ΑΦΙΕΡΩΜΑ: ΕΥΡΕΘΗΣΑΝ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ 600 π.Χ.
Μεγάλο πνευματικό κέντρο της αρχαιότητος η κοιλάδα, με κέντρο την Αμφίπολη!
Το ΚΑΣ αποφάσισε «τον ανασχεδιασμό της προσωρινής στερεωτικής διατάξεως υποστυλώσεως του ταφικού μνημείου στην Αμφίπολη Σερρών, που θα ενισχύσει τη στερεότητά του, απελευθερώνοντας ταυτόχρονα το εσωτερικό του», ομολογώντας εμμέσως ότι η προηγούμενη έγκρισή του ήταν επισφαλής, ας ξαναθυμηθούμε την «μεγάλη ξεχασμένη»? Κανείς επίσημος έως σήμερα δεν έχει πει την αλήθεια για το πόσο σπουδαίο οικονομικό και πνευματικό κέντρο ήταν η κοιλάδα του Στρυμόνος, με κέντρο την Αμφίπολη. Κατά καιρούς έχω πει και έχω γράψει πως το Μνημείο του Καστά δεν είναι «ταφικό» αλλά σύνθετο (και) Βιβλιοθήκη(*). Άλλωστε τα χρυσά πλακίδια με κείμενα των γνωστικών που βρέθηκαν εκεί, το επιβεβαιώνουν? Αλλά αρχαιολόγοι, ανασκαφείς, καθηγητάδες και ιστορικοί και έχουν «μαύρα μεσάνυχτα» από την Ιστορία της Θράκης?
Θα υπενθυμίσω, πως το μοναδικό βιβλίο - ίσως και το παλαιότερο γνωστό βιβλίο, αφού έχει χρονολογηθεί περίπου στο 600-500 π.Χ.! ? που εκτίθεται από το 2003 στο βουλγαρικό Εθνικό Μουσείο Ιστορίας στην Σοφία, ανακαλύφθηκε κατά την διάρκεια κατασκευής δρόμου και καναλιού, κοντά στον ποταμό Στρυμόνα. Το μικρό χειρόγραφο, ηλικίας μεγαλύτερης των 2,5 χιλιετιών, ανακαλύφθηκε το? 1943, σε τάφο, κατά μήκος του ποταμού Στρυμόνα, στην ΝΔ. Βουλγαρία, τμήμα της αρχαίας Θράκης. Αλλά ο «ευρετής» του, το εδώρισε στο μουσείο, μόλις το 2003, υπό τον όρο της ανωνυμίας του. Λέγεται ότι ήταν άνδρας ηλικίας 87 ετών, και ζούσε στα Σκόπια?
Το κείμενο είναι ίσως στην «χαμένη» και αινιγματική ετρουσκική γλώσσα. Αποτελείται από 6 σελίδες (5 Χ 4,5 εκατ.) από φύλλο χρυσού 23,82 καρατίων! Η βιβλιοδεσία του στερεώνεται με χρυσά δακτυλίδια! Οι σελίδες είναι και εικονογραφημένες. Καλύπτουν το κείμενο με εικόνες πολεμιστών, ενός ιππέα, μιας σειρήνας και μιας λύρας ? καθαρότατα θρακικά σύμβολα-θέματα. Αυτά τα 6 φύλλα πιστεύεται ότι είναι τμήμα έργου, που περιλαμβάνει πολλές περισσότερες σελίδες, είπε η Elka Penkova, η οποία ηγείται της αρχαιολογικής υπηρεσίας του μουσείου. Υπάρχουν περίπου 30 παρόμοιες σελίδες γνωστές στον κόσμο, είπε η κ. Penkova, «αλλά δεν είναι συνδεδεμένες μεταξύ τους σε ένα βιβλίο».
Η αυθεντικότητα του βιβλίου έχει επιβεβαιωθεί από δύο εμπειρογνώμονες στην Σόφια και το Λονδίνο, αναφέρει η διευθύντρια του Μουσείου, Μποζιντάρ Ντιμιτρόφ.
Οι Ετρούσκοι - ένας από τους πιο μυστηριώδεις αρχαίους λαούς της Ευρώπης, τρωικής καταγωγής, άρα ελληνικό φύλο - πιστεύεται ότι έχουν μεταναστεύσει από την αρχαία Λυδία, η οποία ήταν στην σύγχρονη Δυτική Τουρκία, και εγκαταστάθηκαν στην βόρεια και κεντρική Ιταλία, περίπου το 1.000 π.Χ. Αφανίσθηκαν από τους Ρωμαίους κατακτητές του 4ου αι. π.Χ., αφήνοντας λίγα γραπτά αρχεία, αλλά πολλά μνημεία και έργα τέχνης, για να τους θυμάται ο κόσμος.
ΠΗΓΕΣ: AFP, <http://news.bbc.co.uk/> http://news.bbc.co.uk/
Έως την ανακάλυψή του, αρχαιότερο βιβλίο στον κόσμο εθεωρείτο ο «Πάπυρος του Δερβενίου» Θεσσαλονίκης, που χρονολογείται μεταξύ 340-320 π.Χ. που αναπαράγει αρχαιότερο ελληνικό κείμενο, μάλλον θρησκευτικό ύμνο στον Ορφέα. Όπως και να έχει, τα αρχαιότερα βιβλία στον κόσμο, ευρέθησαν στην Θρακο-Μακεδονία μας?
