Άφθονο και αρίστης ποιότητας πόσιμο νερό, βρέθηκε στην Γαύδο! Ζητείται ένα αντλητικό συγκρότημα και 130.000 ευρώ για κάποια φράγματα!
Μετά από νέες γεωτρήσεις που έγιναν στο ακριτικό μικρονήσι μας, συνδρομή της Περιφερείας Κρήτης, στην θέση Σγουδιανά (ανάμεσα από τον Κόρφο και το Καστρί) αλλά και μια γεώτρηση στην ίδια την πρωτεύουσα, το Καστρί, αναμένεται να λυθεί το θέμα υδρεύσεως της Γαύδου τουλάχιστον για τις επόμενες δεκαετίες!
Έτσι επί τέλους δικαιολογείται πώς μπορούσε και ήταν πυκνοκατοικημένη η νήσος Γαύδος, από τα μινωικά χρόνια ακόμη, και αργότερα φόρου υποτελής στην μεγάλη Γόρτυνα! Αυτό αποδεικνύεται και από τους περίπου... 60 αρχαιολογικούς χώρους που έχουν βρεθεί στην «μικρή» νήσο![1]
Στην γεώτρηση στο Καστρί μετρήθηκε παροχή 26 κυβ.μ. / ώρα. Σε συνδυασμό και με τα περίπου 10 κυβ.μ. / ώρα της γεωτρήσεως στα Σγουδιανά, λύνουν το χρόνιο πρόβλημα λειψυδρίας του νησιού. Η Δήμαρχος Γαύδου, κα Ευαγγελία Καλλίνικου, εξήγησε πως για την λύση του προβλήματος αξιοποιήθηκε μια υδροπονική μελέτη την οποία είχε εκπονήσει ο υδρογεωλόγος κ. Απόστολος Αλεξόπουλος για τους υπόγειους υδροφορείς, αλλά και για το γενικότερο θέμα εξασφαλίσεως νερού στην Γαύδο. Η δήμαρχος παρουσίασε το σχέδιο στον Περιφερειάρχη Κρήτης, κ. Σταύρο Αρναουτάκη, ο οποίος συμφώνησε να δοθούν πιστώσεις από την Περιφέρεια, αλλά χρειάσθηκε και η συνδρομή από το ταμείο του Δήμου.
Μετά και τα θετικά αποτελέσματα των γεωτρήσεων αναμένεται η Περιφέρεια να συνεχίσει την χρηματοδότηση, για να ολοκληρωθεί η γεώτρηση με ένα αντλητικό συγκρότημα.
Στο Καστρί, εδώ και πολλά χρόνια, υπάρχει μια μεγάλη «κλειστή» υπόγεια δίχωρη βροχοδεξαμενή. Ο ένας θάλαμος της δεξαμενής θα συνδεθεί με το δίκτυο της γεωτρήσεως, προκειμένου ν' αποθηκεύεται το πόσιμο νερό, ενώ ο άλλος θα εξακολουθήσει να συλλέγει το βρόχινο, που θα αξιοποιείται για την άρδευση! Άμεσος στόχος, φυσικά, για την Δημοτική Αρχή της Γαύδου, είναι να εξασφαλισθεί πόσιμο νερό υπο πίεση, το οποίο θα παρέχεται μέσω ξεχωριστών δικτύων υδρεύσεως.
.jpg)
Εν τω μεταξύ, και συμφώνως προς τις προτάσεις της υδροπονικής μελέτης του κ. Αλεξοπούλου, ο Δήμος Γαύδου, με ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου κατέθεσε στον Οργανισμό Αναπτύξεως Κρήτης ΑΕ, αίτημα χρηματοδοτήσεως του έργου «Κατασκευή μικρών φραγμάτων ανάσχεσης στον Σαρακήνικο ποταμό της Γαύδου για τον εμπλουτισμό του υδροφόρου ορίζοντα, με στόχο την αντιμετώπιση των προβλημάτων υφαλμύρωσης, λειψυδρίας, πλημμυρών και διάβρωσης εδαφών». Το έργο προβλέπει την κατασκευή πέντε φραγμάτων εντός της κοίτης του ποταμού Σαρακήνικου, προυπολογισμού σχεδόν 128.000 ευρώ, και αναμένεται να ενταχθεί προς χρηματοδότηση σε Επιχειρησιακό Πρόγραμμα, το οποίο διαχειρίζεται ο ΟΑΚ Α.Ε. στην Δυτική Κρήτη.
