Χρονοτοπία 06.04.2016

Όταν το Λούβρο ήταν υπό ναζιστική κατοχή  

Με αφορμή την νέα κινηματογραφική ταινία «Η Κιβωτός των Ανθρώπων»

Ο Χάρισον Φορντ ως Ιντιάνα Τζόουνς προσπαθούσε να σώσει έναν πολιτιστικό θησαυρό από τους ναζί? Ο ομορφονιός Τζωρτζ Κλούνεϊ οργάνωσε ομάδα επιστημόνων για να βρει τους κλεμμένους από τους ναζί θησαυρούς? Αν και το Χόλλυγουντ ήταν υποστηρικτής των ναζί, σιγά-σιγά, μία-μία σκάνε μύτη ταινίες, που λένε όσα δεν έχουν ειπωθεί, για τους καταστροφείς και παραχαράκτες του πολιτισμού, Γερμανούς?
Έτσι και η νέα ταινία του Ρώσου σκηνοθέτη Αλεξάντρ Σοκούροφ, μια ταινία για την τέχνη, τον πολιτισμό, τον πόλεμο και το τι ακριβώς είναι αυτό που μας κάνει ανθρώπους. Η ταινία, που έχει τίτλο «Η Κιβωτός των Ανθρώπων», ήδη προβάλλεται στους κινηματογράφους. Όλο το έργο του Αλ. Σοκούροφ αποδεικνύει ότι ένα μουσείο είναι κάτι πολύ περισσότερο από ένας χώρος όπου διατηρείται η τέχνη: Είναι το πραγματικό DNA ενός πολιτισμού, το ζωντανό όργανο της πόλεως, εκεί όπου κτυπά η καρδιά ενός έθνους. Κατά τον Σοκούροφ, η έννοια του μουσείου είναι, τουλάχιστον, ιερά. Όταν οι Γερμανοί κατέλαβαν την πόλη των παροίκων (Παρισίων), κατά την διάρκεια του Β? Παγκοσμίου Πολέμου, «έπεσε» στα χέρια τους και το Μουσείο του Λούβρου. Ο Σουκόροφ έκανε μια ταινία που εξερευνά τι έγιναν τα έργα τέχνης του Μουσείου του Λούβρου, με σκηνοθετημένες αναπαραστάσεις και πλάνα αρχείων, και τον Γάλλο διευθυντή του Λούβρου, Jacques Jaujard (Ζακ Ζογιάρ, 1895-1967)[1], και τον Γερμανό αξιωματικό[2], κόμη Franz Graf Wolff-Metternich zur Gracht, καθώς και στην υποχρεωτική συνεργασία τους, επί γερμανοναζιστικής Κατοχής στο Μουσείο Λούβρου. (Όχι, ο ελληνικός κινηματογράφος δεν έχει καμμιά ταινία για τις απίθανε κλοπές έργων τέχνης και κειμηλίων, από τους ναζί, στην χώρα μας. Ίσως δεν ενδιέφερε αυτό κανέναν σινεμάνθρωπο της Ελλάδος!)?
Οι Ρώσοι έχουν ιδιαίτερους λόγους να υπενθυμίζουν στον κόσμο, και δη τον φιλότεχνο, τις κλοπές έργων τέχνης από τους Γερμανούς ναζί. Η Μέρκελ τρέμει μη τυχόν αποφασίσει ο Πούτιν να ζητήσει αυτά που χρωστά η Γερμανία στην Ρωσία? Και ανέρχονται σε πολλά τρισεκατομμύρια ευρώ?
Τα πράγματα όμως έχουν μια ιστορική σειρά: Εν όψει απειλής πολέμου, με την γερμανική εισβολή στην Sudetenland (μια γερμανόφωνη περιοχή τότε στα σύνορα της Τσεχοσλοβακίας), στις 27-28.9.1938, με διαταγή του διευθυντού του Μουσείου, Ζ. Ζογιάρ, οι συλλογές έργων τέχνης του Λούβρου συσκευάσθηκαν και μεταφέρθηκαν με φορτηγά καμιόνια της Κομέντια ντελ Άρτε στο «Château de Chambord»[3], στην κοιλάδα του Loire. (Βάσει σχεδίου που είχε καταρτισθεί από την Διεύθυνση Εθνικών Μουσείων Γαλλίας πολύ καιρό πριν). Μερικές ημέρες αργότερα, μετά την υπογραφή της Συμφωνίας του Μονάχου, η εκκένωσις του Μουσείου σταμάτησε. Έτσι, τον Οκτώβριο 1938 τα έργα επέστρεψαν εις Παρισίους. Στις αρχές Σεπτεμβρίου 1939, ο Ζογιάρ, ευθύνη της Εθνικής Υπηρεσίας Μουσείων, επανέλαβε την διαδικασία απομακρύνσεως έργων τέχνης από το Λούβρο και από άλλα μουσεία των Παρισίων, προκειμένου να προστατευθούν εκ νέου από πιθανή βομβιστική επίθεση. Αν και το Château de Chambord ήταν το κυριώτερο μέρος αποθηκεύσεως, υπήρξαν και άλλα σατώ, ειδικώς στην κοιλάδα του Loire, τα οποία είχαν επιταχθεί, ώστε να στεγάσουν τις συλλογές, με την συγκατάθεση των ιδιοκτητών τους. Επιμελητές ανέλαβαν την ευθύνη της διαχειρίσεως των εγκαταστάσεων αποθηκεύσεως. Στο Λούβρο ελήφθησαν μέτρα προστασίας, υπό την καθοδήγηση του Ζογιάρ: Τα γλυπτά προστατεύθηκαν με σακκιά με άμμο, εγκαταστάθηκε πυροπροστασία, τα παράθυρα ενισχύθηκαν με καμουφλάζ, κλπ. Οι πίνακες και τα γλυπτά που δεν είχαν μετακινηθεί, αποθηκεύθηκαν στο υπόγειο του μουσείου. Τα κάδρα, καθώς και πλαίσια έργων που είχαν εκκενωθεί, παρέμειναν στην θέση τους.
Την άνοιξη του 1940 στην Γερμανία, ο Φρ. Βολφ-Μέττερνιχ διορίσθηκε υπεύθυνος προστασίας των έργων τέχνης! Στην σύσταση αυτής της υπηρεσίας προστασίας των έργων τέχνης οδήγησε η προτέρα εμπειρία του Α? Παγκοσμίου Πολέμου, όταν αντικείμενα ανεκτίμητης πολιτιστικής αξίας εχάθησαν για πάντα!.. Επίσης, από γερμανικής πλευράς, υπήρχε ενδιαφέρον και για τους πολλούς γερμανικούς θησαυρούς τέχνης, που υπήρχαν στην Γαλλία, που είχαν διαρπαγεί από την Γερμανία, από την εποχή των  Ναπολεόντειων Πολέμων. Στις 29.9.1940, μέρος του Λούβρου άνοιξε και πάλι.  Στην τελετή των εγκαινίων παρευρέθησαν και ο Ζογιάρ και ο Μέττερνιχ (ο οποίος έβγαλε και λόγο), και ο στρατάρχης Karl Rudolf Gerd von Rundstedt (1875?1953)[4], και ο Hermann Bunjes[5], και ο πρέσβυς Otto Abetz, κ.ά.  Από τον Οκτώβριο του 1940, κάποιες αίθουσες γλυπτικής για λίγες ημέρες την εβδομάδα ήταν ανοικτές για το κοινό. Λειτούργησε επίσης ένα γραφείο πωλήσεως καρτ-ποστάλ. Ο δε H. Bunjes έγραψε έναν οδηγό γερμανιστί. Ωργανώθηκαν ειδικές ξεναγήσεις για Γερμανούς αξιωματικούς και στρατιώτες?

