωϊκό αγώνα τριών ημερών και οι Γερμανοί προχωρούσαν προς την Θεσσαλονίκη. Στην Ήπειρο και την Δυτ. Μακεδονία όπου ήταν οι δυνάμεις του Γ? Σ.Σ., κράτησαν τους Γερμανούς. Με αντεπιθέσεις έπιασαν και Γερμανούς αιχμαλώτους. Οι Γερμανοί έμειναν κατάπληκτοι. Πουθενά αλλού δεν συνάντησαν τέτοιο στρατό. Σταμάτησαν τις επιθέσεις πεζικού και βομβάρδιζαν τα ελληνικά τμήματα με πυροβολικό και με τα φοβερά στούκας. Εντελώς απροστάτευτοι, χωρίς αεροπορία και αντιαεροπορικά έπαθαν μεγάλη φθορά. Μόνο την Μεγάλη Εβδομάδα οι ανθρώπινες απώλειες ξεπέρασαν τις απώλειες ολόκληρου του αλβανικού μετώπου όλης της περιόδου του πολέμου από 28-10-1940 έως 10-4-1941. Οι λόχοι διαλύθηκαν. Ζήτησε ο Τσολάκογλου μονάδες από την Αλβανία για ενίσχυση. Όταν όμως έφθασαν διαπίστωσε ότι δεν είχαν καμιά μαχητική αξία.
Άσιτοι, πεινώντας και αποσκελετωμένοι φαντάροι, κατάκοποι από την συνεχή πορεία, τραυματισμένοι και κρυοπαγημένοι, με πεσμένο ηθικό και διάθεση να πάνε στα σπίτια τους. Οι λόχοι αποδεκατισμένοι. Έγιναν και λιποταξίες. Χωρίς αντιαεροπορικά και αντιαρματικά ήταν σχεδόν άοπλοι. Οι λίγες σφαίρες που διέθεταν και η ξιφολόγχη στα μάνλινχερ ήταν άχρηστα απέναντι στα άρματα.
Οι Γερμανοί δεν γνώριζαν την κατάσταση αυτή. Επηρεασμένοι από τις πρώτες μάχες φαντάζονταν ότι ο ελληνικός στρατός ήταν έτοιμος να πολεμήσει και να επαναλάβει το έπος της Βόρειας Ηπείρου. Με αυτήν την ιδέα θα δέχονταν διαπραγματεύσεις. Έπρεπε όμως να γίνει σύντομα αυτό. Την 15η-4-1941 Μεγάλη Τρίτη οι επιτελάρχες Α? Σ. Στρ. Δεμέστιχας, Β? Σ. Στ. Μπάκος και Γ? Σ. Στρατού Τσολάκογλου με τον αρχηγό της μαχόμενης στρατιάς Πιτσίκα τηλεγραφούν στο αρχηγείο και ζητούν να εκδώσει διαταγή συνθηκολόγησης. Ο αρχιστράτηγος και το επιτελείο του βρισκόταν στο καταφύγιο του ξενοδοχείου Μεγάλη Βρετανία μαζί με τον ανώτατο άρχοντα, τον βασιλιά. Ο βασιλιάς διατάζει να συνεχισθεί ο αγώνας μέχρι και του τελευταίου στρατιώτη. Γνώριζε ότι αυτό θα σήμαινε την εξόντωση του άνθους του ελληνικού έθνους, μια ολόκληρη γενιά και η Ελλάδα θα γινόταν απέραντο νεκροταφείο. Ο Πιτσίκας παρακάμπτει τον αρχιστράτηγο Παπάγο και τον βασιλιά και τηλεγραφεί προσωπικά στον πρωθυπουργό Κορυζή.
Τηλεγράφημα 9388/18-4-1941: «Δεν γνωρίζω το περιεχόμενο». Μόλις το έλαβε ο Κορυζής επικοινωνεί τηλεφωνικά με τον Πιτσίκα. Ενημερώνεται και πείθεται για την ανάγκη συνθηκολόγησης. Εν συνεννοήσει με τον υπουργό στρατιωτικών υποσχέθηκε στον Πιτσίκα να του στείλει την διαταγή συνθηκολόγησης μέχρι το μεσημέρι 18-4-41. Ο Πιτσίκας είπε στον πρωθυπουργό ότι ο βασιλιάς και ο Παπάγος είχαν εκδώσει διαταγή συνέχισης του αγώνα μέχρις εσχάτων. Δεν δέχθηκαν την συνθηκολόγηση που πρότεινε αυτός. Θα τους παρακάμψουμε μαζί με τον υπουργό στρατιωτικών, είπε ο Κορυζής. Βέβαιος ο Πιτσίκας ότι θα λάβει την διαταγή το μεσημέρι, καλεί τον δεκανέα Παναγιώτη Κανελόπουλο, καθηγητή πανεπιστημίου, νομικό και πολιτευτή τον οποίο είχε στο γραφείο του ο Γ. Τσολάκογλου και του ζητά να συντάξει πρωτόκολλο συνθηκολόγησης. Με το πρωτόκολλο έτοιμο περίμενε μάταια ως το βράδυ. Την άλλη μέρα το πρωΐ τηλεγραφεί.
