Νίκη της Σαμοθράκης: Μια άλλη οπτική!
Η σύγχρονη συντήρησις και επανεγκατάστασις της Νίκης της Σαμοθράκης, η επανεξέτασις του αρχαιολογικού της περιβάλλοντος και της πετρολογίας της, η κατάρρευσις της αντιλήψεως ότι ανηγέρθη για να τιμήσει τις ροδιακές ναυτικές νίκες στην Σίδη και την Μυόνησσο το 190 π.Χ., μαζί με την ολοένα και αυξανόμενη συμφωνία μεταξύ των ιστορικών της ναυπηγικής, ότι το πλοίο της δεν είναι τριημιολία (είδος πολυήρους), οδήγησαν στην επανεξέταση της χρονολογήσεως και του σκοπού της.
Ευτυχώς το μνημείο προσφέρει τρία σημαντικά κλειδιά, που στο παρελθόν όλα παραβλέφθηκαν και υποτιμήθηκαν:
Πρώτον, γιατί ήταν αφιερωμένη στο απομακρυσμένο νησί της Σαμοθράκης, και όχι, για παράδειγμα, στην ανεξάρτητη Δήλο;
Δεύτερον, αν και οι αρχαίες τριήρεις δεν μπορούσαν να πολεμούν σε θύελλες και ποτέ δεν το έκαναν, γιατί μάχεται μία;
Και τρίτον, γιατί το πλοίο της είναι από εισαγόμενο ροδιακό μάρμαρο και πιθανώς τετράχωρο, ένα πλοίο που αλλού είχε αντικατασταθεί από 5χωρο; Γιατί οι Ρόδιοι προτιμούσαν το τετράχωρο πλοίο;
Οι απαντήσεις ευρίσκονται στο Ιερό των Μεγάλων Θεών, το οποίο επροστάτευε τους πιστούς (και) από τις καταιγίδες στην θάλασσα(*). Τον 2ο αι. π.Χ. η ναυτική ιστορία μαρτυρά μια ιδιαιτέρα τέτοια περίπτωση: Η ανεπιτυχής επίθεσις στην Πέργαμο του Προύσια Β΄, από την Βιθυνία, το 155 π.Χ., οι ασεβείς καθ' οδόν επιθέσεις του στα ιερά, η ξαφνική καταστροφή του στόλου του από καταιγίδα και η συνεισφορά των Ροδίων με 5 τετράχωρα πλοία στην επιτυχή ναυτική αντεπίθεση του Αττάλου Β΄ το 154 π.Χ.
ΣΗΜΕΙΩΣΙΣ ΠΟΛΥ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ: Το χρησιμοποιούμενο γένος για την Νίκη, στο κείμενο της Αμερικανικής Αρχαιολογικής Σχολής, είναι. ουδέτερο, και όχι θηλυκό. Γι' αυτούς είναι το άγαλμα ένα statue (= στατικό μνημείο). Για εμάς είναι άγαλμα (< αγάλλομαι = πρόξενος χαράς και αγαλλιάσεως) και ειδικά η Νίκη, είναι Κόρη, και φυσικά γένους θηλυκού.
Για περισσότερα:
Andrew Stewart «The Nike of Samothrace: Another View», εκδ. American Journal of Archaeology, τ. 120, no. 3, Ιούλιος 2016, σελ. 399-410, <http://www.ajaonline.org/node/2640> http://www.ajaonline.org/node/2640
Το μόνο βέβαιο και σίγουρο είναι πως η Κόρη κρατά καλά κρυμμένα ακόμη τα μυστικά της. Και όσο οι άρπαγες δεν την φέρνουν στο σπίτι της, τόσο η Νέμεσις θα πλήττει την χώρα τους. Καιρός η Νίκη να γυρίσει. Γάλλοι, όσο γρηγορότερα το καταλάβετε, τόσο λιγότερα δεινά θα δείτε να συμβαίνουν στον τόπο σας.
Επίσης: Περισσότερα για την Νίκη και την Σαμοθράκη: Γ. Λεκάκη «Σαμοθράκη- Ιερά Νήσος», εκδ. «Ερωδιός», 2006.
ΥΓ: (*) βλ. και Γ. Λεκάκη «Αρχαία και σύγχρονα ιστορικά ναυάγια των ελληνικών θαλασσών-Η λαογραφία της θάλασσας», εκδ. "Action Press", 2009.