Οι «προστάτες» των έργων τέχνης ευρέθησαν αντιμέτωποι με ένα δίλημμα: Υποχρεώθηκαν να συνεργασθούν με έναν Οργανισμό[6] των ναζί, που ιδρύθηκε για να προβαίνει (αυθαίρετα και παράνομα βέβαια) σε? κατασχέσεις πολιτιστικών αγαθών, αντικειμένων, τεκμηρίων, κλπ. διοικητής του οποίου ήταν το μέλος της «Thule», Alfred Rosenberg. Ο οργανισμός αυτός, με εντολή του ιδίου του Φύρερ, εξουσιοδοτήθηκε τον Ιούλιο του 1940 να κατάσχει όλα τα πολιτιστικά αντικείμενα, προφανής αξίας, που αποτελούσαν «αγαθά εβραίων χωρίς ιδιοκτήτη». Καθώς δεν υπήρχαν συγκεκριμένοι κανονισμοί ? εκτός από την Συνθήκη της Χάγης και το Γαλλογερμανικό σύμφωνο εκεχειρίας ? ο Β. Μέττερνιχ επιχείρησε να εκτελέσει τις εντολές με τρόπο συμβατό με το διεθνές δίκαιο. Τα γερμανικά αρχεία σχετικά με την κλοπή έργων τέχνης στην Γαλλία μαρτυρούν την περίεργη κατάσταση που προέκυψε τους μήνες που ακολούθησαν: Ο Μέττερνιχ ύψωσε το ανάστημά του και προκάλεσε την εχθρότητα του Γερμανού πρέσβεως, και εν συνεχεία του Alfred Rosenberg και του Γκαίρινγκ (δύο ηγετικών φυσιογνωμιών των ναζί).

