1941. Ο μεγιστάνας Γουίλιαμ Ράντολφ Χερστ, ιδιοκτήτης εικοσιοκτώ εφημερίδων, δεκατριών περιοδικών και οκτώ ραδιοσταθμών, απειλεί να μποϊκοτάρει την ταινία «Πολίτης Κέιν» του εικοσιεξάχρονου, πρωτοεμφανιζόμενου κινηματογραφικά, Όρσον Γουέλς. Ο Χερστ θεωρούσε –βάσιμα- πως η ταινία ήταν εμπνευσμένη από τη ζωή του και απαιτούσε τη μη κυκλοφορία της στις κινηματογραφικές αίθουσες. Χρειάστηκε η απειλή του σκηνοθέτη, ότι θα εναγάγει την εταιρία παραγωγής RKO, σύμφωνα με τους όρους του συμβολαίου του, για να κυκλοφορήσει η ταινία, που παρά την εμπορική της αποτυχία, αποτελεί ορόσημο του παγκόσμιου κινηματογράφου. Με ένα συμβόλαιο πρωτοφανές για την εποχή, καθώς έδινε στον σκηνοθέτη τη δυνατότητα να έχει αυτός τον τελευταίο λόγο στην ταινία (final cut), ο Γουέλς ήταν ελεύθερος να φέρει την επανάσταση στον τρόπο που γυρίζονταν οι ταινίες και να εισαγάγει καινοτόμες τεχνικές. Ακύρωσε τη γραμμική αφήγηση (αρχή μέση- τέλος), την μοναδική γνωστή ως τότε, και ξεκίνησε από το τέλος της ιστορίας ξεδιπλώνοντάς την με αναδρομές (flash back). Η κάμερα στα χέρια του, με τη ριζοσπαστική της χρήση έγινε το απόλυτο εργαλείο ανάδειξης του κεντρικού ήρωα και αποτύπωσης με ακρίβεια και συνέπεια της δραματικής εξέλιξης. Σε αυτό συνέβαλαν και τα χαμηλοτάβανα σκηνικά αλλά και ο φωτισμός που διατήρησαν το μυστήριο και τη θεατρική ένταση.
Στο κέντρο της ιστορίας είναι ο Τσαρλς Φόστερ Κέιν, μεγιστάνας των μέσων μαζικής ενημέρωσης. Η άνοδος και η πτώση του περιγράφονται από τις συνεντεύξεις πέντε κοντινών του ανθρώπων, που έπαιξαν σημαντικό ρόλο στη ζωή του και τη επαγγελματική του εξέλιξη. Ένας άνθρωπος χαρισματικός, έξυπνος και ικανός αλλά παράλληλα αυτοκαταστροφικός και απόλυτα εγωμανής. Σαγηνευμένος από τη δύναμη της εξουσίας, σύντομα χάνει τον έλεγχο και απομακρύνει ένα ένα τα κοντινά του πρόσωπα, καταλήγοντας να πεθάνει μόνος και παρηκμασμένος.
Η σκιαγράφηση του χαρακτήρα μέσα από τις αφηγήσεις δημιουργεί έναν ήρωα αμφιλεγόμενο και αντιφατικό. Ο Γουέλς αφήνει στα συνεντευξιαζόμενα πρόσωπα τη δυνατότητα της υποκειμενικής κρίσης. Ο Κέιν σε καμία στιγμή δεν παρουσιάζεται αντικειμενικά, αλλά οι διάφορες αφηγήσεις είναι πτυχές της προσωπικότητας του μεγιστάνα που σταδιακά συμπληρώνουν το παζλ μέχρι το τελευταίο κομμάτι: το ρόουζμπαντ.
Μια πρωτοποριακή ταινία από έναν πρωτοπόρο σκηνοθέτη. Το αξεπέραστο, τόσο από επόμενους σκηνοθέτες όσο και από τον ίδιο τον Όρσον Γουέλς, αριστούργημα της έβδομης τέχνης.