Τηλεγράφημα αρ. 9404/19-4-1941. «Προς τον πρωθυπουργόν Κορυζή. Παρακαλώ κοινοποιήσατε επειγόντως απόφασίν σας επί αναφοράς μου 9388/18-4-41». Το τηλεγράφημα έφθασε στην Αθήνα την ώρα που γινόταν η κηδεία του Κορυζή. Το επίσημο ανακοινωθέν των ανακτόρων έλεγε ότι είχε αυτοκτονήσει την προηγουμένη. Αργότερα μαθεύτηκε ότι η αυτοκτονία πραγματοποιήθηκε με δύο σφαίρες αλλεπάλληλες. Πρέπει να πείσω τον εαυτό μου και να πιστέψω ότι αφού έριξε την πρώτη σφαίρα παρατήρησε το τραύμα του και αμφέβαλλε αν ήταν θανατηφόρο ή όχι. Σκέφθηκε: Ας ρίξω ακόμη μια για σιγουριά! Η δυσπιστία μου εκτρέπει την σκέψη μου σε δυσάρεστο σενάριο. Ο στρατηγός Τσολάκογλου τα έζησε όλα αυτά. Με την σύμφωνη γνώμη των άλλων σωματαρχών και την ευλογία του μητροπολίτη Ιωαννίνων παρακάμπτει πραξικοπηματικά τον Πιτσίκα και αναλαμβάνει την αρχηγία του μαχόμενου στρατού. Τηλεγραφεί: «Κατάσταση δεν επιδέχεται αναβολή διότι θα κλαύσωμεν ερείπια χειρότερα της Μικράς Ασίας». Αποστολεύς Γ. Τσολάκογλου.

Μόλις πήραν στη Μ. Βρετανία το τηλεγράφημα και διάβασαν το όνομα του αποστολέα, τηλεγραφούν. Έρχεται το τηλεγράφημα από εκεί στην στρατιά προς στρατηγόν Πιτσίκαν. «Αντικαταστήσατε αμέσως Τσολάκογλου». Το τηλεγράφημα παραλαμβάνει ο Τσολάκογλου και τηλεγραφεί ότι δέχεται την αντικατάσταση και αναμένει αντικαταστάτη. Το τηλεγράφημα συμπληρώνει: «Όστις νομίζει ότι δύναται να σηκώσει και να φέρει τον σταυρόν του μαρτυρίου ικανότερον εμού ας έρθει να με αντικαταστήσει δια να κλαύσει επί των ερειπίων διότι τα ιδικά μου δάκρυα εστέρευσαν» Γ. Τσολάκογλου. Κοινοποίηση προς όλες τις μονάδες.
Παρ? όλη την αναζήτηση ο βασιλιάς δεν μπόρεσε να πείσει κανέναν να αντικαταστήσει τον Γ. Τσολάκογλου. Ενώ γίνονταν αυτά οι πύλες του Μετσόβου και της Δ. Μακεδονίας ήσαν ανοιχτές. Ο βασιλιάς και η κυβέρνηση έφευγαν αφήνοντας τον ελληνικό λαό στα χέρια των κατακτητών. Αν οι Γερμανοί γνώριζαν την κατάσταση δεν θα δέχονταν όρους. Η αιχμαλωσία του στρατού και η εξόντωσή του στα στρατόπεδα της Γερμανίας θα ήταν χειρότερο από τον ένδοξο θάνατο στις μάχες. Το πρωΐ της 20-4-1941 στέλνει ο Τσολάκογλου δύο αξιωματικούς με λευκή σημαία στους Γερμανούς για να προτείνουν συνθηκολόγηση.
Ο νομομαθείς δεκανέας Παναγιώτης Κανελόπουλος τον ενημέρωσε για τις συνέπειες.
-Παίζετε την στρατιωτική σας τιμή και την ζωή σας με αυτό που κάνετε.
