Χρονοτοπία 29.05.2013

Ο Θαλής (640-546 π.Χ.) - από την τεράστια μινωική αποικία Μίλητο - ο ιδρυτής της Σχολής της Μιλήτου  (> Αναξίμανδρος, Αναξιμένης) είναι ο πρώτος ερευνητής στον κόσμο που ξέφυγε εντελώς από τις επιβολές και επιβουλές της θρησκείας, τις θρησκευτικές αγκυλώσεις και παραδόσεις, τα προστάγματα των ιερατείων... Κι όλα αυτά, στην προσπάθειά του να ερμηνεύσει τους νόμους του σύμπαντος κοσμήματος, δηλ. του κόσμου («κάλλιστον δε ο κόσμος, διότι είναι ποίημα θεού»)! Για την παρατήρηση και την έρευνα των φυσικών φαινομένων... Μόνο με αυτήν την επιστασία (> επίσταμαι > επιστήμη) διατεινόταν πως θα δοθεί μια απάντηση στο κοσμογονικό πρόβλημα, που απασχολούσε όλο το ανθρώπινο πνεύμα... Έτσι, ο Θαλής εχάραξε νέους δρόμους για την θεώρηση των πραγμάτων... Ο Θαλής έθεσε τις βάσεις της σύγχρονης επιστήμης πέρα από  την όποια θρησκευτική, δαιμονολατρική ή άλλη επιρροή! Ο Θαλής είναι η βάση του ορθολογισμού, της μεθόδου και της συστηματικότητος... Οι επόμενοί του, οπαδοί και ακολουθητές, ονομάσθηκαν «φυσικοί φιλόσοφοι» και προσέφεραν τα μέγιστα στην κατανόηση των αριθμών, άρα της ζωής... Βασική προϋπόθεση για όλα αυτά, ήταν πλέον η άριστη γνώση των Μαθηματικών και των λοιπών Θετικών Επιστημών... «Παιδιά» του Θαλού, οι: Αναξίμανδρος, Μαμέρτιος, Πυθαγόρας[1], Ιππίας ο Ηλείος, Αναξαγόρας ο Κλαζομένιος, Οινοπίδης ο Χίος, Ιπποκράτης ο Χίος, Θεόδωρος ο Κυρηναίος, Πλάτων, Λεωδάμας ο Θάσιος, Αρχύτας ο Ταραντίνος, Θεαίτητος ο Αθηναίος, Νεοκλείδης, Λέων, Εύδοξος ο Κνίδιος, Αμύκλας ο Ηρακλεώτης, Μέναιχμος και Δεινόστρατος (αυτοί ήσαν αδέλφια!), Θεύδιος ο Μάγνης, Αθήναιος ο Κυζικηνός, Ερμότιμος ο Κολοφώνιος, Φίλιππος ο Μενδαίος...

Ο Θαλής ο «άκρον έρεισμα δίκας» («ο μεγαλύτερος υπέρμαχος της Δικαιοσύνης»), κατά το 60ό επίγραμμα του Αντιπάτρου του Σιδωνίου...

Ο Θαλής που Μαθηματικά είναι γνωστός για τις αναλογίες. Αυτόν εφώναξαν οι Αιγύπτιοι για να μετρήσει το ύψος των πυραμίδων τους, που δεν μπορούσαν! Κι αυτός πολύ απλά, μπήγοντας μια βέργα στην άμμο και μετρώντας την σκιά της, βρήκε την αναλογία σκιάς/μήκους βέργας, και αφού μέτρησε την σκιά της πυραμίδος, βάσει του ιδίου λόγου, βρήκε το ύψος του κτίσματος! Άριστη απόδειξη ότι οι Αιγύπτιοι δεν είχαν κτίσει τις πυραμίδες, διότι εάν το είχαν καταφέρει, θα εγνώριζαν και το ύψος τους και, φυσικά, Μαθηματικά!..