Σκηνοθέτης:Όρσον Γουέλς (1915-1985):
Αμερικάνος σκηνοθέτης. Ξεκίνησε από το θέατρο και το ραδιόφωνο. Το Χόλλυγουντ πρόσεξε την καλλιτεχνική του ευφυΐα, όταν το 1938, στην καθιερωμένη ραδιοφωνική του εκπομπή στο CBS, έσπειρε τον τρόμο με τον «Πόλεμο των Κόσμων» σε παραπάνω από δύο εκατομμύρια αμερικάνους, που πίστεψαν ότι έχουν εισβάλλει Αρειανοί. Το 1939 υπέγραψε συμβόλαιο με την εταιρεία παραγωγής RKO, ένα συμβόλαιο που του έδινε πρωτοφανή καλλιτεχνική ελευθερία. Η μεγαλομανία και οι τάσεις αυτοκαταστροφής του δεν τον άφησαν να αφήσει πίσω του πολλά έργα. Οι ταινίες μεγάλου μήκους που φέρουν την υπογραφή του είναι δεκατρείς («Οι υπέροχοι Άμπερσονς» (1942), «Ο κύριος Αρκαντίν» (1955), «Ο άρχων του τρόμου» (1958) κ.α) με το κινηματογραφικό του ντεμπούτο «Πολίτης Κέιν» (1941) να παραμένει το αριστούργημά του. Το 1971 η Ακαδημία του απένειμε Τιμητικό Βραβείο Όσκαρ.
Υπόθεση:
Ο Τσαρλς Φόστερ Κέιν, γνωστός μεγιστάνας, πεθαίνει μόνος του στο «παλάτι» του Ζαναντού. Μια ομάδα δημοσιογράφων, προσπαθώντας να βρει μια αποκλειστικότητα για τον Κέιν, αναζητά το νόημα της τελευταία λέξης του «ρόουζμπαντ». Στην αναζήτηση τους οι δημοσιογράφοι αντλούν πληροφορίες για τη δράση του Κείν από πέντε πρόσωπα που διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στη ζωή του: το νόμιμο κηδεμόνα του, δύο συνεργάτες του, τη δεύτερη σύζυγό του, τον οικονόμο του Ζαναντού. Μέσα από τις αφηγήσεις τους ξεδιπλώνεται σταδιακά ο βίος και πολιτεία του «Πολίτη Κέιν».
Πληροφορίες:
Σκηνοθεσία: Όρσον Γουέλς
Σενάριο: Όρσον Γουέλς,
Πρωταγωνιστές: Όρσον Γουέλς, Τζόζεφ Κότεν
Έτος Παραγωγής: 1941
Βραβεία:
Κέρδισε το Όσκαρ
Πρωτότυπου Σεναρίου
Ήταν υποψήφιο για άλλα 8:
• Καλύτερης Ταινίας
? Καλύτερης Σκηνοθεσίας
? Α΄ Ανδρικού Ρόλου
? Φωτογραφίας
? Καλύτερης Μουσικής
? Καλλιτεχνικής Διεύθυνσης
? Μοντάζ
? Ήχου
Παραλειπόμενα:
? Κατά την παραλαβή του Όσκαρ Σεναρίου που απέσπασε η ταινία, ο συν- σεναριογράφος του Γουέλς, Χέρμαν Μάνκιεβιτς δήλωσε: «Είμαι πολύ ευχαριστημένος που παραλαμβάνω το βραβείο εν απουσία του κυρίου Γουέλς, μιας και το σενάριο γράφτηκε εν απουσία του επίσης».
? Το Αμερικάνικο Ινστιτούτο Κινηματογράφου ψήφισε την ταινία ως την καλύτερη όλων των εποχών τόσο το 1998 όσο και το 2007.
? Το κοινό που ακούει την ομιλία του Κέιν είναι στην πραγματικότητα μια φωτογραφία. Για να δώσουν την αίσθηση της κίνησης, οι συντελεστές έκαναν εκατοντάδες τρυπήματα με πινέζες και κουνούσαν φως από πίσω της.
? Οι περισσότεροι από τους ηθοποιούς ήταν πρωτοεμφανιζόμενοι στον κινηματογράφο, προερχόμενοι από την Mercury Theatre, θεατρική εταιρία που ίδρυσε ο Όρσον Γουέλς με τον Τζον Χάουσμαν το 1937.
Ακολουθήστε το xronos.gr στο Google News