Οι εντάσεις του Β. Μέττερνιχ με τους Οργανισμούς Κατοχής, καθώς επίσης και τους ανωτέρους του στο Βερολίνο κλιμακώθηκαν. Εν τέλει, παρ? όλο που το 1942  μετατέθηκε μακριά από την πόλη των Παρισίων, εκείνος συνέχισε από την Βόννη να επιβλέπει το έργο του προσωπικού του.
Ο Ζογιάρ πέρασε ολόκληρο τον πόλεμο στο Παρίσι, ταξιδεύοντας με το παλαιό αυτοκίνητό του από chateau σε château, για να επιθεωρεί τις συλλογές που είχαν μεταφερθεί εκεί. Όταν οι συγκρούσεις μεταφέρθηκαν πιο κοντά στην πόλη του Φωτός, o Ζογιάρ οργάνωσε ένα σύστημα προστασίας και άμυνας στo Λούβρο, επιστρατεύοντας τους επιμελητάς του και όλο το διαθέσιμο προσωπικό. Οι πρώτες συμπλοκές στο Παρίσι ξέσπασαν στις 19.8.1944. Ο κυριώτερος κίνδυνος για το Λούβρο ήταν ότι βρισκόταν πολύ κοντά στο  ξενοδοχείο «Meurice», όπου είχε εγκατασταθεί το Γερμανικό Αρχηγείο. Οι μάχες για την απελευθέρωση του Παρισιού μαίνονταν. Ωστόσο, το Μουσείο δεν υπέστη καμμία σημαντική ζημία. Στις 25.8.1944, τα τεθωρακισμένα του γερμανικού στρατού υπό τις διαταγές του στρατηγού Leclerc εισήλθαν στην πόλη. Η μάχη στο Δημόσιο Πάρκο Tuileries, δίπλα στο Λούβρο, έληξε περίπου στις 4 μ.μ., με την παράδοση των γερμανικών δυνάμεων.

Από τον Οκτώβριο του 1944, οι συλλογές σταδιακώς άρχισαν να επιστρέφουν. Το Λούβρο άνοιξε μερικώς ξανά. Συνεστήθη Επιτροπή για την επιστροφή των έργων με επί κεφαλής τον Ζογιάρ. Έργο της, ν? αναζητήσει και ν? ανακτήσει τα έργα τέχνης που είχαν κλαπεί από τους Γερμανούς. Το Λούβρο άνοιξε τις πύλες του κανονικά τον Ιούλιο του 1945. Οι συλλογές του αναδύθηκαν από τον πόλεμο σχεδόν αλώβητες, κάτι που δεν συνέβη στην περίπτωση των συλλογών εκείνων που ανήκαν σε εβραίους, οι οποίοι έπεσαν θύματα των δυνάμεων Κατοχής και του καθεστώτος του Petain, τότε πρωθυπουργού της Γαλλίας, φίλα προσκείμενου στους ναζί?