Χαμένος τάφος των Μακεδόνων Ατταλιδών ανακαλύφθηκε στην Πέργαμο!
Η καταληστευμένη και κατακρεουργημένη από τους κλέπτες Γερμανούς, αρχαία ελληνική σπουδαία Πέργαμος, ψάχνει να βρει τα «πατήματά» της.
Οι αρχαιολόγοι πιστεύουν ότι έχουν ανακαλύψει έναν από πολύ καιρό χαμένο τάφο των Ατταλιδών ηγεμόνων. Ευρίσκεται στην κορυφή ενός λόφου, που σήμερα λέγεται Yigma-tepe, της αρχαίας ελληνικής Περγάμου.
Η «μεγάλη τούμπα» ήταν γνωστή στους αρχαιολόγους εδώ και 200 χρόνια! Αλλά είναι η πρώτη φορά τώρα, που οι επιστήμονες έπεσαν επάνω σε απόδειξη ότι σε αυτό το μέρος στεγάζονται βασιλικοί γόνοι. Πιστεύεται ότι έχουν ταφεί εδώ οι βασιλιάδες της δυναστείας των Ατταλιδών, οι οποίοι εκυβέρνησαν την πόλη της Περγάμου μετά τον Μέγα Αλέξανδρο!
Οι «ελληνιστικοί» βασιλείς της Περγάμου εκυβέρνησαν το μεγαλύτερο μέρος της Μικράς Ασίας κατά τον 2ο π.Χ. αι. Αργότερα η πόλις έγινε πρωτεύουσα της ρωμαϊκής επαρχίας της Ασίας, παγκοσμίως γνωστή για το Ασκληπιείο της (το πρώτο «ψυχιατρικό νοσοκομείο» στον κόσμο)! Η «μαγική» θεραπεία που εφαρμοζόταν σε αυτό, έχει μείνει ακόμη άγνωστη, και αρνείται να αποκαλυφθεί στους σύγχρονους βαρβάρους που την κατέχουν και στους άλλους βαρβάρους που την κατέκλεψαν.
Ο Πλίνιος ο Πρεσβύτερος πιστώνει στην πόλη την επινόηση της χρήσεως του δέρματος, όπως και την περγαμηνή (η οποία φέρει εξ άλλου το όνομα της πόλεως). Μετά ο. ζηλιάρης ηγεμών των Πτολεμαίων απαγόρευσε την εξαγωγή του παπύρου στην Πέργαμο, επειδή φοβείτο πως η βασιλική βιβλιοθήκη, που εκτίσθη από τον βασιλιά Ευμένη Β΄ (βασ. 197-159 π.Χ.), θα ξεπέρναγε την δική του στην Αλεξάνδρεια!
Ο τύμβος στο Yigma-tepe έχει διάμετρο 158 μ. και ύψος 31 μ. Ο κ. Pirson, διευθυντής της ανασκαφής της Περγάμου, είπε ότι «πέρα από τις διαστάσεις του, η αρχιτεκτονική και η ευθυγράμμιση του τάφου, στην δυτική πλευρά του ναού της Αθηνάς και η κλίμαξ στα πλευρά του βωμού, υποστηρίζουν επίσης την θεωρία ότι ήταν ο τάφος ενός μεγάλου κυβερνήτου των Ατταλιδών».
Ο τύμβος δεσπόζει στην πεδιάδα του ποταμού Κάικου, στα νότια της Περγάμου. Ο τύμβος ερευνήθηκε αρχικώς από τον αρχαιολόγο Alexander Conze (1878). Τότε, η περιοχή ήταν στην άκρη της σύγχρονης πόλεως της Περγάμου. Οι ανασκαφείς διαπίστωσαν ότι το ανάχωμα συγκρατήθηκε από ένα περιφερειακό τοίχωμα (κρηπίδα), που εκτίσθη από μπλοκ ανδεσίτη, αλλά δεν υπάρχει τρόπος εισόδου στο εσωτερικό του! Παρά τις εντατικές ανασκαφές, ποτέ δεν βρήκε τον νεκρικό θάλαμο!
Οι αρχαιολόγοι έχουν βρει άλλες δύο ταφές στην πεδιάδα του Κάικου, από μια προηγούμενη εποχή. Αυτές οι δύο ταφές, οι οποίες είχαν μείνει ανενόχλητες από τους τυμβωρύχους, είναι επίσης τύμβοι, με περίπου 30 μ. διάμετρο, που κατασκευάσθηκαν στα μέσα του 3ου αι. π.Χ., την εποχή δηλ. του Ευμένη Α΄ (βασ. 263 - 241 π.Χ.).