(*) Λόγω χώρου, υπενθυμίζω τα γραπτά κείμενά μου για την Αμφίπολη, μόνο σε δυο εφημερίδες:
Στην εφημ. «Χρόνος» Κομοτηνής: «Άγγλοι ?ψαράδες της στεριάς? στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο με αρχαία αγκίστρια ?ψάρεψαν? και αρχαία αντικείμενα από την Αμφίπολι Σερρών... ?αποκτήματα? του Βρετανικού Μουσείου!» (27 και 28.8.2014). «H θρακική εννεαοδίτισσα, που έγινε η αθηναϊκή και η μακεδονική Αμφίπολις» (03.9.2014:). «Στην Γερμανία δημοπρατούνται - ανάμεσα σε άλλα - και ξαφρισμένα νομίσματα από την Αμφίπολι! Συνένοχο το «κοιμισμένο» ελληνικό υπ. Πολιτισμού!» (25.9.2014). «Αμφίπολις-Καστάς: Η Ολυμπιάς και ο ολυμπιονίκης» (15.10.2014). «Αμφίπολις: Ο βιασμός μιας ανασκαφής. Υπήρχε και σκελετός κύκνου στον τάφο; Υπήρχαν και χρυσά νομίσματα;» (3.12.2014). «Αναζητώντας την αρχαία πόλη Ελλάς στην Φθιώτιδα. Τι σχέση έχει ο Αχιλλέας με τον Σπερχειό; ...Με τον Στρυμόνα, την Αμφίπολη, τον Μ. Αλέξανδρο;» (10.6.2015). «ΑΦΙΕΡΩΜΕΝΟ ΣΤΗΝ ΞΕΧΑΣΜΕΝΗ ΑΜΦΙΠΟΛΗ: Ενέργειες για την προστασία του Μνημείου Καστά Αμφιπόλεως. Αλλά? ξύδι? Ξυδάκη για την Αμφίπολη? Και «περιοδεία» Μενδώνη στις ΗΠΑ, ενώ 24 ερωτήματα ζητούν απάντηση» (15.7.2015).
Και στην εφημ. «Κόντρα-News»: «Εν αναμονή μιας μούμιας» (24.10.14). «Τούτος ο ?τάφος?... δεν είναι τάφος» (31.10.14). «Ενώ όλα τα μάτια είναι στραμμένα στην ανασκαφή της Αμφίπολης... καταστρέφεται δίπλα της η Στρύμη... Ένας σπουδαίος αρχαιολογικός χώρος και μια μακεδονο-θρακική πόλις του Στρυμώνος, με ένα απίστευτο σύστημα υδρεύσεως» (2.11.14). «Βρέθηκε ο πρώτος τάφος με οστά στην Αμφίπολη! Θ? ακολουθήσουν κι άλλοι! Μυστήριο αποτελεί το γεγονός ότι οι αρχαιολόγοι δεν έχουν βρει ακόμη επιγραφές!» (16.11.14). «Αμφίπολις: Περιστέρη εναντίον Πανεπιστημίου Πατρών» (20.11.14). «Τι αποκαλύπτει η τοιχογραφία του μνημείου. Τι γίνεται με τη γεωφυσική μελέτη που δείχνει ότι υπάρχει χρυσός στον λόφο Καστά;» (14.12.14). «Το μνημείο σχετίζεται με τον Μ. Αλέξανδρο, λένε τα αρχαιο-αστρονομικά στοιχεία! Με βάση τον Διόδωρο μέσα στον τύμβο και σε απόσταση 23 μ. υπάρχει θησαυρός αξίας 4,5 δισεκ. ευρώ!» (21.12.14). «Νομίσματα της Αμφίπολης, πωλήθηκαν? 450-700.000 ευρώ το ένα!!! Ιστορικά, σπάνια και όμορφα αρχαία ελληνικά νομίσματα δημοπρατήθηκαν και πάλι στο εξωτερικό, και το υπ. Πολιτισμού κοιμόταν» (30.5.2015). «Ποιος λέει ψέματα για τις αρχαίες τερακότες με θέμα τον Άττυ από την Αμφίπολη: Ο Οίκος Sotheby?s ή ο υπουργός Πολιτισμού;» (11.6.2015). «Λαθραίος θησαυρός αρχαίων μακεδονικών νομισμάτων εντοπίσθηκε στην Βουλγαρία με προορισμό τις ΗΠΑ? Προέρχονταν από την Αμφίπολη;» (25.6.2015). «Σπανιότατο νόμισμα από την? Αμφίπολη, που δεν ξαναβγήκε ποτέ άλλοτε σε δημοπρασία? βγαίνει τώρα!!! Ίσως ξεπεράσει το 1 εκατ. ευρώ!!! Θα κάνει ασφαλιστικά μέτρα ο υπ. Πολιτισμού;» (21.11.2015).
Αφήνω δε κατά μέρος της τηλεοπτικές και ραδιοφωνικές εκπομπές, τις σχετικές με το θέμα. (Μπορείτε να τις βρείτε εδώ: <http://www.fryktories.net> www.fryktories.net) .
Ήταν αρχαίο διπλωματικό έγγραφο!