Τα... μαγεμένα Σγουδιανά!
Σήμερα, είναι ερειπωμένα τα Σγουδιανά (όπως και άλλοι οικισμοί, που κάποτε κατοικούνταν στην Γαύδο). Τα Σγουδιανά, είναι ένας ονειρεμένος πευκο-κεδρότοπος. Σε διάφορα σημεία, ειδικά στο δρόμο από το Μετόχι (Σγουδιανά) στο Καστρί, στ' αριστερά σας, θα δείτε κέδρους[2] τουλάχιστον 300-400 ετών να αγναντεύουν στωικά το Λιβυκό.
Μεταξύ Βατσιανών-Σγουδιανών ευρίσκεται ο «σπήλιος του Κατσαμπή». Ο Κατσαμπής παραδίδεται ως ένας γεροδεμένος κτηνοτρόφος Γαυγιώτης, που παράβγαινε τα κυνηγόσκυλα στο τρέξιμο! Κάποτε οι Σαρακηνοί θέλησαν να τον πιάσουν. Τον ξετρύπωσαν στη σπηλιά που διέμενε την ώρα που έπηξε μυζήθρα. Τους είπε πως είναι ντροπής να μη μοιραστούν μαζί του το φαγί του, στη σπηλιά του. Πείστηκαν, έκατσαν να απολαύσουν τη μυζήθρα του και να τον πιάσουν μετά. Τότε αυτός πους περιέχυσε με το ζεματισμένο γάλα. Ώσπου να συνέλθουν είχε γίνει άφαντος κι η ικανότητά του έμεινε παροιμιώδης στο νησί. Αργότερα γύρω από τον σπήλιο του χτίστηκαν σπίτια.[3]
Επισκεφθείτε κάποτε την Γαύδο. Βάλτε το στόχο. Κάντε το όνειρο ζωής. Κι η Γαύδος... ως Ιθάκη, δεν θα σας γελάσει...
ΠΗΓΗ: Ραδιόφωνο «Φάρος του Νότου» του φίλου μου Β. Τζουνάρα, κατοίκου της Γαύδου, στον οποίο ανήκουν και οι φωτογραφίες, που μου απέστειλε για δημοσιοποίηση!
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:
[1] Από το υπό έκδοσιν βιβλίο του Γ. Λεκάκη για την Γαύδο.
[2] Ειδικώς για τους κέδρους της Γαύδου, βλ. Γ. Λεκάκη «Η Γαύδος και τα κεδρόμηλα», έκδ. Δήμου Χανίων «Εν Χανίοις», Χανιά 2008.
[3] Από το υπό έκδοσιν βιβλίο του Γ. Λεκάκη για την Γαύδο.
«ΛΕΞΙΚΟ ΑΡΩΜΑΝΙΚΗΣ (ΒΛΑΧΙΚΗΣ)
ΓΛΩΣΣΑΣ» των βλαχόφωνων Ελλήνων των Μεγάλων Λιβαδίων Πάικου Κιλκίς
Ο καθηγητής (τ. κοσμήτωρ της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ) Ιωάννης Κογκούλης, παρουσίασε προσφάτως στους «Δεσμούς Ελλήνων», στην Θεσσαλονίκη, το παραπάνω βιβλίο της διδασκάλου Κούλας Λέντζιου-Τρίκου.
Στις περίπου χίλιες σελίδες του, με περισσότερα από 3.500 λήμματα, εμπεριέχει πρωτογενές υλικό με λέξεις που έχουν εκλείψει από το βλάχικο λεξιλόγιο. Μια προσπάθεια διασώσεως ενός γλωσσικού θησαυρού, με ρίζες στα βάθη των αιώνων. Με αυστηρή καταγραφή του λεξιλογικού πλούτου που χάνεται. Δίνεται η δυνατότητα κατανοήσεως των μηχανισμών της γλώσσης και η επικοινωνιακή της διάστασις με μορφολογικές και πραγματολογικές πληροφορίες. Κάθε λέξη συνοδεύεται από την ερμηνεία της, σε ελληνική και λατινική γραφή, τα παράγωγά της, και πολλές πολιτισμικές και λαογραφικές επεξηγήσεις. Με παραδείγματα, βιωματικές εκφράσεις, ίνα μπορεί ο αναγνώστης να κατανοήσει όσο το δυνατόν καλύτερα την δομή της βλάχικης γλώσσης, να μπορεί να την μάθει ή να την ερευνήσει. Προλογίζουν οι: Ι.Ν. Καζάζης (καθ. Κλασικής Φιλολογίας ΑΠΘ και πρόεδρος του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσης) και Στ. Μπέης (ερευνητής του Κέντρου Ερεύνης Νεοελληνικών Διαλέκτων και Ιδιωμάτων της Ακαδημίας Αθηνών).
