«Υπάρχει μια φυλή ανθρώπων, μια φυλή θεών?» Πίνδαρος (ΣΤ ΄ Ωδή Νεμεονίκου) Γράφει από την Αθήνα, ο συνεργάτης μας, συγγραφέας - λαογράφος Γιώργος Λεκάκης www.lekakis.com

Χρονοτοπία 14.01.2015

14/01/15 - 0:00

Μοιραστείτε το

Ο καθορισμός της ομορφιάς

Το σώμα στην αρχαία ελληνική τέχνη

Από τις 26 Μαρτίου έως τις 5 Ιουλίου του 2015 θα γίνει η παραπάνω έκθεση στο Βρετανικό Μουσείο του Λονδίνου


Το Μουσείο προκαλεί τους επισκέπτες λέγοντας: «Ζήστε την λάμψη και την ποικιλομορφία της αρχαίας ελληνικής τέχνης, σε αυτήν την μεγάλη έκθεση, αφιερωμένη στο ανθρώπινο σώμα». Και συνεχίζει: «Για αιώνες οι αρχαίοι Έλληνες είχαν πειραματιστεί με διάφορους τρόπους, για να αποδώσουν το ανθρώπινο σώμα, τόσο ως αντικείμενο ομορφιάς όσο και και ως κομιστή νοήματος. Τα αξιόλογα έργα τέχνης της εκθέσεως, ξεκινούν από την αφηρημένη απλότητα των προϊστορικών ειδωλίων, η οποία κόβει την ανάσα, έως τον ρεαλισμό της εποχής του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Τα έργα αυτά εξακολουθούν να εμπνέουν καλλιτέχνες, για εκατοντάδες χρόνια, δίδοντας μορφή στην σκέψη και την διαμόρφωση της δικής μας αντιλήψεως του εαυτού μας».

Η αλήθεια είναι ότι η αρχαία ελληνική τέχνη έφερε την ευ-μορφία (> ομορφιά) στον κόσμο. Πριν από τους ελληνικούς κούρους (πριν δηλ. από τους 8ο-7ο αι. π.Χ.), τα γλυπτά καλλιτεχνήματα που φιλοτέχνησε ο άνθρωπος (σε όλα τα μέρη της Γης) έδειχναν τον άνθρωπο (ή ό,τι παρίσταναν) χωρίς ορισμένο εύ-μορφο σχήμα, δηλ. ά-σχημο. Η τέχνη δεν είχε ακόμη εγκαθιδρύσει και ορίσει την ομορφιά. Αυτήν την καθόρισαν στον πλανήτη Γη οι Έλληνες καλλιτέχνες, πρωτίστως οι γλύπτες. Αυτοί πρώτοι έφτιαξαν έργα, που τα έβλεπε ο κόσμος, τα εθαύμαζε και αγάλλετο, γι' αυτό και ονομάσθηκαν αγάλματα: 

Αυτά που τα βλέπεις και λάμπεις, που είναι κοσμητικά στοιχεία. Ενώ ακόμη και σήμερα οι Ιταλοί τα λένε statua, οι Ισπανοί estatua, οι Γάλλοι τα λένε statue, οι Άγγλοι statue, οι Γερμανοί τα λένε Statue, οι Ολλανδοί standbeeld, οι Σουηδοί staty, έως και οι Ισλανδοί τα λένε stytta, δηλ. στατικά αντικείμενα! Και μόνο που ονομάζουν τα αγάλαμτα... στατικά, δείχνει ότι είναι... στάσιμοι...

Όσο προχωρούσε η τέχνη της πλαστικής, της ζωγραφικής, τα εικαστικά, της αρχιτεκτονικής, και έφθασε στον ύψιστο βαθμό με τον Φειδία, τόσο τα πρότυπα της ομορφιάς που έθεταν οι Έλληνες γίνονταν στερεότυπα. Η αναλογία που έθεσε στα μάτια και τον εγκέφαλό μας ο Φειδίας αγαπήθηκε και εν τέλει καθόρισε μέσα μας έναν λόγο (αριθμό). Τόσο, που για να τιμήσουμε τον μεγάλο καλλιτέχνη, να του πούμε ένα μεγάλο «ευχαριστώ», δώσαμε στον αριθμό αυτόν το αρχικό γράμμα του ονόματός του: Φ. Είναι ο χρυσός αριθμός, η χρυσή αναλογία! Ποτέ κανείς άλλος καλλιτέχνης στον κόσμο δεν «εγκατέστησε» μια αναλογία στο κεφάλι των ανθρώπων! Και ποτέ κανένας αριθμός δεν ονομάσθηκε από κανέναν άλλον καλλιτέχνη ή επιστήμονα - ούτε απ' αυτούς που πέταξαν ένα σιδερικό στο Φεγγάρι!...