Το 1964 ανακαλύφθηκαν σε ανασκαφή ιερού στους αρχαίους Πύργους (νυν Pyrgi ή Πυργί, ένα από τα τρία λιμάνια της νότιας ετρουσκικής πόλεως του Caere / Κεραία, νυν Cerveteri) στην Ιταλία τρία χρυσά πλακίδια, που χρονολογούνται στο 500 π.Χ. περίπου. Τα τρία χρυσά ελάσματα-πινακίδια-σελίδες έχουν τρύπες γύρω από τα άκρα τους, οι οποίες δείχνουν ότι ήταν, πιθανόν, για να συνδέονται μεταξύ τους.Αλλά αυτό που κάνει τα πινακίδια τόσο ξεχωριστά είναι ότι είναι δίγλωσσα! Στα δύο απ? αυτά τα πινακίδια υπάρχει χαραγμένο κείμενο στην ετρουσκική γλώσσα, και στο τρίτο σε διάλεκτο της φοινικικής. Σήμερα θεωρούνται ως η αρχαιοτέρα ιστορική πηγή της προ-ρωμαϊκής Ιταλίας, από τις γνωστές επιγραφές. Περιέχουν μια αφιέρωση από τον βασιλιά Thefarie Velianas στην θεά Αστάρτη/Ιστάρ των Φοινίκων ή Uni των Ετρούσκων.
Τα χρυσά δισκία του Πυργί είναι σπάνια και ασυνήθιστα. Πρόκειται για έναν αρχαίο θησαυρό, τόσο από γλωσσικής όσο και από ιστορικής απόψεως. Τα δισκία προσφέρουν στους ερευνητές την δυνατότητα να χρησιμοποιήσουν την φοινικική επιγραφή, για να διαβάσουν και να ερμηνεύσουν την, ακόμη αμετάφραστο, ετρουσκική. Κι έτσι έχουν επιχειρηθεί, κατά καιρούς, διάφορες θεωρίες, ερμηνείες, παρερμηνείες και εικασίες:
Ο καθηγητής Ιστορίας, William J. Hamblin (Πανεπ. Brigham Young), λ.χ., λέει ότι «τα τρία χρυσά πλακίδια από το Πυργί είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της εξαπλώσεως της φοινικικής πρακτικής γραφής ιερών κειμένων σε χρυσές πλάκες, από την Φοινίκη, μέσω Καρχηδόνος, σε Ιταλία. Είναι περίπου σύγχρονα με το βιβλίο των Μορμόνων και ότι τα ιερά κείμενα γράφτηκαν στις μεταλλικές πλάκες από τους εβραίους!»? Αλλά βλ. και L. Magrini (στο «Archeologia», τ. 25, Ιαν.-Φεβρ. 1965), S. Moscati («Italia Punica», εκδ. Rusconi, Μιλάνο, 1995, σελ. 348), Μ. Cristofani (επιμ. στο «Ετρούσκοι: Μια νέα εικόνα», εκδ. Giunti, 2000, σελ. 131).
Αλλά ας δούμε, όμως, ορισμένα πράγματα, μακριά από? σκοπιμότητες και αλλοιθωρισμούς:
Το προηγούμενο άρθρο, για το «χρυσό βιβλίο» που βρέθηκε στην Θράκη, καταρρίπτει τον ισχυρισμό του καθηγητού W. J. Hamblin, περί της «φοινικικής πρακτικής γραφής ιερών κειμένων σε χρυσές πλάκες, από την Φοινίκη και από τους εβραίους» και δείχνει ότι προϋπήρχαν στον ελληνικό-θρακικό χώρο, τουλάχιστον 100 χρόνια προ αυτών?
Η Caere / Chaire / Cheri / Cisra / Caisria ήταν μία από τις σημαντικότερες πόλεις των Ετρούσκων, εμπορική μητρόπολη στην Τυρρηνική Θάλασσα, με τρία λιμάνια, και με στενούς δεσμούς με την Ελλάδα! Η πόλις έχει μια πολύ αρχαία ιστορία, από τα μέσα του 9ου αι. π.Χ. Η αρχαιολογική έρευνα απεκάλυψε νεκρόπολι (della Banditaccia, Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς-UNESCO, εκτάσεως 990 στρ. ? εκ των οποίων επισκέψιμα μόνο τα 25 στρ. - με 1.000 τάφους και τύμβους! Είναι η μεγαλύτερη αρχαία νεκρόπολι στην περιοχή της Μεσογείου!). Η ακμή της πόλεως ήταν τον 7ο-6ο αι. π.Χ. Η πόλη επισήμως, εμφανίζεται για πρώτη φορά στην ιστορία, στην μάχη του Mar Sardo (540 π.Χ.).
Η Caere ονομαζόταν Άγυλλα/Agillei (επειδή ιδρύθηκε από τους Πελασγούς, που ήλθαν από την Θεσσαλία) ? βλ. Ηρ. I,167. Όταν Λυδοί-Τυρρηνοί, επιτέθηκαν στην Άγυλλα «έφθασαν στα τείχη και ερώτησαν το όνομα της πόλεως. Ένας από τους Θεσσαλούς φρουρούς, αντί να απαντήσει στην ερώτηση, χαιρέτησε αναφωνώντας: «χαίρε»! Οι Τυρρηνοί εσκέφθησαν ότι ήταν ένας οιωνός, και άλλαξαν το όνομα της πόλεως» - βλ. Στρ. («Γεωγρ.», V, 2.3), Πλ. («Nat.Hist.», III, 51), Διογ. Αλικ. («Antichità romane», I.20.4-5).