Ένας από τους τύμβους περιείχε μια ενιαία σαρκοφάγο. Ο άλλος περιείχε ιδιαίτερα πλούσια «κτερίσματα», όπως ένα χρυσό στεφάνι με φύλλα βελανιδιάς, με τον Ηρακλή στον κόμπο (καθαρά μακεδονικό χαρακτηριστικό), ένα κρεμαστό κόσμημα Νίκης, δύο κεφάλια σκύλων μολοσσών(*) κατασκευασμένα από χρυσό, σιδερένια όπλα, και ένα νόμισμα που φέρει την εικόνα του Μεγάλου Αλεξάνδρου, κλπ. Δίπλα του ήταν ένα άλλο νόμισμα, «οβολός του Χάροντα», ένα νόμισμα που είχε τοποθετηθεί στον νεκρό ως ναύλος για το ταξείδι στον κάτω κόσμο. Όλα ενδείξεις μακεδονικών ελληνικών εθίμων και παραδόσεων. Παραμένει άγνωστο ποιος είχε ταφεί εκεί. Αλλά το ταφικό έθιμο εμφανίζει δεσμούς με την Μακεδονία.
Ο κ. Pirson είναι αισιόδοξος ότι η έρευνα της εφετινής εποχής, με γεωφυσικές και σεισμικές αναζητήσεις, θα φέρει νέες πληροφορίες σχετικά με την εσωτερική δομή και την διαδικασία οικοδομήσεως του ταφικού τύμβου της Περγάμου στο Yigma-tepe.
(*) Σκυλιά που εξέτρεφαν οι Μολοττοί Ηπειρώτες, από τους οποίους επήραν το όνομά τους. Είδος τους προτίμησε ο Μ. Αλέξανδρος στην εκστρατεία του. Για περισσότερα: Γ. Λεκάκη «Ήπειρος, η γωνιά που πέτρωσε στο 5...» εκδ. «Πολυμέσα Εκπαιδευτική Μηχανική»), 1998.
Η σύγχρονη συντήρησις και επανεγκατάστασις της Νίκης της Σαμοθράκης, η επανεξέτασις του αρχαιολογικού της περιβάλλοντος και της πετρολογίας της, η κατάρρευσις της αντιλήψεως ότι ανηγέρθη για να τιμήσει τις ροδιακές ναυτικές νίκες στην Σίδη και την Μυόνησσο το 190 π.Χ., μαζί με την ολοένα και αυξανόμενη συμφωνία μεταξύ των ιστορικών της ναυπηγικής, ότι το πλοίο της δεν είναι τριημιολία (είδος πολυήρους), οδήγησαν στην επανεξέταση της χρονολογήσεως και του σκοπού της.
Ευτυχώς το μνημείο προσφέρει τρία σημαντικά κλειδιά, που στο παρελθόν όλα παραβλέφθηκαν και υποτιμήθηκαν:
Πρώτον, γιατί ήταν αφιερωμένη στο απομακρυσμένο νησί της Σαμοθράκης, και όχι, για παράδειγμα, στην ανεξάρτητη Δήλο;
Δεύτερον, αν και οι αρχαίες τριήρεις δεν μπορούσαν να πολεμούν σε θύελλες και ποτέ δεν το έκαναν, γιατί μάχεται μία;
Και τρίτον, γιατί το πλοίο της είναι από εισαγόμενο ροδιακό μάρμαρο και πιθανώς τετράχωρο, ένα πλοίο που αλλού είχε αντικατασταθεί από 5χωρο; Γιατί οι Ρόδιοι προτιμούσαν το τετράχωρο πλοίο;
Οι απαντήσεις ευρίσκονται στο Ιερό των Μεγάλων Θεών, το οποίο επροστάτευε τους πιστούς (και) από τις καταιγίδες στην θάλασσα(*). Τον 2ο αι. π.Χ. η ναυτική ιστορία μαρτυρά μια ιδιαιτέρα τέτοια περίπτωση: Η ανεπιτυχής επίθεσις στην Πέργαμο του Προύσια Β΄, από την Βιθυνία, το 155 π.Χ., οι ασεβείς καθ' οδόν επιθέσεις του στα ιερά, η ξαφνική καταστροφή του στόλου του από καταιγίδα και η συνεισφορά των Ροδίων με 5 τετράχωρα πλοία στην επιτυχή ναυτική αντεπίθεση του Αττάλου Β΄ το 154 π.Χ.