Δυο ιδιόμορφες περιπτώσεις ναζί:  Ρόζενμπεργκ και Αμπέτζ

Ο Α. Ρόζενμπεργκ
Ποιος ήταν, λοιπόν, ο εσθονο-λετονο-γερμανο-γαλλικής καταγωγής Alfred Rosenberg; Μιλάμε για τον άνθρωπο, που το 1923, μετά το αποτυχημένο «πραξικόπημα της μπυραρίας», διορίσθηκε ηγέτης του Εθνικού Σοσιαλιστικού Κινήματος, έως την απελευθέρωση του Χίτλερ!
Ήταν εκδότης ναζιστικής εφημερίδας από το 1923. Το 1929 ίδρυσε ένα ίδρυμα για να αναζητήσει την «γερμανική κουλτούρα» («Militant League for German Culture») και ένα άλλο για να θέσει το «εβραϊκό ζήτημα» («Institute for the Study of the Jewish Question»). Έγραψε πολλά. Κυριώτερα, τα «Ο μύθος του 20ού αι.», «Ο βάλτος» (1927), «Ανηθικότητα στο Ταλμούδ» (1920), «Το Έγκλημα του Τεκτονισμού: Ιουδαϊσμός, Ιησουϊτισμός, Γερμανικός Χριστιανισμός» (1921), «Η πανούκλα στη Ρωσία. Μπολσεβικισμός, οι επί κεφαλής, οι μπράβοι και τα θύματα του» (1922), «Τα Πρωτόκολλα των Σοφών της Σιών και η εβραϊκή Παγκόσμια Πολιτική» (1923), κ.ά. Αυτός ο αντι-κομμουνιστής, αντι-εβραίος, αντι-καθολικός, ομο-φοβικός, χωρίς αίσθηση του χιούμορ και «μισότρελλος θεωρητικός» (κατά Ρ. Καρτιέ) έγινε επί κεφαλής της εξωτερικής πολιτικής του Γ΄ Ράιχ, και υπεύθυνος για την πνευματική και φιλοσοφική παιδεία του Κόμματος και όλων των συναφών οργανισμών των ναζί!!! Ήταν εμμονικός και φανατικός. Υποστήριξε για μια νέα «θρησκεία του αίματος»! Έλεγε, πως το δόγμα του προπατορικού αμαρτήματος δεν ίσχυε για τους Γερμανούς, οι οποίοι εγεννήθησαν ευγενείς? Εγράφη ότι ήταν εβραϊκής καταγωγής, αλλά για να αποδείξει στον Χίτλερ ότι δεν ήταν, έκανε ό,τι έκανε εναντίον των εβραίων? Άλλωστε κάποιοι εβραίοι Ρόζενμπεργκ, στην Ελλάδα, μετονομάσθηκαν σε Ροζάκης, κ.ά. παρεμφερή ονόματα?

Το 1940 Rosenberg έγινε επί κεφαλής του «Hohe Schule» ένα Γυμνάσιο Εθνικοσοσιαλιστικής Ιδεολογικής και Εκπαιδευτικής Έρευνας. Ίδρυσε την «Einsatzstab Reichsleiter Rosenberg» (ERR), με σκοπό την λεηλασία έργων τέχνης και πολιτιστικών αγαθών. Η ERR ήταν ιδιαίτερα ενεργή στην πόλη των Παρισίων. Λεηλάτησε έργα τέχνης διάσημων εβραϊκών οικογενειών, όπως των Ρότσιλντ και Paul Rosenberg. Ο Hermann Goering χρησιμοποίησε την ERR για συλλογή έργων τέχνης για? προσωπική του ικανοποίηση! Το γερμανικό υπ. Πολιτισμού υπό τον Άλφρεντ Ρόζενμπεργκ είχε οργανώσει ανάμεσε σε άλλες και μια ιδιαίτερη και απόρρητη αποστολή στο Άγιον Όρος, όπου ζητούσε στοιχεία για το Άγιο Δισκοπότηρο![7] Ενώ και η παράνομη ανασκαφή του 1941 σε περιοχή κοντά στο Βελεστίνο φαίνεται να ήταν υπό την καθοδήγηση του Αλ. Ρόζενμπεργκ. Στην Ελλάδα η δράση της Ομάδος Ρόζενμπεργκ αναλώθηκε σε έναν εσωτερικό ανταγωνισμό με το Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο. [8]  Εδημιούργησε και την «Sonderstab Music», για να συλλέξει τα καλύτερα μουσικά όργανα και παρτιτούρες, για ένα Πανεπιστήμιο που θα ίδρυε στην πόλη καταγωγής του Χίτλερ, το Linz της Αυστρίας. Οι εντολές που είχε πάρει η «Sonderstab Music» ήταν να λεηλατήσει όλες τις εβραϊκές ? και όχι μόνον - ιδιοκτησίες στην Γερμανία, αλλά και εκείνες που ευρίσκονται σε οποιαδήποτε χώρα, και με την βοήθεια του γερμανικού στρατού να μεταφερθούν αμέσως στο Βερολίνο!..

Το Ίδρυμα Rosenberg είχε λάβει εντολή να διενεργεί ακόμη και ανασκαφές για την συγκέντρωση αρχαιολογικών τεκμηρίων, για την? κάθοδο των λεγομένων «ινδο-γερμανικών φύλων» στο? Αιγαίο και την τεκμηρίωση της καταγωγής των Δωριέων από τον? Βορρά!