Αλλά εάν σκεφθούμε?
Ότι οι Ετρούσκοι είναι Τρώες, δηλ. Έλληνες Θράκες-Λημνιοί?
Ότι τέτοια τεχνοτροπία χρυσών ελασμάτων που δένονταν «σαν βιβλίο» έχει προηγουμένως χρησιμοποιηθεί και στην θρακική Αμφίπολη, όπου ευρέθη το πρώτο «βιβλίο» σύγχρονου τύπου στον κόσμο, του 7ου-6ου αι. π.Χ?.
Ότι το όνομα της πόλεως (Caere Vetus) προέρχεται από το ελληνικό Χαίρε?
Ότι η Χαίρε?έχαιρε μεγάλης φήμης ανάμεσα στους Έλληνες, για την αξία των ανθρώπων της και την αίσθηση της δικαιοσύνης τους, ενώ οι Αγυλλαίοι απείχαν από την πειρατεία!...
Ότι ήταν η μόνη ετρουσκική πόλις που διατηρούσε θησαυρό («Θησαυρός των Αγυλλαίων», αφιερωμένο στον Πύθιο Απόλλωνα) στον ναό των Δελφών, που σημαίνει σημαντικότατη φιλο-ελληνική (τουλάχιστον εξωτερική) πολιτική?
μπορούμε να σκεφτούμε πως τα κείμενα στα πλακίδια, του Thefarie Velianas, ήταν ένα αρχαιότατο διπλωματικό «έγγραφο», δίγλωσσο, προς τους συμπατριώτες του, αλλά και τους Καρχηδονίους, με σκοπό να αποφευχθεί πολιτική αναταραχή στο εσωτερικό της πόλεως, κατά την παρακμή της. Με αυτό εδήλωνε την σχέση του με την θεα των Καρχηδονίων, Ιστάρ, προφανώς για να τους εξευμενίσει και να τους ηρεμήσει? Και όλα τα άλλα, είναι απλή παραπλάνηση?
«Καλημέρα κ. Λεκάκη, απίστευτη κατάντια στο σπήλαιο!!!!», μου γράφει ο Θραξ Κώστας Μολτσίδης. «Η βόλτα μου σήμερα ήταν αφιερωμένη στα Πετράλωνα Χαλκιδικής και στο σπήλαιο με τα τρομακτικά ευρήματα, όμως η έλλειψη οργανώσεως, ασφαλείας, λόγω παλαιότητος των κατασκευών, μεταφοράς και περιήγησης, που υπάρχουν μέσα, η απόκρυψη πολλών πληροφοριών από τα μέχρι τώρα υπουργεία Πολιτισμού, κλπ. κλπ. και πολλά άλλα με έκαναν να αναρωτηθώ και να προβληματιστώ... Δεν μιλάμε για ένα απλό εύρημα... Μιλάμε για ανατροπή Ιστορίας... Θλιβερό γεγονός η κατάντια του σπηλαίου... Αν ήταν σε μια άλλη ευρωπαϊκή χώρα άραγε πώς θα ήταν; Ο φύλακας κάνει τον ξεναγό (δεν έχω κάτι με τον άνθρωπο?) μου ζήτησε να προσθέτω και εγώ πληροφορίες για τον αρχάνθρωπο, μιας και είχα πριν χρόνια την ευκαιρία να ακούσω μια εισήγηση του κ. Άρη Πουλιανού. Ήταν άθλια! Το τραγικό ήταν όταν διαπίστωσα ότι ο φύλακας (γυναίκα) δεν είχε σχέση με τίποτα εκεί! Και όταν άρχισε να μου λέει χαζομάρες ότι η φωτιά που βρέθηκε, ίσως, ήταν από κεραυνό... ε, εκεί δεν άντεξα!».
Επί τη ευκαιρία, να σημειώσω ότι σε δική μου πρόσφατη επίσκεψη, άκουσα «ξεναγό» να λέει πως ο αρχάνθρωπος ως κρεατοφάγος έπασχε από? χοληστερίνη!
Προχωρώ στο μέιλ του κ. Μ. Καλόπουλου: «Ζήσαμε αυτή την αθλιότητα πρόσφατα όταν υποχρέωσαν ολόκληρο πούλμαν (με εγκύους και υπερήλικες) να ανηφορίσουν με τα πόδια στο σπηλαίο (κοντά 1 χλμ. ανηφορικό δρόμο), αποκλείοντας με την αυθαίρετη αυτή μπάρα την πρόσβαση στο άνετο παρκινγκ του σπηλαίου. Ο τρικούβερτος καυγάς που στήσαμε, όχι μόνον δεν έφερε αποτέλεσμα, αλλά δεχθήκαμε και λεκτικούς προπηλακισμούς από μια νεαρή υπάλληλο και τον φύλακα της τρισάθλιας αυτής κατάστασης».
Θα επανέλθω?
Μοναδικό χρυσό βιβλίο του 600 π.Χ. ευρέθη στον Στρυμόνα!
Μεγάλο πνευματικό κέντρο της αρχαιότητος η κοιλάδα, με κέντρο την Αμφίπολη!