Όσο μεγάλος και να ήταν ο καλλιτέχνης ή ο επιστήμων, όσο προβεβλημένος, όσο συστημικός, όσο φίλος των ιερατείων... Έκτοτε, τίποτε δεν θα ήταν πια ωραίο, δεν θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί όμορφο, εάν δεν υπάκουε στην αναλογία του Φειδία!

Οι τεχνοτροπίες διέφεραν κατά καιρούς, κατά μόδες, κατά αντιλήψεις, κατά λαούς, κατά (πολιτικά) καθεστώτα... Τροποποιήθηκαν, άλλαξαν, μετεβλήθησαν, επιβλήθηκαν... Αλλά το ωραίο, το όμορφο δεν άλλαξε. Δεν μπόρεσε κανείς να το πειράξει! Έμεινε εκεί ακλόνητο! Και γι' αυτό λέγεται κλασικό! Όταν λέμε - ακόμη και σήμερα - παροιμιωδώς ότι «αυτός έχει κλασική ομορφιά», εννοούμε πως διέπεται από την χρυσή αναλογία του Φειδία... Το μάτι την βλέπει κι ο εγκέφαλος την αναγνωρίζει...

Ίσως καμμιά άλλη επαγγελματική ομάδα ανθρώπων - πλην των Ελλήνων καλλιτεχνών - δεν μπόρεσε να εκπαιδεύσει τόσο τον ανθρώπινο εγκέφαλο, και να τον ρυθμίσει έτσι, ώστε να «διακρίνει» έναν αριθμό!

Πολλοί προσπάθησαν να αναπαραστήσουν ανθρώπους (ζώα, φυτά, κλπ.). Όσοι ξέφυγαν από την αναλογία του Φειδία, προκαλούσαν γέλια και χάχανα στα παιδιά, τους ανιδιοτελείς και άδολους κριτές των πάντων. Άνθρωποι με παχειά πόδια, χέρια σαν λουκάνικα, κεφάλια σαν κύβους, σώμα σαν τρίγωνο ανεστραμμένο, παρέπεμπαν στην εποχή της α-σχημίας, και απορρίπτονταν εν τέλει σε λίγο καιρό, από το συλλογικό ασυνείδητο... Με την ίδια φυσική διαδικασία που απορρίπτεται το αφύσικο και το ανώμαλο... Γιατί; Διότι είχε το πρότυπον της ομορφιάς, εκπεφρασμένο από τον Φειδία, τον Πραξιτέλη, τον Σκόπα, και την παρέα τους...

Απ' το κλασικό δεν ξεφεύγεις. Μπορείς να πειραματιστείς, αλλά αυτό σου δίνει εν τέλει κλάση!

Όλα αυτά αναλογιζόμουν, γράφοντάς σας για την προαναφερόμενη έκθεση του Βρετανικού Μουσείου, το οποίο έχει και εκθέτει παρατύπως κλεμμένα από την Ελλάδα, για να αποκτήσει κλάση, αίγλη, αναγνωρισιμότητα μέσα σε έναν ά-σχημο κόσμο...


Κι άλλα... ρίχτερ για τον Ρίχτερ
Επιστολές για την δημοσίευση του κειμένου του Πανεπιστημονικού Μετώπου


Το Σάββατο (3.1.15) η στήλη «Χρονοτοπία» - και η εφημερίδα «Χρόνος» - ήταν η μοναδική έντυπη σελίδα που δημοσίευσε ολόκληρη την επιστολή του «Πανεπιστημονικού Μετώπου», σχετικώς με την βράβευση του Γερμανού καθηγητού Ρίχτερ, από το Πανεπιστήμιο Ρεθύμνου. Η στήλη εδέχθη πολλές επιστολές γι' αυτήν την δημοσίευση. Αναδημοσιεύω τις σημαντικότερες:

«Συγχαρητήρια για την δημοσίευση της ανακοίνωσης που εξέδωσε το Πανεπιστημονικό Μέτωπο. Η πράξη αυτή πράγματι δημιουργεί αγανάκτηση σε κάθε ον που θέλει να λέγεται άνθρωπος. Οι απατεώνες που επί αιώνες χειραγωγούν με ποικίλους τρόπους την ανθρωπότητα πρέπει να σταματήσουν το καταστρεπτικό τους έργο. Ο μόνος τρόπος για να γίνει αυτό είναι η παιδεία με βάση τον Ελληνισμό που καθιστά τον άνθρωπο ενάρετο και σε αρμονία με τη φύση. Υπάρχει ένα βιβλίο που γράφηκε για αυτό το σκοπό. Το βιβλίο αυτό μπορεί επίσης κάποιος να το κατεβάσει ελεύθερα από το δεσμό:
http://www.env.aegean.gr/labs/Remote_sensing/publications/Education-Neural-Net-Systems-Hatzopoulos-Public.pdf

Ή μπορεί να το προμηθευτεί από το βιβλιοπωλείο στο διαδίκτυο:
http://www.amazon.com/Education-Neuron-Network-Based-Systems/dp/3659610305

Οποιαδήποτε καλόπιστη κριτική καθώς και σχόλια και διορθώσεις είναι καλοδεχούμενα (ihatz@aegean.gr).

Επίσης καλοδεχούμενη είναι και η διάδοση  του στους φίλους και γνωστούς σας. Η φράση στο κείμενο του Πανεπιστημονικού Μετώπου: "περισσότερο φονικοί, στυγνοί, ξεδιάντροποι, ύπουλοι, άλλα συνάμα επικίνδυνοι εγκληματίες; Είναι εκείνοι που επιχειρούν να συσκοτίζουν το νου, ιδιαίτερα των ανυποψίαστων νέων, προκειμένου να συγκαλύπτουν και εγκλήματα και ανοσιουργήματα που συντελέσθηκαν στο παρελθόν και συνεχίζουν να πραγματοποιούνται, απρόκλητα, ανερυθρίαστα, για άλλη μια φορά ακόμα και σήμερα στην Πατρίδα μας". Δείχνει τον τρόπο άμυνας αλλά και επίθεσης που πρέπει να αναπτύξει κανείς για να αντιμετωπίσει τους απατεώνες που επιχειρούν τη χειρίστου είδους παγκοσμιοποίηση με τη νέα τάξη πραγμάτων. Καλή Χρονιά».

Γιάννης Χατζόπουλος, καθηγητής, διευθυντής Εργαστηρίου Τηλεπισκόπησης και ΓΣΠ, Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Τμήμα Περιβάλλοντος. 
Δευτέρα επιστολή:

«Μπράβο στον κ. Λεκάκη. Ποιος είναι αυτός ο Στεργίου; Πώς αφήνεται η άλωση των Πανεπιστημίων μας από Στεργίου, Ρεπούσηδες, Κουβέληδες, κλπ.; Πώς οι  φοιτητές δεν αντιδρουν να τους πετάξουν έξω από το Πανεπιστήμιο, όταν προσέρχονται για "μάθημα", όπως επέταξαν άλλοτε τον γαμπρό του Μεταξά από την ΑΣΟΕΕ; Τι φυλετικός εκφυλισμός είναι αυτός που μας κατέχει σήμερα;».

dr. Nicolas Kaloy-Καλογερόπουλος, Ph.D., Γενεύη, nicolas.kaloy@sunrise.ch

«Συγκλονιστικό...! Το αναμετέδωσα σε όλους τους παραλήπτες μου. Ευχαριστώ».

Κώστας Μπιζάνος, δικηγόρος.

 Και κάποιες «ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ» από τον κ. Σωτ. Γεωργιάδη:

«Ο Γερμανός Καθηγητής Ιστορίας που επιβράβευσε το Πανεπιστήμιο της Κρήτης διδάσκει και υποστηρίζει επίσης με έμφαση, ότι η 7μηνη ελληνική άμυνα έναντι του Αξονα κατά τον Β΄ Παγκ. Πόλεμο, ουδεμία δυσμενή επίπτσωη είχε στην επίθεση του Χίτλερ κατά της Ρωσίας, παρά το ότι ο Χίτλερ επανειλημμένα είχε δηλώσει ότι η επίθεση του Μουσολίνι στην Ελλάδα τον καθυστέρησε σημαντικά στο να επιτεθεί στη Ρωσία και πριν επέλθει ο βαρύς ρωσικός χειμώνας, δεν πρόλαβε να καταλάβει την Μόσχα και το Λένινγκραντ»...
Αυτά τα ολίγα...

Ακολουθήστε το xronos.gr στο Google News

Ροή Ειδήσεων

xronos
xronos.gr

ΑΡ. ΜΗΤ: 232265

mit-logo