-Και ποιος νοιάζεται; Βρίσκεται σε κίνδυνο τώρα ολόκληρο το έθνος.
Η ζωή και η τιμή του καθ? ενός ατόμου δεν έχει αξία τέτοιες στιγμές.
Όταν οι δύο αξιωματικοί με την λευκή σημαία έφθασαν στο στρατόπεδο των Γερμανών τα άρματα ζέσταιναν τις μηχανές. Η επίθεση σταμάτησε την τελευταία στιγμή. Ο αρχηγός της επίθεσης συνταγματάρχης των S.S. ενημέρωσε τον στρατηγό προϊστάμενό του και εκείνος τον ίδιο τον Χίτλερ για τα γεγονότα. Με την έγκριση του ιδίου του Χίτλερ οι αξιωματικοί των S.S. ξεκίνησαν για να πάνε μαζί με τους δύο Έλληνες αξιωματικούς στο γραφείο του Γ. Τσολάκογλου. Ο Τσολάκογλου το είχε προβλέψει και είχε στη διαδρομή πολλούς στρατιώτες για να εντυπωσιάσει τους Γερμανούς. Όταν έφθασαν στο γραφείο του τους χαιρέτισε με ύφος υπεροπτικό, τους άφησε αρκετή ώρα να περιμένουν κάνοντας τάχα τηλεφωνήματα σε ανύπαρκτες μονάδες και δίνοντας διαταγές παύσης πυρός. Όποιος παίζει πόκερ γνωρίζει τι σημαίνει μπλόφα. Οι Γερμανοί πείστηκαν ότι υπήρχαν κρυμμένα τμήματα του ελληνικού στρατού έτοιμα να πολεμήσουν τους Γερμανούς. Είχαν την εμπειρία από τις πρώτες επαφές και όλα αυτά τους έκαναν να είναι υποχωρητικοί στις προτάσεις του Τσολάκογλου.
Με ύφος επιτιμητικό τους κατέστησε υπόλογους για τους νεκρούς Γερμανούς και τους απείλησε ότι θα δώσουν λόγο στον Χίτλερ! Η εντολή συνθηκολόγησης είχε δοθεί από τον ίδιο τον Χίτλερ στα S.S. τα οποία ήταν εκλεκτές μονάδες στρατού του Χίτλερ. Η μπλόφα έπιασε. Δέχθηκαν τους όρους του Τσολάκογλου και υπέγραψαν την συνθηκολόγηση. Ο βασικός όρος του Τσολάκογλου ήταν να μη συλληφθεί αιχμάλωτος ο ελληνικός στρατός, αλλά αφού αφοπλισθούν οι στρατιώτες να αφεθούν ελεύθεροι να επιστρέψει καθ? ένας στο σπίτι του. Πράγμα που έγινε. Υπήρχαν και άλλοι όροι που τους δέχθηκαν οι Γερμανοί όπως να κρατήσουν οι αξιωματικοί τα διακριτικά του βαθμού τους, τα ξίφη τους και τα περίστροφά τους. Δεν υποπτεύθηκαν την μπλόφα του Τσολάκογλου. Είναι ψέματα ότι έκανε την συνθηκολόγηση άνευ όρων.
Όταν αργότερα αντιλήφθηκαν οι Γερμανοί ότι εξαπατήθηκαν επέβαλαν άλλες δύο φορές με την βία νέες διαπραγματεύσεις στις οποίες συμμετείχαν και Ιταλοί. Αποσύρθηκαν ορισμένοι όροι. Τα περίστροφα των αξιωματικών τους τα πήραν οι Γερμανοί. Ανυποχώρητος ήταν ο Τσολάκογλου στον όρο να μην συλληφθούν αιχμάλωτοι οι στρατιώτες πράγμα που το επέτυχε.
Η Αθήνα κατελήφθη την 24-4-1941.
Στην Ακρόπολη κυμάτιζε η ελληνική σημαία. Φρουρός της ήταν ο στρατιώτης Κωνσταντίνος Κουκίδης. Αρνήθηκε να την παραδώσει στους Γερμανούς. Προσπάθησαν να του την πάρουν με τη βία. Τυλίχθηκε μ? αυτήν και ρίχθηκε μαζί της στο γκρεμό. Η σημαία που πήραν οι Γερμανοί ήταν ποτισμένη με το αίμα του εθνομάρτυρα Έλληνα φαντάρου.