Το ΚΑΣ αποφάσισε «τον ανασχεδιασμό της προσωρινής στερεωτικής διατάξεως υποστυλώσεως του ταφικού μνημείου στην Αμφίπολη Σερρών, που θα ενισχύσει τη στερεότητά του, απελευθερώνοντας ταυτόχρονα το εσωτερικό του», ομολογώντας εμμέσως ότι η προηγούμενη έγκρισή του ήταν επισφαλής, ας ξαναθυμηθούμε την «μεγάλη ξεχασμένη»? Κανείς επίσημος έως σήμερα δεν έχει πει την αλήθεια για το πόσο σπουδαίο οικονομικό και πνευματικό κέντρο ήταν η κοιλάδα του Στρυμόνος, με κέντρο την Αμφίπολη. Κατά καιρούς έχω πει και έχω γράψει πως το Μνημείο του Καστά δεν είναι «ταφικό» αλλά σύνθετο (και) Βιβλιοθήκη(*). Άλλωστε τα χρυσά πλακίδια με κείμενα των γνωστικών που βρέθηκαν εκεί, το επιβεβαιώνουν? Αλλά αρχαιολόγοι, ανασκαφείς, καθηγητάδες και ιστορικοί και έχουν «μαύρα μεσάνυχτα» από την Ιστορία της Θράκης?
Θα υπενθυμίσω, πως το μοναδικό βιβλίο - ίσως και το παλαιότερο γνωστό βιβλίο, αφού έχει χρονολογηθεί περίπου στο 600-500 π.Χ.! ? που εκτίθεται από το 2003 στο βουλγαρικό Εθνικό Μουσείο Ιστορίας στην Σοφία, ανακαλύφθηκε κατά την διάρκεια κατασκευής δρόμου και καναλιού, κοντά στον ποταμό Στρυμόνα. Το μικρό χειρόγραφο, ηλικίας μεγαλύτερης των 2,5 χιλιετιών, ανακαλύφθηκε το? 1943, σε τάφο, κατά μήκος του ποταμού Στρυμόνα, στην ΝΔ. Βουλγαρία, τμήμα της αρχαίας Θράκης. Αλλά ο «ευρετής» του, το εδώρισε στο μουσείο, μόλις το 2003, υπό τον όρο της ανωνυμίας του. Λέγεται ότι ήταν άνδρας ηλικίας 87 ετών, και ζούσε στα Σκόπια?
Το κείμενο είναι ίσως στην «χαμένη» και αινιγματική ετρουσκική γλώσσα. Αποτελείται από 6 σελίδες (5 Χ 4,5 εκατ.) από φύλλο χρυσού 23,82 καρατίων! Η βιβλιοδεσία του στερεώνεται με χρυσά δακτυλίδια! Οι σελίδες είναι και εικονογραφημένες. Καλύπτουν το κείμενο με εικόνες πολεμιστών, ενός ιππέα, μιας σειρήνας και μιας λύρας ? καθαρότατα θρακικά σύμβολα-θέματα. Αυτά τα 6 φύλλα πιστεύεται ότι είναι τμήμα έργου, που περιλαμβάνει πολλές περισσότερες σελίδες, είπε η Elka Penkova, η οποία ηγείται της αρχαιολογικής υπηρεσίας του μουσείου. Υπάρχουν περίπου 30 παρόμοιες σελίδες γνωστές στον κόσμο, είπε η κ. Penkova, «αλλά δεν είναι συνδεδεμένες μεταξύ τους σε ένα βιβλίο».
Η αυθεντικότητα του βιβλίου έχει επιβεβαιωθεί από δύο εμπειρογνώμονες στην Σόφια και το Λονδίνο, αναφέρει η διευθύντρια του Μουσείου, Μποζιντάρ Ντιμιτρόφ.
Οι Ετρούσκοι - ένας από τους πιο μυστηριώδεις αρχαίους λαούς της Ευρώπης, τρωικής καταγωγής, άρα ελληνικό φύλο - πιστεύεται ότι έχουν μεταναστεύσει από την αρχαία Λυδία, η οποία ήταν στην σύγχρονη Δυτική Τουρκία, και εγκαταστάθηκαν στην βόρεια και κεντρική Ιταλία, περίπου το 1.000 π.Χ. Αφανίσθηκαν από τους Ρωμαίους κατακτητές του 4ου αι. π.Χ., αφήνοντας λίγα γραπτά αρχεία, αλλά πολλά μνημεία και έργα τέχνης, για να τους θυμάται ο κόσμος.
ΠΗΓΕΣ: AFP, <http://news.bbc.co.uk/> http://news.bbc.co.uk/
Έως την ανακάλυψή του, αρχαιότερο βιβλίο στον κόσμο εθεωρείτο ο «Πάπυρος του Δερβενίου» Θεσσαλονίκης, που χρονολογείται μεταξύ 340-320 π.Χ. που αναπαράγει αρχαιότερο ελληνικό κείμενο, μάλλον θρησκευτικό ύμνο στον Ορφέα. Όπως και να έχει, τα αρχαιότερα βιβλία στον κόσμο, ευρέθησαν στην Θρακο-Μακεδονία μας?
