Εφήμερα & διαχρονικά

Αντίδωρο

Το καλό που έχεις κάνει σου επιστρέφει με διάφορους τρόπους. Σαν ευχαριστήριο όσο ζεις και σαν μνήμη – ανάμνηση αυτών που σ’ αγαπήσανε αφού έχεις πεθάνει. Αυτά τα συναισθήματα ? σκέψεις μου γεννήθηκαν αυτές τις ημέρες που χάσαμε την αγαπητή μας μάνα Κυριακή Βουλτσίδου και το χωριό ? η κοινότητα ? ήταν παρών.

Ένας ιδιωτικός θάνατος είναι όπως μια ιδιωτική ζωή, μίζερος. Κάτι το εγωιστικό που η αναφορά του άντε το πολύ να φτάνει μέχρι τα σύνορα του οικοπέδου σου. Υπάρχουν πολλοί τρόποι να μερίζεσαι, με το να κρατάς σπόρους και να τους μοιράζεις στις γειτόνισσες, με το να συντρέχεις όταν ο άλλος σε χρειάζεται, με το να κρατάς μια ουσιαστική κοινωνικότητα έχοντας ανοιχτό το σπίτι σου… Από τα μικρά φανερώνονται τα μεγάλα.

Οι χωριανές μου ? και όχι μόνο η μάνα μου ? είχαν αυτή την έγνοια για τον άλλον, τους την είχε διδάξει η ίδια η ζωή, οι δυσκολίες της. Έπειτα βοηθούσε και ο τρόπος ζωής τότε, όλοι ανταμώνονταν ή στα χωράφια ή στο νυχτέρι ή στην τουλούμπα για νερό. Η ζωή δεν ήταν αυτοκινητάκι - δουλίτσα - κατάθλιψη! Τότε υπήρχε μόνο θλίψη, αυθεντική, γνήσια, που την απάλυνε ο χρόνος και το χάδι των άλλων?

Ε, λοιπόν, στο χωριό μου Νέα Αδριανή ? παρόλη την παρακμή της αγροτικής κουλτούρας - αυτό είναι ακόμα ζωντανό. Μπορεί πλέον να μην ξέρουμε να γλεντούμε αλλά γνωρίζουμε να πενθούμε και να συμπαραστεκόμαστε στα δύσκολα. 

Ο Γεώργιος Βιζυηνός, παρατηρώντας τα λαϊκά δρώμενα της Θράκης εξήγαγε πολύτιμα συμπεράσματα για την επιρροή πούχαν αυτά τα σχεδόν προϊστορικά δρώμενα στην μετέπειτα αρχαία κωμωδία και τραγωδία. 

Εν ολίγοις ο πυρήνας τους είναι άκρα αντιθετικός ? δηλαδή δραματικός ? παίζουν και αντιπαρατάσσοντας ουσιώδεις αντιθέσεις: Παλιό ? νέο, πλούσιο ? φτωχό, γέρος ? νέος, αρσενικό ? θηλυκό ? κ.ά. 

Εγώ στη μελέτη του θρακιώτικου μοιρολογιού και στα ταφικά έθιμα του χωριού μου ? και ιδίως τα πιο παλαιότερα ? εξαγάγω συμπεράσματα για την λογική του «χορού», του αρχαίου χορού στην τραγωδία και στην κωμωδία. Ο χορός με την κορυφαία του, τις αντιπαραθέσεις, τις συνηχήσεις, τις στάσεις ή τρόπους, το μέλος, η λογική του ολόκληρη, είναι με την λογική της κοινότητας, - κυρίως της αγροτικής ? έστω και σαν ξεθύμασμα ? παρόμοια?

Σύντομα τα συμπεράσματα αυτής της εργασίας θα βγουν σε τύπο βιβλίου και θα συνοδεύονται με την εξαντλημένη από καιρού εργασία του Βιζυηνού. Αυτή όλη η δουλειά θάναι αφιερωμένη στη μνήμη της μάνας μου Κυριακής. Και νάναι καλά ο ιγυναίκες του χωριού μου, που διαφυλάσσουν αυτούς τους πυρήνες αρχαίου τρόπου.

Υ.Γ.

Όταν ο άνθρωπος είναι οργανικά ενταγμένος μέσα σε μια κοινότητα, δεν υπάρχει απόλυτος θάνατος, διότι η κοινότητα δεν πεθαίνει και πράγματα που πρόσφερε το αποθανών πρόσωπο με τον ένα ή άλλο τρόπο συνεχίζουν να υπάρχουν. Οπότε αυτός ο θάνατος είναι πλούσιος διότι προσφέρει κάθαρση, κάτι πέθανε αλλά ταυτόχρονα συνεχίζει και να υπάρχει. Η κάθαρση προϋποθέτει τουλάχιστον δύο, δεν είναι ατομική επιχείρηση!..

Εν ολίγοις αν δεν αγαπήθηκες δεν υπήρξες ποτέ, και η αγάπη είναι πιο κραταιή από τον θάνατο. Δεν τιμάμε το λείψανο ή το οικογενειακό δένδρο αλλά αυτά που πρόσφερε ο άνθρωπος όσο ζούσε.