Ο Α. Rosenberg συνελήφθη από συμμαχικά στρατεύματα στο τέλος του Πολέμου, στο Flensburg-Mürwik. Δικάσθηκε στην Νυρεμβέργη. Εκρίθη ένοχος για όλες - και τις τέσσερις - κατηγορίες: Συνωμοσία στην διάπραξη εγκλημάτων κατά της ειρήνης, σχεδιασμό, έναρξη και διεξαγωγή πολέμων και επιθέσεων, εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητος. Καταδικάσθηκε σε θάνατο. Εκτελέσθηκε με άλλους συγκατηγορουμένους στην Νυρεμβέργη, το πρωί της 16ης Οκτωβρίου 1946. Κατά τη διάρκεια της δίκης του έγραψε τα Απομνημονεύματά του, που δημοσιεύθηκαν μετά θάνατον, με σχολιασμό των Serge Lang και Ernst von Schenck. Αποτεφρώθηκε και οι στάχτες σκορπίσθηκαν στον ποταμό Ίζαρ. Η κόρη ηρνείτο την επαφή με όσους αναζητούσαν πληροφορίες σχετικώς με τον πατέρα της. Ωστόσο το χειρόγραφο ημερολόγιο του Α. Ρόζενμπεργκ, το οποίο είχε χρησιμοποιηθεί ως αποδεικτικό στοιχείο κατά τις δίκες-παρωδίες της Νυρεμβέργης? εξαφανίσθηκε μετά τον πόλεμο, μαζί με άλλο υλικό που είχε δοθεί στον εισαγγελέα Robert Kempner[9], και? επανεμφανίσθηκε στο Lewiston της Νέας Υόρκης, στις 13.6.2013. Αλλά το? 1956 και ένας Γερμανός ιστορικός είχε δημοσιεύσει αποσπάσματα (περιόδου 1939-1940) από το... «χαμένο» ημερολόγιο... Ό,τι απέμεινε πάντως απ? αυτό υπάρχει τώρα στο Μουσείο Μνήμης του Ολοκαυτώματος των ΗΠΑ (USHMM) στην Ουάσιγκτον!..

Ο Η. Abetz
Ο Heinrich Otto Abetz (1903?1958) ήταν Γερμανός καθηγητής τέχνης, μέλος της Χιτλερικής Νεολαίας, στενός φίλος του Joachim von Ribbentrop, από τους ιδρυτές της «Reichsbanner» (παραστρατιωτικός βραχίονας των Σοσιαλδημοκρατών), αλλά και συνδεδεμένος με το «Μαύρο Μέτωπο», ομάδα αντιφρονούντων ναζί, που σχετίζονται με τον Otto Strasser! Αυτό λέγεται διχασμένη προσωπικότητα?

Το 1938 εκπροσωπούσε την Γερμανία εις Παρισίους. Εκεί, ένωσε Τεκτονική Στοά Γκαίτε το 1939. Απελάθηκε από την Γαλλία τον Ιούνιο του 1939, μετά από κατηγορίες ότι είχε δωροδοκήσει δύο Γάλλους δημοσιογράφους για να γράψουν προπαγανδιστικά άρθρα υπέρ της Γερμανίας. Η απέλασίς του εδημιούργησε σκάνδαλο στην Γαλλία, καθώς απεκαλύφθη ότι πίσω από τις δημοσιεύσεις ήταν? η σύζυγος του Γάλλου υπουργού Εξωτερικών, Georges Bonnet? Εργάσθηκε ως μεταφραστής του ίδιου του Φύρερ. Μετά από την οδηγία του Χίτλερ της 30ής Ιουνίου, από τον Ρίμπεντροπ ανατέθηκε στον Abetz το έργο της «διαφυλάξεως» όλων των αντικειμένων τέχνης, δημόσιων, ιδιωτικών και κυρίως εβραϊκής ιδιοκτησίας. Ο Abetz ξεκίνησε την «δουλειά με ενθουσιασμό». Ανήγγειλε στην Wehrmacht ότι η πρεσβεία είχε «χρεωθεί με την κατάσχεση των γαλλικών έργων τέχνης... και με την εισαγωγή και κατάσχεση των έργων που ανήκουν σε εβραίους».[10]  