(*) Λόγω χώρου, υπενθυμίζω τα γραπτά κείμενά μου για την Αμφίπολη, μόνο σε δυο εφημερίδες:
Στην εφημ. «Χρόνος» Κομοτηνής: «Άγγλοι ?ψαράδες της στεριάς? στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο με αρχαία αγκίστρια ?ψάρεψαν? και αρχαία αντικείμενα από την Αμφίπολι Σερρών... ?αποκτήματα? του Βρετανικού Μουσείου!» (27 και 28.8.2014). «H θρακική εννεαοδίτισσα, που έγινε η αθηναϊκή και η μακεδονική Αμφίπολις» (03.9.2014:). «Στην Γερμανία δημοπρατούνται - ανάμεσα σε άλλα - και ξαφρισμένα νομίσματα από την Αμφίπολι! Συνένοχο το «κοιμισμένο» ελληνικό υπ. Πολιτισμού!» (25.9.2014). «Αμφίπολις-Καστάς: Η Ολυμπιάς και ο ολυμπιονίκης» (15.10.2014). «Αμφίπολις: Ο βιασμός μιας ανασκαφής. Υπήρχε και σκελετός κύκνου στον τάφο; Υπήρχαν και χρυσά νομίσματα;» (3.12.2014). «Αναζητώντας την αρχαία πόλη Ελλάς στην Φθιώτιδα. Τι σχέση έχει ο Αχιλλέας με τον Σπερχειό; ...Με τον Στρυμόνα, την Αμφίπολη, τον Μ. Αλέξανδρο;» (10.6.2015). «ΑΦΙΕΡΩΜΕΝΟ ΣΤΗΝ ΞΕΧΑΣΜΕΝΗ ΑΜΦΙΠΟΛΗ: Ενέργειες για την προστασία του Μνημείου Καστά Αμφιπόλεως. Αλλά? ξύδι? Ξυδάκη για την Αμφίπολη? Και «περιοδεία» Μενδώνη στις ΗΠΑ, ενώ 24 ερωτήματα ζητούν απάντηση» (15.7.2015).
Και στην εφημ. «Κόντρα-News»: «Εν αναμονή μιας μούμιας» (24.10.14). «Τούτος ο ?τάφος?... δεν είναι τάφος» (31.10.14). «Ενώ όλα τα μάτια είναι στραμμένα στην ανασκαφή της Αμφίπολης... καταστρέφεται δίπλα της η Στρύμη... Ένας σπουδαίος αρχαιολογικός χώρος και μια μακεδονο-θρακική πόλις του Στρυμώνος, με ένα απίστευτο σύστημα υδρεύσεως» (2.11.14). «Βρέθηκε ο πρώτος τάφος με οστά στην Αμφίπολη! Θ? ακολουθήσουν κι άλλοι! Μυστήριο αποτελεί το γεγονός ότι οι αρχαιολόγοι δεν έχουν βρει ακόμη επιγραφές!» (16.11.14). «Αμφίπολις: Περιστέρη εναντίον Πανεπιστημίου Πατρών» (20.11.14). «Τι αποκαλύπτει η τοιχογραφία του μνημείου. Τι γίνεται με τη γεωφυσική μελέτη που δείχνει ότι υπάρχει χρυσός στον λόφο Καστά;» (14.12.14). «Το μνημείο σχετίζεται με τον Μ. Αλέξανδρο, λένε τα αρχαιο-αστρονομικά στοιχεία! Με βάση τον Διόδωρο μέσα στον τύμβο και σε απόσταση 23 μ. υπάρχει θησαυρός αξίας 4,5 δισεκ. ευρώ!» (21.12.14). «Νομίσματα της Αμφίπολης, πωλήθηκαν? 450-700.000 ευρώ το ένα!!! Ιστορικά, σπάνια και όμορφα αρχαία ελληνικά νομίσματα δημοπρατήθηκαν και πάλι στο εξωτερικό, και το υπ. Πολιτισμού κοιμόταν» (30.5.2015). «Ποιος λέει ψέματα για τις αρχαίες τερακότες με θέμα τον Άττυ από την Αμφίπολη: Ο Οίκος Sotheby?s ή ο υπουργός Πολιτισμού;» (11.6.2015). «Λαθραίος θησαυρός αρχαίων μακεδονικών νομισμάτων εντοπίσθηκε στην Βουλγαρία με προορισμό τις ΗΠΑ? Προέρχονταν από την Αμφίπολη;» (25.6.2015). «Σπανιότατο νόμισμα από την? Αμφίπολη, που δεν ξαναβγήκε ποτέ άλλοτε σε δημοπρασία? βγαίνει τώρα!!! Ίσως ξεπεράσει το 1 εκατ. ευρώ!!! Θα κάνει ασφαλιστικά μέτρα ο υπ. Πολιτισμού;» (21.11.2015).
Αφήνω δε κατά μέρος της τηλεοπτικές και ραδιοφωνικές εκπομπές, τις σχετικές με το θέμα. (Μπορείτε να τις βρείτε εδώ: <http://www.fryktories.net> www.fryktories.net) .
Τρεις χρυσές ενεπίγραφες και αινιγματικές αρχαίες σελίδες από τους Πύργους της Άγυλλας, που είχε Θησαυρό στους Δελφούς!
Ήταν αρχαίο διπλωματικό έγγραφο!
