Χρονοτοπία 12.11.2014

Είμαι πολύ χαρούμενος και ευτυχισμένος, που επί τέλους κυκλοφόρησε το βιβλίο-μελέτη του φίλου μου, οικονομολόγου Τζανή Γκούσκου, και μέλους της Επιτροπής Διεκδικήσεως Κατοχικού Δανείου και Κλαπέντων Πολιτιστικών Θησαυρών, με θέμα το κατοχικό δάνειο, και το πόσα μας χρωστούν οι Γερμανοί, που επί τέλους οι μπαταχτσήδες της Ευρώπης, πρέπει να κάτσουν κάποτε κάτω και να αναλάβουν τα χρέη τους... Και είμαι διπλά χαρούμενος και ευτυχισμένος διότι οι αναγνώστες αυτής της στήλης είχαν πληροφορηθεί, πρώτοι απ' όλους, αυτήν την μελέτη, στην περίληψη της δημοσιεύσεώς της, στο φύλλο του «Χρόνου», της 11.12.2013, με τίτλο «Πόσα τελικά χρωστά η Γερμανία; Το σημερινό Δημόσιο Χρέος μπορεί να καλυφθεί κατά 97% από τα οφειλόμενα της Γερμανίας προς την Ελλάδα μόνο από τα κατοχικά δάνεια! Ένας "χριστουγεννιάτικος μποναμάς" για την Μέρκελ...»... Μια περίληψη, που για να προλάβω τα γεγονότα, και την πιθανή... λάθος εκτίμηση ή υποτίμηση του χρέους των Γερμανών, από τους Έλληνες πολιτικούς-«υπηρέτες» τους, έσπευσα να αναδημοσιεύσω πληρέστερη και στο βιβλίο μου «Κατεστραμμένες πόλεις και χωριά στην Ελλάδα επί Κατοχής» (εκδ. Κάδμος, 2014, σελ. 9-27).

Ας δούμε όμως το βιβλίο του Τζ. Γκούσκου: Κυκλοφόρησε, λοιπόν, από τις εκδόσεις «Κάδμος» το βιβλίο με τίτλο «Ιδού ο λογαριασμός κ. Μέρκελ: 300 δισεκ. ευρώ απ' τα Κατοχικά δάνεια» του οικονομολόγου-ιστορικού αναλυτή Τζανέτου Γκούσκου.

Ο συγγραφέας ανατρέχοντας στα ιστορικά δεδομένα της κατοχικής περιόδου 1941-44, ειδικότερα στις ενδιάμεσες συμφωνίες που μεσολάβησαν μεταξύ Ελλάδας, Γερμανίας και Ιταλίας, καθώς και στη σχετική βιβλιογραφία (πάνω από 100 αναφορές Ελλήνων και ξένων αναλυτών, μεταξύ αυτών και απ' τα επίσημα αρχεία της Τραπέζης της Ελλάδος) καταγράφει αναλυτικά τα μεγέθη (σε μετρητά, προϊόντα κλπ. αξίες) που κατέβαλε η Ελλάς στις κατοχικές δυνάμεις. Αποδεικνύει έτσι με τρεις διαφορετικές μεθοδολογίες υπολογισμών την σημερινή τους αξία, η οποία ανέρχεται, κατά μέσον όρο, στα 300 δισεκ. ευρώ! Παράλληλα αναδεικνύει (από επίσημα έγγραφα και μαρτυρίες) την διαδικασία που μεσολάβησε εν μέσω της Κατοχής, για την επιστροφή κάποιων «δόσεων» - μέσω «επιταγών» - από την πλευρά των Γερμανών και αποδεικνύει - σε αντίθεση με όλους σχεδόν τους ιστορικούς - ότι οι επιταγές αυτές ήταν ακάλυπτες. Ακόμη αποδεικνύεται ότι, η λιμοκτονούσα Ελλάς, εν μέσω της Κατοχής, επιδοτούσε τον τιμάριθμο στην Γερμανία, δηλ. τις μειωμένες τιμές που απολάμβανε ο Γερμανός καταναλωτής! Αυτό επετεύχθη μέσω της συμφωνίας κλήριγκ, όπου τα εξαγόμενα από την Ελλάδα στην Γερμανία προϊόντα τιμολογούνταν σε τιμές του 1938, ενώ τα εισαγόμενα από την Γερμανία προϊόντα χρεώνονταν στην Ελλάδα υπερτιμολογημένα κατά 300%! Το υπερτίμημα (την διαφορά των τιμών) το παρακρατούσε ως «πίστωση» η Γερμανία κι εμείωνε μέσα απ' αυτό τις τιμές των ελληνικών προϊόντων, που διετίθεντο στη γερμανική αγορά.

Συμπληρωματικά αναφέρονται οι κυριώτερες εκτιμήσεις Ελλήνων και ξένων αναλυτών όσον αφορά τον προσδιορισμό των Κατοχικών δανείων και γίνονται αναλύσεις ως προς τα στοιχεία και την μεθοδολογία που χρησιμοποιήθηκε κατά περίπτωσιν. Μεταξύ αυτών αναφέρονται οι Ι. Λαμπρούκος (1944), Α. Σμπαρούνης (1945), ΤτΕ (1944, 1946, 1963), Σ. Γκοτζαμάνης (1952), Άγγ. Αγγελόπουλος (1945, 1964, 1994), Π. Δερτιλής (1964), Σ. Χατζηκυριάκος (1964), Sven Felix Kellerhoff (2011), Albrecht Ritschl (2011), K. H. Roth (2011), Jacques Delpla (2011), Hagen Fleischer (2012).