Στις 17.9.1940 που ο Χίτλερ επέτρεψε στην Ομάδα Rosenberg το παιγνίδι κατασχέσεων και κλοπής έργων τέχνης, έσπρωξε και τον Abetz σε επιχειρήσεις κατασχέσεων. Η κυβέρνησις Πεταίν διαμαρτυρήθηκε για τις επιχειρήσεις Abetz στα τέλη Οκτωβρίου. Αλλά πλέον τίποτε δεν μπορούσε να σταματήσει τις γερμανικές υπηρεσίες. Μέχρι το τέλος του Οκτωβρίου είχε συσσωρεύσει στο Λούβρο τόσο πολύ υλικό που αποφασίσθηκε ότι χρειαζόταν περισσότερος χώρος!..
Εν τέλει η εντύπωσις που έμεινε για τον Abetz είναι ότι εργάσθηκε για την ενίσχυση των γαλλο-γερμανικών σχέσεων, είχε ενδιαφέρον για την γαλλική κουλτούρα ήταν ένθερμος γαλλόφιλος (έως «πολύ γαλλόφλιος»), νυμφεύθηκε Γαλλίδα, δήλωνε αριστερός, και ήταν γνωστός ως «ειρηνιστής που γεφύρωσε τις διαφορές με τους φασίστες». Το 1940 εδημιούργησε στην Γαλλία το Γερμανικό Ινστιτούτο, με επί κεφαλής τον Karl Epting, το οποίο είχε ως στόχο να βελτιώσει τις σχέσεις Γαλλίας-Γερμανίας. Είχε συγκεντρώσει γύρω του μια ομάδα δημοσιογράφων και ακαδημαϊκών. Τριάντα χιλιάδες άνθρωποι έσπευσαν να εγγραφούν στα μαθήματα γερμανικής γλώσσης του Γερμανικού Ινστιτούτου στο Παρίσι! Διοργάνωνε συναυλίες με τους καλύτερους μουσικούς της Γερμανίας (συμπεριλαμβανομένων του Χέρμπερτ φον Κάραγιαν και της Φιλαρμονικής Ορχήστρας του Βερολίνου), που ήσαν πολύ δημοφιλείς. Ο Γάλλος συγγραφέας Louis-Ferdinand Céline, τον αναφέρει ως «ο βασιλιάς Όθων Α΄» και την Γαλλία των ημερών του ως «το Βασίλειο του Όθωνος», κάνοντας λογοπαίγνιο με το δεύτερο όνομά του (Otto)?

Συνελήφθη από τους Συμμάχους στο Schwarzwald, τον Οκτώβριο του 1945. Η γαλλική εφημερίδα «France Soir», ανακοινώνει την σύλληψή του μαζί με την είδηση ότι ο Αδόλφος Χίτλερ δεν ήταν νεκρός, και ότι είχε διαφύγει στην Αργεντινή[11]. Συγκεκριμένα αναφέρεται ότι κατά την σύλληψή του είπε ότι ο Χίτλερ «δεν είναι σίγουρα νεκρός? δεν ήταν δειλός. Πιστεύω ότι μια μέρα θα επιστρέψει».[12]  Τον Ιούλιο του 1949 ένα γαλλικό δικαστήριο καταδίκασε τον Abetz σε φυλάκιση 20 ετών για εγκλήματα πολέμου, ιδιαίτερα για τον ρόλο του στην οργάνωση απελάσεως των εβραιο-Γάλλων σε στρατόπεδα θανάτου. Αποφυλακίσθηκε στις 17.4.1954 από τις φυλακές Loos και πέθανε στις 5.5.1958 σε αυτοκινητιστικό ατύχημα κοντά στο Langenfeld, στην εθνική οδό Κολωνίας-Ρουρ.

Δυο απόγονοί του, ο Eric Abetz (αποστασιοποιημένος δημοσίως από τον Χάινριχ), είναι μέλος του Φιλελεύθερου Κόμματος της Γερουσίας της Αυστραλίας και χρημάτισε και υπουργός στην κυβέρνηση του Tony Abbott. Ενώ ο Peter έγινε ιερέας, μέλος της Νομοθετικής Συνέλευσης της Δυτικής Αυστραλίας, επίσης του Φιλελεύθερου Κόμματος? Ο «φιλελεύθερος χώρος» έγινε μια δεξαμενή που βρήκαν καταφύγιο πολλοί ναζί, μεταναζί, φιλοναζί, νοσταλγοί τους, κλπ. Αυτό είναι μια άλλη ιστορία και έρευνα?    
Για περισσότερα: 
Βιβλία Γ. Λεκάκη «Αρχαιοκαπηλίες των Γερμανών στην Ελλάδα επί Κατοχής» (εκδ. Κάδμος, 2012). «Ναζί: Οι βάρβαροι του 20ού αιώνα» (εκδ. Κάδμος, 2013). «Κατεστραμμένες πόλεις και χωριά στην Ελλάδα επί Κατοχής» (εκδ. Κάδμος, 2014). «Οι ελληνικές απαιτήσεις ισχύουν. Η απόρρητη έκθεση του γερμανικού Κοινοβουλίου για τις οφειλές προς την Ελλάδα» (εκδ. Επίκαιρα, 27.3.2014).
Steigmann-Gall R. «The Holy Reich: Nazi Conceptions of Christianity», εκδ. Cambridge University Press, 2003. 