Λέει ο Ι.Ν. Καζάζης: «Η βοήθεια που προσφέρουν έργα αυτής της κατηγορίας είναι πολύ σημαντική για την ολοκληρωμένη εικόνα των νεοελληνικών διαλέκτων, που απασχολεί την ιστορική γλωσσολογία και προ πάντων το Αρχείο του Ιστορικού Λεξικού των Διαλέκτων της Νέας Ελληνικής, όπου εκπονείται και το Λεξικό που εκδίδει το οικείο ερευνητικό Κέντρο της Ακαδημίας Αθηνών. Αυτά υπό έναν απαράβατον όρο: Ότι πρόκειται για υλικό αντλημένο από πρώτο χέρι, καταγραμμένο με σχολαστική ακρίβεια και διασταυρωμένο με προσφυγή σε αξιόπιστους μάρτυρες που εξασφαλίζουν την αυθεντικότητά του.
Η αξία μάλιστα του πονήματος μεγαλώνει ανάλογα με την καθαρότητα του παρουσιαζόμενου ιδιώματος από προσμείξεις, συνήθεις ύστερα από τις τόσες μετακινήσεις πληθυσμών, αλλά και συγκατοίκηση με προσφυγικές ομάδες, που μιλούσαν δικά τους ιδιώματα, και την απουσία εκεί δασκάλων ξενοσπουδασμένων - όλοι όροι που πληρούνται στη μονογραφία της Λέντζιου. Από την άποψη αυτήν, η παρέμβαση της συγγραφέως είναι καίρια και έγκαιρη, στην εποχή αυτή της ραγδαίας και αμετάκλητης υποχώρησης των ελληνικών διαλέκτων και των ιδιωμάτων, λόγω της μεταβολής των συνθηκών της κοινωνικής ζωής που άρχισε μέσα στον 20ό αι. κυρίως και συνεχίζεται έκτοτε αμείωτη - όταν οι σωστικές καταγραφές είναι το πρώτο καθήκον μας απέναντι στο πλούσιο και πολυστρωματικό γλωσσικό μας παρελθόν (...) Η Λέντζιου συνεχίζει την ευγενή παράδοση των παλαιών δασκάλων, που επιδίδονταν σε συστηματικές καταγραφές με τις οποίες εφοδίαζαν με ανεκτίμητο υλικό τις Φιλοσοφικές Σχολές και το Αρχείο της Ακαδημίας. Είναι ανάγκη η παράδοση αυτή να βρίσκει συνεχιστές προτού να είναι πολύ αργά - όπως διδάσκει το γνωστό επεισόδιο που αφηγείται ο Ν. Καζαντζάκης από την περιοδεία του στη Μυτιλήνη με τον Άγγ. Σικελιανό για τη λέξη που χάθηκε με τον θάνατο της μόνης γριούλας που το γνώριζε, μία μόλις μέρα προτού την καταφτάσουν οι καταγραφείς».
Και ο Στ. Μπέης: «Με το βιβλίο, συνειδητοποιούμε το καθήκον της ελληνικής γλωσσικής επιστήμης, της ιστοριογραφίας και της ανθρωπολογίας να διασώσουν, έστω και αργά, τα πολιτιστικά κατάλοιπα των βλάχων, αυτών των Ελλήνων, των οποίων η συμβολή στην αναγέννηση του νεοελληνικού κράτους υπήρξε καθοριστική. Η μελέτη της Λέντζιου που επιτελεί ένα σωστικό έργο με τη συλλογή και ανάδειξη ενός πλήθους πληροφοριών από το γλωσσικό και πολιτισμικό θησαυρό του βλάχικου αυτού ιδιώματος που βρίσκεται σε φάση έντονης συρρίκνωσης που οδηγεί στην εξαφάνιση».
ΥΓ:
Περισσότερα για τον ΠΟΛΥΧΩΡΟ «ΔΕΣΜΟΙ ΕΛΛΗΝΩΝ» (Πασαλίδη 29, Κάτω Τούμπα, Θεσσαλονίκη) μπορείτε να μάθετε στο 6977.462.806 και 6971.896.693, και στο endohora@yahoo.gr
Ακολουθήστε το xronos.gr στο Google News