Ο Θαλής ο Μαθηματικός, που απ' αυτόν εξεκίνησε η «μαθηματική εποχή», η παραγωγή της οποίας από τις ημέρες του έως και επί Ευκλείδου (περίπου 600-300 π.Χ.) συγκεντρώθηκε από τον τελευταίο, με απαράμιλλη τάξη και επιστημονικότητα, κι εκδόθηκε το μεγαλύτερο μαθηματικό έργο όλων των εποχών, τα «Στοιχεία», το πλέον ευπώλητο βιβλίο του κόσμου!

Ο Θαλής που έθεσε ως πρότυπον της Κοσμογονίας τον Ωκεανό - «ύδωρ αρχή των πάντων». Αυτός είπε πως υπάρχει ένας θεός μέσα σε κάθε τι («πάντα πλήρη θεών είναι»). Και πραγματικά εκ του νερού ξέρουμε σήμερα πως ξεκίνησε η ζωή... Η θεωρία του επιβεβαιώθηκε μόλις τον... 20ό αι. μ.Χ. (πείραμα Μίλλερ, 1959).

Ένας άλλος μέγας, ο Ηράκλειτος από την Έφεσο, αναγνώρισε πως ο Θαλής υπήρξε ο πρώτος αστρονόμος (απ. 38)! Ο Θαλής, είπε ότι η σύστασις των πετρωμάτων των άστρων ομοιάζει μ' εκείνην της Γης...

Ο Θαλής, που κατέλιπε την ναυτική αστρολογία, παραδέχονται οι Γερμανοί στο Μουσείο του Ρήνου... Και πράγματι, ο Θαλής δεχόταν την σφαιρικότητα του σύμπαντος και θεώρησε την Μικρή Άρκτο και τον Πολικό Αστέρα ως κύριο και σταθερό προσανατολισμό για τους ναυτιλλομένους και τους ταξειδιώτας. Χάριν των επιβεβαιώσεών του, οι Έλληνες μπορούσαν να ξανοιχθούν πλέον στα πελάγη και ασφαλώς...

Ο Θαλής που εγνώριζε ήδη την δύναμη του μαγνητισμού από τον 6ο π.Χ. αι...

Ο Θαλής που πέτυχε την πρώτη εκτροπή ποταμού στα ιστορικά χρόνια, του ποταμού Άλυ, κατ' εντολήν του Κροίσου, ο οποίος κατάφερε έτσι να περάσει το στράτευμά τουτον ορμητικό ποταμό χωρίς να βρέξουν τα ποδάρια τους... Κι έμεινα η φράσις «αβρόχοις ποσίν» να λέγεται για κάθε δύσκολο έργο, που ολοκληρώνεται με την ελάχιστη δυνατή απώλεια...

Ο Θαλής που σαν γνήσιος επιστήμων αμφιβάλλει συνεχώς, γι' αυτό και έλεγε «εγγύην φεύγειν» («να αποφεύγεις να δίνεις εγγύηση») - Anthologia Graeca Griedericus, εκδ. Jacobs, τ. 4ος, Επίγραμμα ΧΧΧ.

Δεν θα ήταν υπερβολή, λοιπόν, να ειπούμε και να ισχυριστούμε πως στην ελληνική Μικρά Ασία «οι Ίωνες φιλοσόφοι (Ηράκλειτος, Θαλής, Αναξίμανδρος, Αναξιμένης)... οργάνωσαν την φύση», με την έννοια ότι έδωσαν τους νόμους να την κατανοήσουμε, κι έτσι να την θεοποιήσουμε, να την θεραπεύσουμε...

Τον θαυμασμό του κόσμου στο πρόσωπο του Θαλού, επιβεβαιώνει και ένα περιστατικό του Πυθίου τρίποδος, που η Πυθία διέταξε την απόδοσή του στον Θαλή, με τον εξής χρησμό: «Έκγονε Μιλήτου, τρίποδος περί Φοίβον ερωτάς; Ος σοφίη πάντων πρώτος, τούτου τρίποδα αυδώ»!

Γι' αυτόν τον Μικρασιάτη προπάτορά μας, Θαλή, αυτό το ταπεινό αφιέρωμα...