Το 1964 ανακαλύφθηκαν σε ανασκαφή ιερού στους αρχαίους Πύργους (νυν Pyrgi ή Πυργί, ένα από τα τρία λιμάνια της νότιας ετρουσκικής πόλεως του Caere / Κεραία, νυν Cerveteri) στην Ιταλία τρία χρυσά πλακίδια, που χρονολογούνται στο 500 π.Χ. περίπου. Τα τρία χρυσά ελάσματα-πινακίδια-σελίδες έχουν τρύπες γύρω από τα άκρα τους, οι οποίες δείχνουν ότι ήταν, πιθανόν, για να συνδέονται μεταξύ τους.Αλλά αυτό που κάνει τα πινακίδια τόσο ξεχωριστά είναι ότι είναι δίγλωσσα! Στα δύο απ? αυτά τα πινακίδια υπάρχει χαραγμένο κείμενο στην ετρουσκική γλώσσα, και στο τρίτο σε διάλεκτο της φοινικικής. Σήμερα θεωρούνται ως η αρχαιοτέρα ιστορική πηγή της προ-ρωμαϊκής Ιταλίας, από τις γνωστές επιγραφές. Περιέχουν μια αφιέρωση από τον βασιλιά Thefarie Velianas στην θεά Αστάρτη/Ιστάρ των Φοινίκων ή Uni των Ετρούσκων.
Τα χρυσά δισκία του Πυργί είναι σπάνια και ασυνήθιστα. Πρόκειται για έναν αρχαίο θησαυρό, τόσο από γλωσσικής όσο και από ιστορικής απόψεως. Τα δισκία προσφέρουν στους ερευνητές την δυνατότητα να χρησιμοποιήσουν την φοινικική επιγραφή, για να διαβάσουν και να ερμηνεύσουν την, ακόμη αμετάφραστο, ετρουσκική. Κι έτσι έχουν επιχειρηθεί, κατά καιρούς, διάφορες θεωρίες, ερμηνείες, παρερμηνείες και εικασίες:
Ο καθηγητής Ιστορίας, William J. Hamblin (Πανεπ. Brigham Young), λ.χ., λέει ότι «τα τρία χρυσά πλακίδια από το Πυργί είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της εξαπλώσεως της φοινικικής πρακτικής γραφής ιερών κειμένων σε χρυσές πλάκες, από την Φοινίκη, μέσω Καρχηδόνος, σε Ιταλία. Είναι περίπου σύγχρονα με το βιβλίο των Μορμόνων και ότι τα ιερά κείμενα γράφτηκαν στις μεταλλικές πλάκες από τους εβραίους!»? Αλλά βλ. και L. Magrini (στο «Archeologia», τ. 25, Ιαν.-Φεβρ. 1965), S. Moscati («Italia Punica», εκδ. Rusconi, Μιλάνο, 1995, σελ. 348), Μ. Cristofani (επιμ. στο «Ετρούσκοι: Μια νέα εικόνα», εκδ. Giunti, 2000, σελ. 131).
Αλλά ας δούμε, όμως, ορισμένα πράγματα, μακριά από? σκοπιμότητες και αλλοιθωρισμούς:
Το προηγούμενο άρθρο, για το «χρυσό βιβλίο» που βρέθηκε στην Θράκη, καταρρίπτει τον ισχυρισμό του καθηγητού W. J. Hamblin, περί της «φοινικικής πρακτικής γραφής ιερών κειμένων σε χρυσές πλάκες, από την Φοινίκη και από τους εβραίους» και δείχνει ότι προϋπήρχαν στον ελληνικό-θρακικό χώρο, τουλάχιστον 100 χρόνια προ αυτών?
Η Caere / Chaire / Cheri / Cisra / Caisria ήταν μία από τις σημαντικότερες πόλεις των Ετρούσκων, εμπορική μητρόπολη στην Τυρρηνική Θάλασσα, με τρία λιμάνια, και με στενούς δεσμούς με την Ελλάδα! Η πόλις έχει μια πολύ αρχαία ιστορία, από τα μέσα του 9ου αι. π.Χ. Η αρχαιολογική έρευνα απεκάλυψε νεκρόπολι (della Banditaccia, Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς-UNESCO, εκτάσεως 990 στρ. ? εκ των οποίων επισκέψιμα μόνο τα 25 στρ. - με 1.000 τάφους και τύμβους! Είναι η μεγαλύτερη αρχαία νεκρόπολι στην περιοχή της Μεσογείου!). Η ακμή της πόλεως ήταν τον 7ο-6ο αι. π.Χ. Η πόλη επισήμως, εμφανίζεται για πρώτη φορά στην ιστορία, στην μάχη του Mar Sardo (540 π.Χ.).
Η Caere ονομαζόταν Άγυλλα/Agillei (επειδή ιδρύθηκε από τους Πελασγούς, που ήλθαν από την Θεσσαλία) ? βλ. Ηρ. I,167. Όταν Λυδοί-Τυρρηνοί, επιτέθηκαν στην Άγυλλα «έφθασαν στα τείχη και ερώτησαν το όνομα της πόλεως. Ένας από τους Θεσσαλούς φρουρούς, αντί να απαντήσει στην ερώτηση, χαιρέτησε αναφωνώντας: «χαίρε»! Οι Τυρρηνοί εσκέφθησαν ότι ήταν ένας οιωνός, και άλλαξαν το όνομα της πόλεως» - βλ. Στρ. («Γεωγρ.», V, 2.3), Πλ. («Nat.Hist.», III, 51), Διογ. Αλικ. («Antichità romane», I.20.4-5).
Αλλά εάν σκεφθούμε?