ΣΗΜΕΙΩΣΙΣ ΠΟΛΥ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ: Το χρησιμοποιούμενο γένος για την Νίκη, στο κείμενο της Αμερικανικής Αρχαιολογικής Σχολής, είναι. ουδέτερο, και όχι θηλυκό. Γι' αυτούς είναι το άγαλμα ένα statue (= στατικό μνημείο). Για εμάς είναι άγαλμα (< αγάλλομαι = πρόξενος χαράς και αγαλλιάσεως) και ειδικά η Νίκη, είναι Κόρη, και φυσικά γένους θηλυκού.
Για περισσότερα:
Andrew Stewart «The Nike of Samothrace: Another View», εκδ. American Journal of Archaeology, τ. 120, no. 3, Ιούλιος 2016, σελ. 399-410, <http://www.ajaonline.org/node/2640> http://www.ajaonline.org/node/2640
Το μόνο βέβαιο και σίγουρο είναι πως η Κόρη κρατά καλά κρυμμένα ακόμη τα μυστικά της. Και όσο οι άρπαγες δεν την φέρνουν στο σπίτι της, τόσο η Νέμεσις θα πλήττει την χώρα τους. Καιρός η Νίκη να γυρίσει. Γάλλοι, όσο γρηγορότερα το καταλάβετε, τόσο λιγότερα δεινά θα δείτε να συμβαίνουν στον τόπο σας.
Επίσης: Περισσότερα για την Νίκη και την Σαμοθράκη: Γ. Λεκάκη «Σαμοθράκη- Ιερά Νήσος», εκδ. «Ερωδιός», 2006.
ΥΓ: (*) βλ. και Γ. Λεκάκη «Αρχαία και σύγχρονα ιστορικά ναυάγια των ελληνικών θαλασσών-Η λαογραφία της θάλασσας», εκδ. "Action Press", 2009.
Χαμένος τάφος των Μακεδόνων Ατταλιδών ανακαλύφθηκε στην Πέργαμο!
Η καταληστευμένη και κατακρεουργημένη από τους κλέπτες Γερμανούς, αρχαία ελληνική σπουδαία Πέργαμος, ψάχνει να βρει τα «πατήματά» της.
Οι αρχαιολόγοι πιστεύουν ότι έχουν ανακαλύψει έναν από πολύ καιρό χαμένο τάφο των Ατταλιδών ηγεμόνων. Ευρίσκεται στην κορυφή ενός λόφου, που σήμερα λέγεται Yigma-tepe, της αρχαίας ελληνικής Περγάμου.
Η «μεγάλη τούμπα» ήταν γνωστή στους αρχαιολόγους εδώ και 200 χρόνια! Αλλά είναι η πρώτη φορά τώρα, που οι επιστήμονες έπεσαν επάνω σε απόδειξη ότι σε αυτό το μέρος στεγάζονται βασιλικοί γόνοι. Πιστεύεται ότι έχουν ταφεί εδώ οι βασιλιάδες της δυναστείας των Ατταλιδών, οι οποίοι εκυβέρνησαν την πόλη της Περγάμου μετά τον Μέγα Αλέξανδρο!
Οι «ελληνιστικοί» βασιλείς της Περγάμου εκυβέρνησαν το μεγαλύτερο μέρος της Μικράς Ασίας κατά τον 2ο π.Χ. αι. Αργότερα η πόλις έγινε πρωτεύουσα της ρωμαϊκής επαρχίας της Ασίας, παγκοσμίως γνωστή για το Ασκληπιείο της (το πρώτο «ψυχιατρικό νοσοκομείο» στον κόσμο)! Η «μαγική» θεραπεία που εφαρμοζόταν σε αυτό, έχει μείνει ακόμη άγνωστη, και αρνείται να αποκαλυφθεί στους σύγχρονους βαρβάρους που την κατέχουν και στους άλλους βαρβάρους που την κατέκλεψαν.