[1] Γενικός Γραμματέας των Εθνικών Μουσείων Γαλλίας (1925), αναπληρωτής διευθυντής των Εθνικών Μουσείων (1933), διευθυντής Εθνικών Μουσείων και της École du Louvre (1940). Αναδιοργάνωσε την École du Louvre, μεταρρύθμισε το καθεστώς των εθνικών και δημοτικών μουσείων, δημιούργησε την Γενική Επιθεώρηση Επαρχιακών Μουσείων, και έφερε το πρώτο στάδιο της καλλιτεχνικής αποκέντρωσης στην Γαλλία. Κατά την διάρκεια του ισπανικού εμφυλίου πολέμου, εξασφάλισε την εκκένωση των μουσειακών συλλογών του Prado και άλλων απειλούμενων θησαυρών. Επί γερμανικής Κατοχής στην Γαλλία προσπάθησε ανεπιτυχώς να πάρει από τους Γερμανούς τον κατάλογο έργων που κατάρτισαν. Οργάνωσε, ενάντια στις διαταγές της κυβερνήσεως Vichy, την μετακίνησή τους σε ασφαλή θέση (Κάστρο Midi Sourches, Κάστρο του Αγίου Blancard Gers, κλπ.). Μετακίνησε έργα τέχνης από το Μουσείο του Λούβρου. Βοήθησε στην διασφάλιση συλλογών δημοσίων και ιδιωτικών (συλλογή Maurice de Rothschild). Ενθάρρυνε την δράση του Rose Valland σto μουσείο Jeu de Paume. Ως μέλος της Αντίστασης, συναντήθηκε με την ηθοποιό Jeanne Boitel (κατάσκοπος «Μότσαρτ», την οποία νυμφεύθηκε μετά τον πόλεμο), για να συζητήσουν την τύχη των έργων που έχει αποκρύψει. Μετά την απελευθέρωση κατηγορήθηκε γιατί έκρυψε Γερμανούς στρατιώτες στο Λούβρο. Τον Οκτώβριο του 1944, μετά την απελευθέρωση, διορίσθηκε Γενικός Διευθυντής της Καλών Τεχνών, και τον Δεκέμβριο, γενικός διευθυντής Τεχνών και Γραμμάτων. Τον Ιούλιο του 1959, έγινε γενικός γραμματέας του υπουργείου Επικρατείας για Πολιτιστικές Υποθέσεις.
[2] Ο αριστοκράτης Φρ. Βολφ-Μέττερνιχ (1893-1978) ήταν Γερμανός ιστορικός τέχνης, επιμελητής Ρήνου (1928-1950), Β. Ρηνανίας (1945/1946) και εν συνεχεία Άαχεν, Ντύσσελντορφ και Κολωνίας. Το 1950-1952 εργάσθηκε για το υπ. Εξωτερικών. Έλαβε το μετάλλιο της «Λεγεώνας της Τιμής» από τα χέρια του στρατηγού ντε Γκωλ το 1952 για την σύσταση μαζί με τον Jacques Jaujard επιτροπής, που προστάτεψε πολλά έργα του Λούβρου, επί γερμανικής κατοχής. Από το 1953 έως την συνταξιοδότησή του (1962) διετέλεσε Διευθυντής της Βιβλιοθήκης Hertziana στην Ρώμη. 
[3] Το Château και τα 13.400 στρέμματά του, ανήκε στο γαλλικό κράτος από το 1930. Το 1939, λίγο πριν το ξέσπασμα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, πράγματι κάποιες συλλογές έργων τέχνης. από τα μουσεία του Λούβρου και Compiègne (συμπεριλαμβανομένων της Μόνα Λίζα και της Αφροδίτης της Μήλου) αποθηκεύθηκαν στο Château de Chambord. Αλλά πόσο ασφαλές ήταν αυτό; Και πόσο πρόχειρη η σκέψις των Γάλλων; Όλοι ανατρίχιασαν όταν είδαν ένα αμερικανικό βομβαρδιστικό B-24 Liberator να συντρίβεται στο γκαζόν του, στις 22 Ιουνίου 1944? 
[4] Πρωσικής καταγωγής, που δεν αντιμετώπισε τις κατηγορίες στην δίκη?παρωδία της Νυρεμβέργης, λόγω ηλικίας και κακής υγείας?