Ενδιάμεσα, γίνεται αναφορά στο ιστορικό πλαίσιο που διαμορφώθηκε μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο σε σχέση με τις υποχρεώσεις των δυνάμεων του Άξονος (αποζημιώσεις, επανορθώσεις, δάνεια), καθώς και στις ενέργειες που έγιναν από ελληνικής πλευράς ως προς την διεκδίκησή τους. Παράλληλα καταγράφονται οι αιτιάσεις και αρνήσεις της Γερμανίας να παραδεχθεί τις οφειλές της και να τις τακτοποιήσει. Εν συνεχεία, αναλύοντας εκτενώς τα σημερινά οικονομικά μεγέθη Ελλάδος και Γερμανίας, καταγράφεται η πρότασις και οι ενέργειες που πρέπει να γίνουν όσον αφορά στην στρατηγική διεκδικήσεως των Κατοχικών δανείων, καθώς και των ενδεχομένων επιπτώσεων, που θα υπάρξουν, τόσο στην θετική όσο και στην αρνητική έκβαση της διεκδικήσεως, συσχετίζοντας με τον διεθνή περίγυρο και τις τρέχουσες εξελίξεις στην ευρωπαϊκή και παγκόσμια οικονομία. Ο συγγραφέας αποδεικνύει ότι το σημερινό δημόσιο χρέος της Ελλάδος (320 δισεκ.) αναλογεί σε τιμές παρούσης αξίας στο 40% της ονομαστικής του αξίας (130 δισεκ.) και μπορεί ν' αποσβεσθεί κατά 100% από την οφειλή της Γερμανίας προς την Ελλάδα χωρίς να διακινδυνεύσει η γερμανική οικονομία. Προχωρώντας δε σε μια ανάλυση του χρέους των χωρών της ευρωζώνης, καθώς και του ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος, διατυπώνει την βεβαιότητα ότι δεν συμφέρει κανέναν η χρεοκοπία της Ελλάδος, δεδομένου ότι θα προκαλούσε ανεξέλεγκτες επιπτώσεις (θα ξεπεράσουν τα 15 τρισεκ.) που θα οδηγήσουν το ευρώ και την ευρωζώνη σε άμεση κατάρρευση. Επομένως η μάχη της διεκδικήσεως είναι κερδισμένη, αρκεί να δοθεί...

Αναπόφευκτα, μέσα από την παρούσα εργασία, θα γίνουν συχνές αναφορές στις οικονομικές, πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες που επικρατούσαν πριν, κατά την διάρκεια και μετά την Κατοχή στην Ελλάδα. Επίσης θα γίνουν αναφορές και σε πρόσωπα-«ονόματα» που πρωταγωνίστησαν στην πολιτική σκηνή και χειρίσθηκαν κρίσιμα θέματα για την υπόσταση της οικονομίας και την πορεία της μεταπολεμικής Ελλάδος.

Για πολλά απ' αυτά τα «ονόματα», θ' αποκαλυφθούν οι ρόλοι τους, είτε ως συνεργάτες των κατακτητών, είτε ως εντολοδόχοι των Αγγλο-αμερικανών αργότερα στον Εμφύλιο. Πολλοί απ΄ αυτούς έκτοτε, θα συνεχίσουν να επηρεάζουν αποφασιστικά μέχρι τις ημέρες μας, την πολιτική και οικονομική ζωή της χώρας. Οι ίδιοι, καθώς και τα παιδιά τους και τα εγγόνια τους, γίνανε «αξιοσέβαστοι» οικονομικοί παράγοντες, βουλευτές, υπουργοί και πρωθυπουργοί...

Εν μέσω των περίεργων συμπτώσεων που μεσολάβησαν στην περίοδο της Κατοχής, και αναζητώντας τις ρίζες του δοσιλογισμού στην Ιστορία της νεωτέρας Ελλάδος, θ' αποκαλυφθεί μέσα από την έρευνα αυτή πως, ό,τι συμβαίνει σήμερα δεν είναι τυχαίο. Σε κάποια περίπτωση, το γενεαλογικό δένδρο ενός υψηλού αξιωματούχου των κατοχικών κυβερνήσεων (και εκπροσώπου της Siemens), φθάνει μέχρι την επανάσταση του 1821. Ήταν τον Απρίλιο του 1824, όταν ο προπάππος του, ως ψευδομάρτυς του Μαυροκορδάτου, συκοφαντούσε σε δικαστήριο του Μεσολογγίου τον Γεώργιο Καραϊσκάκη για προδοσία...

Παραλλήλως - και προς αποκατάστασιν της ιστορικής μνήμης - θα γίνουν αναφορές στις κορυφαίες μορφές της Εθνικής Αντιστάσεως - τιμής ένεκεν - που υπέγραψαν με τον αγώνα και το αίμα τους την ανεξαρτησία και αξιοπρέπεια της χώρας. Τέλος, ο συγγραφέας, αντιλαμβανόμενος το μέγεθος της συλλογικής προσπαθείας που απαιτείται για την διεκδίκηση των Κατοχικών δανείων (συμπεριλαμβανομένων και των πολιτιστικών θησαυρών που εκλάπησαν απ' τους ναζί), θ' απευθύνει μια πρόσκληση στους αναγνώστες του βιβλίου για συμμετοχή στον υπέρ πάντων αγώνα: «Αγώνα για την διαγραφή του επονείδιστου χρέους, αγώνα για την αποτίναξη της κλεπτοκρατίας, αγώνα για την αξιοπρέπεια και ανασύνταξη της χώρας. Αγώνα ν' αντιστρέψουμε το χρέος της ντροπής σε Χρέος Τιμής όλων μας».