Την 27η και 28η Απρίλη 1941 έγινε στην κατεχόμενη Αθήνα σύσκεψη στην οποία έλαβαν μέρος Βούλγαροι, Ιταλοί, Τσάμηδες υπό την προεδρία των Γερμανών. Σκοπός και πρόταση αυτών ήταν να διαμελισθεί η Ελλάδα. Ανατολική Μακεδονία και Θράκη υπό βουλγαρική διοίκηση. Ιόνια νησιά και Ήπειρος προτεκτοράτο των Ιταλών τύπου Αλβανίας, ενσωματωμένα στην Αλβανία δημιουργία κράτους Τσάμηδων στην Θεσσαλία και Θεσπρωτία (Τσαμουριά). Στην σύσκεψη αυτή ευτυχώς παρευρέθηκαν ο στρατηγός Γεώργιος Τσολάκογλου και ο δεκανέας Παναγιώτης Κανελόπουλος. Ο Τσολάκογλου έπεισε τους Γερμανούς ότι ήταν προς το συμφέρον τους να μη διαμελιστεί η Ελλάδα αλλά ενιαία να έχει κυβέρνηση που να συνεργάζεται με τους Γερμανούς. Οι Γερμανοί πείσθηκαν.
Η κυβέρνηση «Τσολάκογλου» ορκίσθηκε μόνη χωρίς τον αρχιεπίσκοπο Χρύσανθο την 30η Απριλίου. Στην κυβέρνηση συμμετείχε ο δεκανέας Παναγιώτης Κανελόπουλος. Από δεκανέας έγινε υπουργός, νομίζω στρατιωτικών. Υπουργός έγινε και ο υποστράτηγος Μιχαήλ Μουτούσης. Έχω ακούσει στην κατοχή το όνομά του από τον πατέρα μου. Ο αδελφικός φίλος του πατέρα μου Κίμων Τριανταφυλλίδης πρόσφυγας Πόντιος κι αυτός, πέτυχε να γίνει έμπιστος διερμηνέας της Γκεστάπο, γνωστός με το ψευδώνυμο Τέο. Κατόρθωνε να αποσπά πληροφορίες για τις αποστολές των Γερμανών και να τις διοχετεύει στον Μουτούση ο οποίος συνεργαζόταν με τους «Βύρωνες». Με πλαστά χαρτιά και ταυτότητες φυγάδευσαν Άγγλους μεταξύ των οποίων γνωστοί δύο ανώτεροι αξιωματικοί και πολλούς Έλληνες που εντάχθηκαν στον στρατό που πολέμησε στο Ελ Αλαμέιν και στο Ρίμινι. Το τέλος του Κίμωνα ήταν τραγικό. Θανατώθηκε από λαϊκό δικαστήριο (όχλο) ως συνεργάτης και δοσίλογος. Πειστήριο ήταν το περιβραχιόνιο με τον αγκυλωτό σταυρό που βρέθηκε στο σπίτι του. Υποθέτω το κράτησε για ενθύμιο ή ότι το ξέχασε.
Όταν καταθέτουμε τα στεφάνια στο ηρώο οι ψυχές του εθνομάρτυρα Κωνσταντίνου Κουκίδη και του δήθεν δοσίλογου Κίμωνα Τριανταφυλλίδη βρίσκονται μαζί και παίρνουν δικαιωματικά το μερίδιό τους από αυτά. Η κυβέρνηση «Τσολάκογλου» έκανε νομοθέτημα με το οποίο παραχώρησε ολόκληρη την Ελλάδα με τα καθορισμένα σύνορά της στους Γερμανούς. Άκουσα τώρα από την τηλεόραση κάποιον πολιτικάντη, να χαρακτηρίζει τον Τσολάκογλου «δοσίλογο» γιατί πούλησε την Ελλάδα με νομοθέτημα στους Γερμανούς!
Η πραγματικότητα είναι τελείως διαφορετική. Δεν την πούλησε, την χάρισε στους Γερμανούς ολόκληρη την Ελλάδα με σκοπό να αποφύγει τον διαμελισμό. Η Ελλάδα όμως δεν ανήκε τότε στην ελληνική κυβέρνηση. Ήταν υπό γερμανική κατοχή, δηλαδή ανήκε ήδη στους Γερμανούς, άρα δεν τους χάρισε τίποτα. Ο νόμος αυτός ήταν μέρος του αγώνα για να μη διαμοιραστεί η Ελλάδα. Να είναι υπό ελληνική ενιαία διοίκηση, υπό τον έλεγχο ασφαλώς των Γερμανών, αλλά να μπορεί να επεμβαίνει σε δημόσιες υπηρεσίες, αστυνομία, τράπεζες και κοινότητες. Ακόμα ισχύουν οι οικονομικές συμφωνίες των δανείων τις οποίες έκανε η κατοχική κυβέρνηση πιστεύοντας στην απελευθέρωση και απεδέχθησαν οι Γερμανοί πιστεύοντας ότι θα ήταν αυτοί οι νικητές και δεν θα ήταν ποτέ υποχρεωμένοι να τις εφαρμόσουν.