[5] Καθηγητής στα Πανεπιστήμια Βόννης, Κολωνίας, Παρισίων και Marburg, ιστορικός τέχνης, μέλος του ναζιστικού Συλλόγου Φοιτητών, μέλος του NSDAP και των SS. Σύμβουλος και μεσάζων για την προσωπική συλλογή κλεμμένων έργων τέχνης του Χέρμαν Γκαίρινγκ. Επιφορτισμένος με την «προστασία των αρχιτεκτονικών και πολιτιστικών μνημείων στα κατεχόμενα και τις εμπόλεμες ζώνες». Πληροφοριοδότης. Μετά την παράδοση του γαλλικού εδάφους στις γαλλικές δυνάμεις, συνελήφθη αμέσως, ετέθη υπό κράτησιν και αυτοκτόνησε στην φυλακή της Trier στις 25.7.1945.
[6] Το Ινστιτούτο «Ανενέρμπε», λ.χ. είχε δημιουργηθεί για να διερευνηθούν οι? αρχαιολογικές και ιστορικές ρίζες της? Αρίας Φυλής! Ιδρύθηκε στις 1.7.1935 από τους H. Himmler, Herman Wirth και Richard Walther Darre. Εκτός από την κλοπή και συλλογή κειμένων, διεξήγαγε επίσης πειράματα και αποστολές για να αποδείξουν ότι ήταν (τάχα) οι πρόγονοι του σκανδιναβικού πληθυσμού που είχε (δήθεν) κάποτε κυβερνήσει τον κόσμο!..
Ο Houston Stewart Chamberlain's είχε γράψει ένα βιβλίο («The Foundations of the Nineteenth Century») που είχε δώσει τις πρωτο-ναζιστικές θεωρίες και παλαβομάρες? Κι όμως είχε πωλήσει πάνω από ένα εκατομμύριο αντίτυπα το 1945! Υπήρχαν βέβαια και άλλοι τέτοιοι πρόδρομοι του ναζισμού, όπως οι Arthur de Gobineau, Madison Grant, κ.ά.
[7] Βλ. συγγραφέα Δημ. Κούκουνα. Και Γ. Λεκάκη «Το έψαχναν οι Ιππότες και ο Αρθούρος, αλλά... το Άγιο Δισκοπότηρο βρίσκεται στην... Θεσσαλονίκη! Έγιναν... σταυροφορίες, πόλεμοι, τάγματα, ίντριγκες για να το αποκτήσουν, κι αυτό φυλάσσεται σε γνωστή μονή!!!», στην εφημ. «Κόντρα News?, 11-12.4.2015.
[8] Βλ. και σχετικό ντοκυμανταίρ Β. Κοσμόπουλου.
[9] Ο Κέμπνερ απέθανε το 1993, σε ηλικία 93 ετών! Εξεκίνησε τότε μία 10ετής σειρά δικαστικών διενέξεων για το αρχείο του... Τα παιδιά του συμφώνησαν να τα παραδώσουν σε μουσείο. Αλλά όταν οι αρμόδιες Αρχές επήγαν να τα παραλάβουν (1999), ανακάλυψαν ότι... έλειπαν χιλιάδες σελίδες... Το FBI ξεκίνησε έρευνα για τον εντοπισμό των «χαμένων» σελίδων... Η τ. γραμματεύς του Κέμπνερ ? η οποία ζούσε στο σπίτι ενός ακαδημαϊκού, του Χέρμπερτ Ρίτσαρντσον, στην Ν. Υόρκη - ευρέθη με περισσότερα από 150.000 έγγραφα στην κατοχή της... Το υπ. Εσωτερικής Ασφαλείας ΗΠΑ ξεκίνησε νέα έρευνα για τον εντοπισμό των «χαμένων» σελίδων... Εν τέλει, το ημερολόγιο ευρέθη στο σπίτι του Ρίτσαρντσον, στο Μπάφαλο... Οι «New York Times» έγραψαν ότι «η αναζήτησις του χαμένου χειρογράφου και το... μπερδεμένο ταξείδι του θα μπορούσε να αποτελέσει αντικείμενο μιας τηλεοπτικής σειράς»..
[10] Βλ. Ν. Η. Lynn «The Rape of Europa», εκδ. Vintage Books, 1995, σελ.120.
[11] Κάτι που συμφωνεί με τα αρχεία του FBI.
[12] Βλ. και The Japan Times, 9.3.2013.