Ο Πλίνιος ο Πρεσβύτερος πιστώνει στην πόλη την επινόηση της χρήσεως του δέρματος, όπως και την περγαμηνή (η οποία φέρει εξ άλλου το όνομα της πόλεως). Μετά ο. ζηλιάρης ηγεμών των Πτολεμαίων απαγόρευσε την εξαγωγή του παπύρου στην Πέργαμο, επειδή φοβείτο πως η βασιλική βιβλιοθήκη, που εκτίσθη από τον βασιλιά Ευμένη Β΄ (βασ. 197-159 π.Χ.), θα ξεπέρναγε την δική του στην Αλεξάνδρεια!
Ο τύμβος στο Yigma-tepe έχει διάμετρο 158 μ. και ύψος 31 μ. Ο κ. Pirson, διευθυντής της ανασκαφής της Περγάμου, είπε ότι «πέρα από τις διαστάσεις του, η αρχιτεκτονική και η ευθυγράμμιση του τάφου, στην δυτική πλευρά του ναού της Αθηνάς και η κλίμαξ στα πλευρά του βωμού, υποστηρίζουν επίσης την θεωρία ότι ήταν ο τάφος ενός μεγάλου κυβερνήτου των Ατταλιδών».
Ο τύμβος δεσπόζει στην πεδιάδα του ποταμού Κάικου, στα νότια της Περγάμου. Ο τύμβος ερευνήθηκε αρχικώς από τον αρχαιολόγο Alexander Conze (1878). Τότε, η περιοχή ήταν στην άκρη της σύγχρονης πόλεως της Περγάμου. Οι ανασκαφείς διαπίστωσαν ότι το ανάχωμα συγκρατήθηκε από ένα περιφερειακό τοίχωμα (κρηπίδα), που εκτίσθη από μπλοκ ανδεσίτη, αλλά δεν υπάρχει τρόπος εισόδου στο εσωτερικό του! Παρά τις εντατικές ανασκαφές, ποτέ δεν βρήκε τον νεκρικό θάλαμο!
Οι αρχαιολόγοι έχουν βρει άλλες δύο ταφές στην πεδιάδα του Κάικου, από μια προηγούμενη εποχή. Αυτές οι δύο ταφές, οι οποίες είχαν μείνει ανενόχλητες από τους τυμβωρύχους, είναι επίσης τύμβοι, με περίπου 30 μ. διάμετρο, που κατασκευάσθηκαν στα μέσα του 3ου αι. π.Χ., την εποχή δηλ. του Ευμένη Α΄ (βασ. 263 - 241 π.Χ.).
Ένας από τους τύμβους περιείχε μια ενιαία σαρκοφάγο. Ο άλλος περιείχε ιδιαίτερα πλούσια «κτερίσματα», όπως ένα χρυσό στεφάνι με φύλλα βελανιδιάς, με τον Ηρακλή στον κόμπο (καθαρά μακεδονικό χαρακτηριστικό), ένα κρεμαστό κόσμημα Νίκης, δύο κεφάλια σκύλων μολοσσών(*) κατασκευασμένα από χρυσό, σιδερένια όπλα, και ένα νόμισμα που φέρει την εικόνα του Μεγάλου Αλεξάνδρου, κλπ. Δίπλα του ήταν ένα άλλο νόμισμα, «οβολός του Χάροντα», ένα νόμισμα που είχε τοποθετηθεί στον νεκρό ως ναύλος για το ταξείδι στον κάτω κόσμο. Όλα ενδείξεις μακεδονικών ελληνικών εθίμων και παραδόσεων. Παραμένει άγνωστο ποιος είχε ταφεί εκεί. Αλλά το ταφικό έθιμο εμφανίζει δεσμούς με την Μακεδονία.
Ο κ. Pirson είναι αισιόδοξος ότι η έρευνα της εφετινής εποχής, με γεωφυσικές και σεισμικές αναζητήσεις, θα φέρει νέες πληροφορίες σχετικά με την εσωτερική δομή και την διαδικασία οικοδομήσεως του ταφικού τύμβου της Περγάμου στο Yigma-tepe.
(*) Σκυλιά που εξέτρεφαν οι Μολοττοί Ηπειρώτες, από τους οποίους επήραν το όνομά τους. Είδος τους προτίμησε ο Μ. Αλέξανδρος στην εκστρατεία του. Για περισσότερα: Γ. Λεκάκη «Ήπειρος, η γωνιά που πέτρωσε στο 5...» εκδ. «Πολυμέσα Εκπαιδευτική Μηχανική»), 1998.
Ακολουθήστε το xronos.gr στο Google News