Όλες οι ενέργειες της κυβέρνησης «Τσολάκογλου» έγιναν με την προσδοκία της απελευθέρωσης οπότε ο νόμος με τον οποίο «χαρίσθηκε» η Ελλάδα στους Γερμανούς αποτελεί σενάριο κωμωδίας. Το ότι αρνήθηκαν και αρνούνται ακόμη να μας αποδώσουν οι Γερμανοί τα οφειλόμενα, εφαρμόζοντας το δίκαιο του ισχυροτέρου, δεν μειώνει την αξία της προσπάθειας του Γεωργίου Τσολάκογλου.
Οι Έλληνες είμαστε συναισθηματικός λαός. Οι πράξεις των Ελλήνων καθοδηγούνται από δύο οδούς: Την λογική του νου και το συναίσθημα, το οποίο πολλές φορές αν όχι και όλες επικαλύπτει την λογική. Το ότι κατηγορήθηκαν ως προδότες δεν μεταβάλλει την αλήθεια ότι αυτοί οι άνθρωποι δεν εξυπηρέτησαν τους κατακτητές αλλά το ελληνικό έθνος. Το γεγονός ότι αγωνίσθηκαν με τον τρόπο τους για την απελευθέρωση ενώ γνώριζαν τι τους περιμένει, τους τοποθετεί στην ανώτερη θέση μεταξύ των αγωνιστών της εθνικής αντίστασης.
Τον Δεκέμβριο του 1942 οι Γερμανοί αθέτησαν την συμφωνία, παραχώρησαν δικαιώματα στους Βουλγάρους, Ιταλούς και στους Τσάμηδες. Μεταξύ των δικαιωμάτων των τελευταίων ήταν τα τάγματα ασφαλείας που επανδρώθηκαν κυρίως από Τσάμηδες και άτομα χωρίς ελληνική συνείδηση που έκαναν βιαιότητες στον ελληνικό πληθυσμό. Οι όροι που έθεσε ο Γ. Τσολάκογλου δεν έγιναν δεκτοί. Τον Δεκέμβριο του 1942 υπέβαλε την παραίτηση του και ιδιώτευσε.
Το 1945 δικάστηκε από ειδικό δικαστήριο εν ονόματι του Βασιλέως Γεωργίου Β? Γουλιέλμου Γκλύξμπουργκ Όλντεμπουργκ. Η πρώτη ερώτηση του Γεωργίου Τσολάκογλου ήταν: Πού βρισκόταν τότε οι κατήγοροί μου; Βρίσκω ομοιότητες με τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη και τον πολυμήχανο Οδυσσέα. Ο Κολοκοτρώνης είπε: «Αν δεν μπορείς να κινήσεις τον ταύρο από τα κέρατα πιάστον απ? τα αχαμνά». Τον δίκασαν κι εκείνον σαν προδότη με εντολή πάλι άλλου βασιλιά. Θα χαρακτήριζαν άραγε προδότη τον Οδυσσέα επειδή χάρισε στους Τρώες τον Δούρειο Ίππο αν δεν έπεφτε η Τροία; Ο Γ. Τσολάκογλου καταδικάστηκε σε θάνατο. Η ποινή μετετράπη σε ισόβια δεσμά από το συμβούλιο χαρίτων. Πέθανε το 1948 σε νοσοκομείο από λευχαιμία. Δεν κατηγορούσε κανέναν. Γνώριζε τι θα επακολουθούσε μετά την απελευθέρωση. Τον είχε ενημερώσει για τις συνέπειες ο δεκανέας Παναγιώτης Κανελόπουλος. Δεν μετανόησε για τις πράξεις του. Είπε: «Το ίδιο έπρεπε να κάνει κάθε Έλληνας πατριώτης».
Πέθανε γράφοντας τα απομνημονεύματά του, βέβαιος ότι έκανε το καθήκον του σαν Έλληνας και σαν στρατιώτης και με την βεβαιότητα ότι θα τον δικαιώσει η ιστορία.
Ακολουθήστε το xronos.gr στο Google News