Ότι οι Ετρούσκοι είναι Τρώες, δηλ. Έλληνες Θράκες-Λημνιοί?
Ότι τέτοια τεχνοτροπία χρυσών ελασμάτων που δένονταν «σαν βιβλίο» έχει προηγουμένως χρησιμοποιηθεί και στην θρακική Αμφίπολη, όπου ευρέθη το πρώτο «βιβλίο» σύγχρονου τύπου στον κόσμο, του 7ου-6ου αι. π.Χ?.
Ότι το όνομα της πόλεως (Caere Vetus) προέρχεται από το ελληνικό Χαίρε?
Ότι η Χαίρε?έχαιρε μεγάλης φήμης ανάμεσα στους Έλληνες, για την αξία των ανθρώπων της και την αίσθηση της δικαιοσύνης τους, ενώ οι Αγυλλαίοι απείχαν από την πειρατεία!...
Ότι ήταν η μόνη ετρουσκική πόλις που διατηρούσε θησαυρό («Θησαυρός των Αγυλλαίων», αφιερωμένο στον Πύθιο Απόλλωνα) στον ναό των Δελφών, που σημαίνει σημαντικότατη φιλο-ελληνική (τουλάχιστον εξωτερική) πολιτική?
μπορούμε να σκεφτούμε πως τα κείμενα στα πλακίδια, του Thefarie Velianas, ήταν ένα αρχαιότατο διπλωματικό «έγγραφο», δίγλωσσο, προς τους συμπατριώτες του, αλλά και τους Καρχηδονίους, με σκοπό να αποφευχθεί πολιτική αναταραχή στο εσωτερικό της πόλεως, κατά την παρακμή της. Με αυτό εδήλωνε την σχέση του με την θεα των Καρχηδονίων, Ιστάρ, προφανώς για να τους εξευμενίσει και να τους ηρεμήσει? Και όλα τα άλλα, είναι απλή παραπλάνηση?
Τα χάλια και οι αυθαιρεσίες στο Σπήλαιο Πετραλώνων Χαλκιδικής - ΜΕΡΟΣ Β
Μετά την δημοσίευση του άρθρου της περασμένης εβδομάδος, ένας καταιγισμός από ηλεκτρονικά μηνύματα έφθασε στο ταχυδρομείο μου. Δυστυχώς, δεν μπορώ να τα αναδημοσιεύσω όλα. Σταχυολογώ όμως κάποια:«Καλημέρα κ. Λεκάκη, απίστευτη κατάντια στο σπήλαιο!!!!», μου γράφει ο Θραξ Κώστας Μολτσίδης. «Η βόλτα μου σήμερα ήταν αφιερωμένη στα Πετράλωνα Χαλκιδικής και στο σπήλαιο με τα τρομακτικά ευρήματα, όμως η έλλειψη οργανώσεως, ασφαλείας, λόγω παλαιότητος των κατασκευών, μεταφοράς και περιήγησης, που υπάρχουν μέσα, η απόκρυψη πολλών πληροφοριών από τα μέχρι τώρα υπουργεία Πολιτισμού, κλπ. κλπ. και πολλά άλλα με έκαναν να αναρωτηθώ και να προβληματιστώ... Δεν μιλάμε για ένα απλό εύρημα... Μιλάμε για ανατροπή Ιστορίας... Θλιβερό γεγονός η κατάντια του σπηλαίου... Αν ήταν σε μια άλλη ευρωπαϊκή χώρα άραγε πώς θα ήταν; Ο φύλακας κάνει τον ξεναγό (δεν έχω κάτι με τον άνθρωπο?) μου ζήτησε να προσθέτω και εγώ πληροφορίες για τον αρχάνθρωπο, μιας και είχα πριν χρόνια την ευκαιρία να ακούσω μια εισήγηση του κ. Άρη Πουλιανού. Ήταν άθλια! Το τραγικό ήταν όταν διαπίστωσα ότι ο φύλακας (γυναίκα) δεν είχε σχέση με τίποτα εκεί! Και όταν άρχισε να μου λέει χαζομάρες ότι η φωτιά που βρέθηκε, ίσως, ήταν από κεραυνό... ε, εκεί δεν άντεξα!».
Επί τη ευκαιρία, να σημειώσω ότι σε δική μου πρόσφατη επίσκεψη, άκουσα «ξεναγό» να λέει πως ο αρχάνθρωπος ως κρεατοφάγος έπασχε από? χοληστερίνη!
Προχωρώ στο μέιλ του κ. Μ. Καλόπουλου: «Ζήσαμε αυτή την αθλιότητα πρόσφατα όταν υποχρέωσαν ολόκληρο πούλμαν (με εγκύους και υπερήλικες) να ανηφορίσουν με τα πόδια στο σπηλαίο (κοντά 1 χλμ. ανηφορικό δρόμο), αποκλείοντας με την αυθαίρετη αυτή μπάρα την πρόσβαση στο άνετο παρκινγκ του σπηλαίου. Ο τρικούβερτος καυγάς που στήσαμε, όχι μόνον δεν έφερε αποτέλεσμα, αλλά δεχθήκαμε και λεκτικούς προπηλακισμούς από μια νεαρή υπάλληλο και τον φύλακα της τρισάθλιας αυτής κατάστασης».
Θα επανέλθω?
Ακολουθήστε το xronos.gr στο Google News
